KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 9 Sayı: 2026

Modern Sporlar ve E-Spor İçin Motivasyon Ölçeğinin (MSE-MÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Validity And Reliability Study of The Motivation Scale For Modern Sports And E-Sports (MSE-MÖ)

Murat Bozca0009-0009-1624-0408
Esra Bayrak Ayaş(Adıyaman üniversitesi)0000-0001-8153-2313
Mümin Savaş(Adıyaman Üniversitesi)0000-0001-9240-7833
Sayfa
195–209
Yayın Tarihi
2026-03-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda, yapısal uyum sağlamayan 4 madde elenmiş ve ölçek 18 madde, tek faktörlü nihai yapısına kavuşmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu araştırmanın amacı, geleneksel (modern) sporcular ile e-sporcuların motivasyon düzeylerini ortak bir kuramsal paydada değerlendirebilecek olan “Modern Spor ve E-Spor İçin Motivasyon Ölçeği’nin (MSE-MÖ)” geliştirilmesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem: Öz-Belirleme Kuramı temel alınarak hazırlanan 28 maddelik aday havuzu, uzman görüşlerine sunulmuş; Lawshe yöntemi analizi sonucunda Kapsam Geçerlik İndeksi (CVI) 0,91 olarak saptanmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda, yapısal uyum sağlamayan 4 madde elenmiş ve ölçek 18 madde, tek faktörlü nihai yapısına kavuşmuştur.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Modern Spor · E-Spor · Motivasyon

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, geleneksel (modern) sporcular ile e-sporcuların motivasyon düzeylerini ortak bir kuramsal paydada değerlendirebilecek olan “Modern Spor ve E-Spor İçin Motivasyon Ölçeği’nin (MSE-MÖ)” geliştirilmesidir. Yöntem: Öz-Belirleme Kuramı temel alınarak hazırlanan 28 maddelik aday havuzu, uzman görüşlerine sunulmuş; Lawshe yöntemi analizi sonucunda Kapsam Geçerlik İndeksi (CVI) 0,91 olarak saptanmıştır. Adıyaman Üniversitesi’nde aktif spor ve e-spor yapan 134 öğrenciden toplanan veriler üzerinden yapı geçerliği analizleri yürütülmüştür. Bulgular: Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda, yapısal uyum sağlamayan 4 madde elenmiş ve ölçek 18 madde, tek faktörlü nihai yapısına kavuşmuştur. Verilerin faktörleşmeye mükemmel düzeyde uygun olduğu (KMO=0,960; Bartlett p<0,001) ve toplam varyansın %73,881’ini açıkladığı belirlenmiştir. Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) bulguları [χ2/sd=1,957; RMSEA=0,085; CFI=0,99], modelin verilerle yüksek düzeyde uyum sağladığını doğrulamıştır. Maddelerin faktör yüklerinin 0,74 ile 0,93 arasında değiştiği görülmüştür. Ölçeğin güvenirlik analizi sonucunda Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı 0,979 olarak saptanmış, bu değer aracın yüksek derecede homojen ve güvenilir olduğunu kanıtlamıştır. Sonuç: Sonuç olarak MSE-MÖ; fiziksel ve dijital spor disiplinlerini motivasyonel açıdan bütüncül bir yaklaşımla inceleyebilecek, geçerli ve güvenilir özgün bir ölçme aracı olarak literatüre kazandırılmıştır.

Abstract

Purpose: The purpose of this study is to develop the “Motivation Scale for Modern Sports and E-Sports (MSE-MÖ)” that can evaluate the motivation levels of traditional (modern) athletes and e-sports players on a common theoretical basis. Method: A 28-item candidate pool, prepared based on Self-Determination Theory, was submitted to expert opinions; as a result of the Lawshe method analysis, the Content Validity Index (CVI) was determined to be 0.91. Construct validity analyses were conducted on data collected from 134 students actively participating in sports and e-sports at Adıyaman University. Results: As a result of the Exploratory Factor Analysis (EFA) performed, 4 items that did not fit the structure were eliminated, and the scale reached its final structure with 18 items and a single factor. The data were found to be perfectly suitable for factorization (KMO=0.960; Bartlett p<0.001) and explained 73.881% of the total variance. Confirmatory Factor Analysis (CFA) findings [χ2/df=1.957; RMSEA=0.085; CFI=0.99] confirmed that the model fit the data at a high level. Item factor loadings ranged from 0.74 to 0.93. The reliability analysis of the scale revealed a Cronbach Alpha internal consistency coefficient of 0.979, proving that the instrument is highly homogeneous and reliable. Conclusion: In conclusion, the MSE-MÖ has been added to the literature as a valid and reliable original measurement tool that can examine physical and digital sports disciplines from a holistic motivational perspective.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bozca, M., Ayaş, E. B., Savaş, M. (2026). Modern Sporlar ve E-Spor İçin Motivasyon Ölçeğinin (MSE-MÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, Cilt: 9 Sayı: 2026, 195–209. https://ajindex.com/articles/1471777

