Dergiler / Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 66 - Sayı: 1

YAYIMCININ PLANI ÇERÇEVESİNDE ESER MEYDANA GETİRİLMESİ (TBK m. 501) HÂLİNDE ESER ÜZERİNDEKİ HAK SAHİPLİĞİ SORUNU

The Problem of Authorship of a Work on a Project Originated by the Publisher (Turkish Code of Obligations Art. 501)

Sayfa
117–156
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bununla birlikte, TBK m. 501’in; yayımcının çoğaltma ve yayma yükümlülüğü altında olmadığını belirten ve eser üzerindeki hak sahipliği sorununun çözümünü Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na bırakan, eser siparişi sözleşmelerine ilişkin genel bir düzenleme olarak yeniden şekillendirilmesi isabetli olur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bir veya birkaç kişinin yayımcının belirlediği plan çerçevesinde bir eser meydana getirmesi hâlinde, TBK m. 501, “sözleşme konusu malî haklar”ın yayımcıya ait olduğunu ifade etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İlk bakışta, yaratma gerçeği ilkesiyle ve FSEK m. 8/I, m. 18/II ve m. 18/III hükümleriyle çelişir gibi görünen TBK m. 501’de, aslında bir örtülü boşluk mevcuttur.
💡
Sonuç & Katkı:Bununla birlikte, TBK m. 501’in; yayımcının çoğaltma ve yayma yükümlülüğü altında olmadığını belirten ve eser üzerindeki hak sahipliği sorununun çözümünü Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na bırakan, eser siparişi sözleşmelerine ilişkin genel bir düzenleme olarak yeniden şekillendirilmesi isabetli olur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bir veya birkaç kişinin yayımcının belirlediği plan çerçevesinde bir eser meydana getirmesi hâlinde, TBK m. 501, “sözleşme konusu malî haklar”ın yayımcıya ait olduğunu ifade etmektedir. İlk bakışta, yaratma gerçeği ilkesiyle ve FSEK m. 8/I, m. 18/II ve m. 18/III hükümleriyle çelişir gibi görünen TBK m. 501’de, aslında bir örtülü boşluk mevcuttur. Bu örtülü boşluk, hükmün uygulama alanının, hükmün amacına uygun olarak, yayımcının planı çerçevesinde eser meydana getiren kişilerin bu süreçte yaratıcı bir faaliyet sergilemedikleri, sadece yardımcı kişi olarak kabul edildikleri hâllerle sınırlandırılmasıyla doldurulmalıdır. Yayımcının tüzel kişi olduğu hâllerde, hukuk kuralların çatışmasına ilişkin ilkeler dikkate alınarak, TBK m. 501’e nazaran önceki tarihli özel hüküm olan FSEK m. 18/II’nin öncelikle uygulanması yoluna gidilmelidir. Bununla birlikte, TBK m. 501’in; yayımcının çoğaltma ve yayma yükümlülüğü altında olmadığını belirten ve eser üzerindeki hak sahipliği sorununun çözümünü Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na bırakan, eser siparişi sözleşmelerine ilişkin genel bir düzenleme olarak yeniden şekillendirilmesi isabetli olur.

Abstract

Where one or more authors accept a commission to work on a project originated by a publisher, Turkish Code of Obligations Art. 501 provides that the economic rights, which constitute the subject matter of the contract, belong to the publisher. Although at first sight this provision may seem to be conflicting with the “principle of creativity” and Law on Intellectual and Artistic Works Art. 8 para. 1, Art. 18 para. 2 and Art. 18 para. 3, there is actually a hidden loophole. This hidden loophole should be closed through limiting the scope of application of the provision to those cases where the authors, who accept a commission to work on a project by a publisher, do not engage in any creative activity and are recognized only as assistants. In cases where the publisher is a legal person, taking into consideration the principles “lex posterior derogat legi priori” and “lex specialis derogat legi generali”, Law on Intellectual and Artistic Works Art. 18 para. 2, which is the previously enacted and more spesific provision compared to Turkish Code of Obligations Art. 501, should be primarily applied. However, Turkish Code of Obligations Art. 501 should still be reformulated as a general provision which provides that the publisher does not have the obligations to reproduce or distribute the work and leaves the solution of the problem of authorship to the Law on Intellectual and Artistic Works.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜVENÇ, Ö., KARACA, A. (2017). YAYIMCININ PLANI ÇERÇEVESİNDE ESER MEYDANA GETİRİLMESİ (TBK m. 501) HÂLİNDE ESER ÜZERİNDEKİ HAK SAHİPLİĞİ SORUNU. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 66 - Sayı: 1, 117–156. https://ajindex.com/articles/144635

