Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu eksiklikten hareketle hazırlanan çalışmada, öncelikle Câhiliye dönemine ait hutbeleri içeren eserler detaylı biçimde incelenmiş, ardından bu eserlerde bulunan Câhiliye döneminde yaşamış hatiplerin hutbelerinde yer alan ve zamanla mesel hüviyeti kazanan ifadeler tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Arap edebiyatının sözlü kültür unsurlarından biri olan mesellerin kaynaklarını ele almakta ve özellikle Câhiliye dönemi hutbelerinin mesellerin ortaya çıkmasındaki katkısını incelemektedir. Arap meselleri, tarihsel olarak halk arasında dolaşan veciz sözlerin zamanla kalıplaşmasıyla oluşmuştur. Literatürde mesellerin kaynakları; olaylar, kıssalar, teşbihler, hikmetli sözler, şiirler, kutsal metinler ve ıstılâhî ifadeler gibi çeşitli kategorilerde değerlendirilmiştir. Ne var ki bu sınıflandırmada, Câhiliye dönemi hutbeleri müstakil ve sistematik bir kaynak olarak ele almamıştır. Bu eksiklikten hareketle hazırlanan çalışmada, öncelikle Câhiliye dönemine ait hutbeleri içeren eserler detaylı biçimde incelenmiş, ardından bu eserlerde bulunan Câhiliye döneminde yaşamış hatiplerin hutbelerinde yer alan ve zamanla mesel hüviyeti kazanan ifadeler tespit edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde, söz konusu hutbelerde yer alan ve zamanla meselleşen 15 farklı ifade tespit edilmiştir. Metin tahlili yöntemiyle yürütülen bu araştırma, Arap mesel literatüründe kaynak olarak bugüne kadar yeterince dikkate alınmayan Câhiliye dönemi hutbelerinin, aslında son derece zengin ve işlevsel bir kaynak olduğunu ortaya çıkarmaktadır. Sonuç olarak bu hutbeler, birer hitabet örneği olmanın ötesinde dönemin toplumsal değerlerini yansıtan ve Arap sözlü kültüründe mesel hâline gelen ifadelerin şekillenmesine zemin hazırlayan önemli metinlerdir. Bu yönüyle çalışma, mesel kaynaklarına dair literatüre yeni bir katkı sunmayı hedeflemektedir.
Abstract
This study examines the sources of proverbs (amthāl), a key element of Arabic oral culture, and specifically investigates the contribution of Pre-Islamic (Jahiliyyah) sermons to the emergence of proverbs. Historically, Arabic proverbs were formed through the crystallization of pithy sayings that circulated among the people over time. In the literature, sources of proverbs have been classified into various categories such as events, stories, similes, wise sayings, poems, sacred texts, and terminological expressions. However, within this classification, Pre-Islamic sermons have not been addressed as an independent and systematic source. To address this gap, this study first details the works containing sermons from the Jahiliyyah period, and then identifies expressions found in the sermons of orators living in that era which evolved into proverbs over time. The analysis revealed 15 distinct expressions within these sermons that eventually gained proverbial status. Conducted using the textual analysis method, this research reveals that Pre-Islamic sermons, which have not been sufficiently considered as a source in Arabic proverb literature to date, are in fact a highly rich and functional source. Consequently, these sermons are more than just examples of oratory; they are important texts that reflect the social values of the period and laid the groundwork for the formation of expressions that became proverbs in Arab oral culture. In this respect, this study aims to offer a new contribution to the literature on the sources of proverbs.