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Argan, M., Özer, A., & Akın, E. (2007). Elektronik Spor: Türkiye’deki Siber Sporcuların Tutum ve Davranışları. Spor Yönetimi Ve Bilgi Teknolojileri Dergisi, 1306–4371, 1–11. https://doi.org/https://izlik.org/JA26LR63YP
  2. Bora, M. V. (2013). Beden Eğitimi Öğretmeni ve Sporcu Öğrenciler Arasındaki İletişimin, Sportif Başarı Motivasyonuyla İlişkisi.
  3. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2020). Scientific Research Methods in Education. Vadi Group Printing Inc.
  4. Cihangir Çankaya, Z. (2009). Özerklik Desteği, Temel Psikolojik İhtiyaçların Doyumu Ve Öznel İyi Olma: Öz- Belirleme Kuramı. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(31), 23–31. https://www.researchgate.net/profile/Zeynep- Cankaya/publication/328630098_Turk_Psikolojik_Danisma_ve_Rehberlik_Dergisi/links/5bd96210299bf1124faf89ba/Tuerk-Psikolojik-Danisma-ve-Rehberlik-Dergisi.pdf
  5. Dağ, M. (2022). Temel ve savaş beden eği̇ti̇mi̇ dersi̇ alan öğrenci̇leri̇n spora katilim moti̇vasyonlari i̇le algilanan empati̇k ve sosyal öz yeterli̇k düzeyleri̇ni̇n i̇ncelenmesi̇.
  6. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The “What” and “Why” of Goal Pursuits: Human Needs and the Self-Determination of Behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268. https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01
  7. Demir, H. (2022). SpordaMoti̇vasyoÖlçeği̇ni̇nGeçerli̇k Güveni̇rli̇ği̇: Türkçe Uyarlama Çalişmasi. Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(4), 56–68. https://doi.org/10.33689/spormetre.1062454
  8. Dinç, S., & Yavaş, Ö. (2019). Rekreasyonel Egzersize Motivasyon Ölçeği ’ nin ( REMM ) Çocuk Sporcular İçin Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi: Kısa Form Validity and Realiability of Turkish Versions of the Recreational Exercise Motivation Measure ( REMM ) for Children Athletes: 2, 74–85. https://doi.org/https://izlik.org/JA37TZ87ZN
  9. Hazar, Z. (2018). Dijital Oyun Oynama Motivasyonu Ölçeği ( Do O Mö ): Geçerlik Ve Dıgıtal Game Playıng Motıvatıon Scale: Valıdıty And Relıabılıty Study. 128–139. https://doi.org/https://izlik.org/JA76BT86WW
  10. Ingledew, D. K., Markland, D., & Sheppard, K. E. (2004). Personality and self-determination of exercise behaviour. Personality and Individual Differences, 36(8), 1921–1932. https://doi.org/10.1016/j.paid.2003.08.021
  11. Kesler, E. (2020). Elit Güreşçilerde Bilinçli Farkındalık, Sürekli Optimal Performans Duygu Durumu, Spora Katılım Motivasyonu ve Stres Düzeylerinin İncelenmesi (C. 2). Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi.
  12. Kilci, A. (2020). Scale of Digital Sports Games Motivation: Adaptation to Turkish, Validity and Reliability Study. International Journal of Sport, Exercise & Training Sciences, 6–18. https://doi.org/10.18826/useeabd.623526
  13. Konur, Y. (2006). İşyerlerinde Motivasyon Teorileri Ve Uygulamalarına İlişkin Bir Araştırma.
  14. Namlı, S., & Tekkurşun Demir, G. (2024). Egzersize Katılım Motivasyonu Ölçeği’nin Geliştirilmesi (EKMÖ): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Research in Sport Education and Sciences, 26(4), 177–186. https://doi.org/10.62425/rses.1478771