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. Alder, Daniel; Urhebervertragsrecht, 6. Teil: Bestimmung von Art und Umfang der Rechte des Arbeitgebers, Hrsg. Magda Streuli-Youssef, Zürich 2006.
  2. Altaş, Hüseyin; Medeni Hukuk Başlangıç Hükümleri, Ankara 2014.
  3. Aral, Fahrettin/ Ayrancı, Hasan; Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, 10. Bası, Ankara 2014.
  4. Ateş, Mustafa; Fikir ve Sanat Eserleri Üzerindeki Hakların Kapsamı ve Sınırlandırılması, Ankara 2003.
  5. Ayiter, Nuşin; Hukukta Fikir ve Sanat Ürünleri, 2. Bası, Ankara 1981.
  6. Aydoğdu, Murat/Kahveci, Nalan; Türk Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri (Sözleşmeler Hukuku), 2. Bası, Ankara 2014.
  7. Barrelet, Denis/Egloff, Willi; Das neue Urheberrecht, 3. Aufl., Bern. 2008.
  8. Baygın, Cem; “Fikri Hukukta Yaratıcı Eser Sahibi ve Eser Üzerindeki Mali Hakları Kullanmaya Kanunen Yetkili Sayılan Kişiler”, Prof. Dr. Ömer Teoman’a 55. Yaş Günü Armağanı, C. I, İstanbul 2002, s. 145-174.
  9. Becker, Hermann; Kommentar zum Schweizerischen Zivilgesetzbuch, Bd. VI/2: Obligationenrecht - Die einzelnen Vertragsverhältnisse (Art. 184 - 551 OR), Bern 1934.
  10. Bellican, Cüneyt; Fikri Hukukta Manevi Haklar ve Manevi Hakların Korunması, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul 2008.
  11. Bilge, Necip; Borçlar Hukuku Özel Borç Münasebetleri, Ankara 1971.
  12. Breitschmid, Peter; Orell Füssli Kommentar: OR Kommentar Schweizerisches Obligationenrecht, 2. Aufl., Hrsg. Jolanta Kren Kostkiewicz/Peter Nobel/Ivo Schwander/Stephan Wolf, Zürich 2009, Art. 393. Cinoğlu, Funda; Eser Üzerinde İşverenin Hak Sahipliği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2010.
  13. Dural, Mustafa/ Sarı, Suat; Türk Özel Hukuku C. I: Temel Kavramlar ve Medenî Kanunun Başlangıç Hükümleri, 9. Bası, İstanbul 2014.
  14. Edis, Seyfullah; Medenî Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri, 4. Bası, Ankara 1989.
  15. Erel, Şafak N.; Türk Fikir ve Sanat Hukuku, 3. Bası, Ankara 2009.
  16. Eren, Fikret; Borçlar Hukuku Özel Hükümler, 2. Bası, Ankara 2015.
  17. Franko, Nisim İ.; Türk Borçlar Kanununa Göre Yayın Sözleşmesinin Hükümleri, Ankara 1981.
  18. Gauch, Peter; Der Werkvertrag, 4. Aufl., Zürich 1996.
  19. Giritlioğlu, Neclâ; Yayın Sözleşmesi, İstanbul 1967.
  20. Gökyayla, K. Emre; “Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda Yapılan Değişikliklerin Değerlendirilmesi”, DEÜHFD, C. VII, S. 1, 2005, s. 1-28 (Gökyayla, Değişiklikler). Gökyayla, K. Emre; Telif Hakkı ve Telif Hakkının Devri Sözleşmesi, 2. Bası, Ankara 2001 (Gökyayla, Telif Hakkı). Guhl, Theo/Koller, Alfred/Schnyder, Anton K./Druey, Jean Nicolas; Das Schweizerische Obligationenrecht, 9. Bası, Zürich 2000.
  21. Hatemi, Hüseyin/