  15. Sarı, İ., & Sağ, S. (2021). Türkiye’de Sporda Motivasyon Araştırmaları: Sistematik Derleme. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 26(3), 373–405. https://doi.org/10.53434/gbesbd.932427
  16. Szablewicz, M. (2016). A Realm of Mere Representation? “Live” E-Sports Spectacles and the Crafting of China’s Digital Gaming Image. Games and Culture, 11(3), 256–274. https://doi.org/10.1177/1555412015595298
  17. Tekkurşun Demir, G., & Cicioğlu, H. İ. (2018). Motivation Scale For Participation In Physical Activity (MSPPA): A study of validity and reliability Fiziksel Aktiviteye Katılım Motivasyonu Ölçeği (FAKMÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Journal of Human Sciences, 15(4), 2479. https://doi.org/10.14687/jhs.v15i4.5585
  18. Uluç, E. A. (2022). Badmintoncuların Müsabaka Öncesi Motivasyon Kaynakları ve Kaygı Durumlarının İncelenmesi. Uluslararası Türk Spor ve Egzersiz Psikolojisi Dergisi, 2(1), 39–54. https://doi.org/10.55376/ijtsep.1141177
  19. Üstün, F., & Öz, N. (2019). E- Spor Katılım Motivasyonu Ölçeği ’ nin ( EKMÖ ) Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması E-Sport Participation Motivation Scale ( EPMS ) Validity and Reliability Study. 2, 115–125. https://doi.org/https://izlik.org/JA38XY48LA
  20. Waltz, C. W., & Bausell, R. B. (1981). Hemşirelik Araştırmaları: Tasarım, İstatistik ve Bilgisayar Analizi. Philadelphia. https://doi.org/https://archive.org/search.php?query=external-identifier%3A%22urn%3Alcp%3Anursingresearchd0000walt%3Alcpdf%3Af48066c5-6c10-434d-ad07-70dabc9fa785%22
  21. Yıldırım, H. (2020). Elazığ İli Fitness Salonlarında Spor Yapan Kadınların Spora Güdülenmesi (C. 2). Fırat Üniversitesi.
  22. Yıldız, A., Yıldırım, S., & Koçak, S. (2016). Spor Etkinlikleri Gönüllü Motivasyon Ölçeği Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe Üniversitesi, 26(3), 105–113. https://doi.org/10.17644/sbd.237582
  23. Yılmaz, R., & Yılmaz, F. G. K. (2019). Elektronik Spor Hakkında Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Görüşlerinin İncelenmesi. II. Uluslararası Eğitimde ve Kültürde Akademik Çalışmalar Sempozyumu, 338–344. https://www.researchgate.net/publication/340166562_Elektronik_spor_e-spor_hakkinda_spor_bilimleri_fakultesi_ogrencilerinin_goruslerinin_incelenmesi
  24. Yurt, E., & Sunbul, A. (2011). Effect of Modeling-Based Activities Developed Using Virtual Environments and Concrete Objects on Spatial Thinking and Mental Rotation Skills. Educational Sciences: Theory and Practice, 12(3), 1987–1992. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1000905.pdf
  25. Dinç, S., & Yavaş, Ö. (2019). Rekreasyonel Egzersize Motivasyon Ölçeği ’ nin ( REMM ) Çocuk Sporcular İçin Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi: Kısa Form Validity and Realiability of Turkish Versions of the Recreational Exercise Motivation Measure ( REMM ) for Children Athletes: 2, 74–85. https://doi.org/https://izlik.org/JA37TZ87ZN
  26. Hazar, Z. (2018). Dijital Oyun Oynama Motivasyonu Ölçeği ( Do O Mö ): Geçerlik Ve Dıgıtal Game Playıng Motıvatıon Scale: Valıdıty And Relıabılıty Study. 128–139. https://doi.org/https://izlik.org/JA76BT86WW