KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi / 2026 / Cilt: 6 Sayı: 2

Hititçe Çiviyazılı Belgelerde Geçen (GIŠ)zau-: “Bir Kült Nesnesi” Kelimesi Üzerine Bazı Gözlemler

Some Observations on the Word (GIŠ)zau-: "An Object of Cult" in Hittite Cuneiform Documents

Şafak Bozgun0000-0001-8406-2601
Sayfa
704–719
Yayın Tarihi
2019-07-05
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Geçtiği bayram ritüellerinin Hatti-Hitit kültü ve dinsel gelenekleri içerisinde olduğu dikkate alındığında kelimenin Hattice kökenli olabileceği değerlendirilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hitit metinleri, kutlanan bayramlar ve gerçekleştirilen ritüeller hakkında ayrıntılı bilgiler aktarmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bayram ritüellerinde kullanılan nesnelerin arasında (GIŠ)zau- da yer almaktadır. (GIŠ)zau-, gümüş, altın ve ağaçtan yapılmış bir kült nesnesi olarak úda-: "getirmek"; da- "almak"; dai-: "koymak"; har(a)k-: "tutmak"; peda-: "taşımak, alıp götürmek" fiilleri ve NINDA.GUR4.RA, NINDAmuriyala, NINDAhali, NINDAharši ekmekleri ile birlikte geçmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Geçtiği bayram ritüellerinin Hatti-Hitit kültü ve dinsel gelenekleri içerisinde olduğu dikkate alındığında kelimenin Hattice kökenli olabileceği değerlendirilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:(GIŠ)zau- · Bayram ritüelleri · Dini bir sembol

Özet

Hitit metinleri, kutlanan bayramlar ve gerçekleştirilen ritüeller hakkında ayrıntılı bilgiler aktarmaktadır. Bu bayram ritüellerinde kullanılan nesnelerin arasında (GIŠ)zau- da yer almaktadır. (GIŠ)zau-, gümüş, altın ve ağaçtan yapılmış bir kült nesnesi olarak úda-: "getirmek"; da- "almak"; dai-: "koymak"; har(a)k-: "tutmak"; peda-: "taşımak, alıp götürmek" fiilleri ve NINDA.GUR4.RA, NINDAmuriyala, NINDAhali, NINDAharši ekmekleri ile birlikte geçmektedir. GAL (LÚ.MEŠ)MEŠEDI, LÚSANGA, UGULA LÚMEŠ GIŠBANŠUR ve LÚhamina-görevlileri tarafından kullanılan/taşınan (GIŠ)zau-, bayram töreni ritüellerinde "kutsal bir nesne" olarak "ekmeğin üzerine/yanına konulmakta" ve ekmek gibi "kutsal" kabul edildiği anlaşılmaktadır. Araştırmamızda söz konusu kelimenin geçtiği Hitit çiviyazılı belgeler incelenerek (GIŠ)zau- hakkında bazı yorum ve tespitlere yer verilmiştir. Geçtiği bayram ritüellerinin Hatti-Hitit kültü ve dinsel gelenekleri içerisinde olduğu dikkate alındığında kelimenin Hattice kökenli olabileceği değerlendirilmektedir.

Abstract

Hittite texts convey detailed information about celebrations and rituals performed by the Hittite society. (GIŠ) zau - is among the objects used in these rituals. (GIŠ) zau -, as a cult object made of silver, gold and wood, occurs together with the verbs úda -: "to bring"; da -: " to take"; dai -: "to put"; har ( a ) k -: hold, peda -: "carry" and with breads of NINDA.GUR 4 .RA, NINDA muriyala , NINDA hali , NINDA harši . (GIŠ) zau -, used/carried by GAL (LÚ.MEŠ) MEŠEDI , LÚ SANGA, UGULA LÚ MEŠ GIŠ BANŠUR and LÚ hamina - was put on/near bread as a holy object in the feast rituals  and accepted “holy” like bread. This paper examines the mentioned word attested in Hittite cuneiform documents and focuses on some comments and observations about (GIŠ) zau -. It is evaluated that the root of this word can be found in the Hattic language, since the feast rituals related to (GIŠ) zau - belonged to Hattic-Hittite cult and religious traditions.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bozgun, Ş. (2019). Hititçe Çiviyazılı Belgelerde Geçen (GIŠ)zau-: “Bir Kült Nesnesi” Kelimesi Üzerine Bazı Gözlemler. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt: 6 Sayı: 2, 704–719. https://ajindex.com/articles/1445110

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. GÜTERBOCK, H.G., HOFFNER, H.A. ve van den HOUT, T.P.J. The Hittite Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago, Volume Š, Fascicle 1, Chicago: The Oriental Institute, 2002.
  2. GÜTERBOCK, H.G., HOFFNER, H.A. ve van den HOUT, T.P.J. The Hittite Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago, Volume Š, Fascicle 3, Chicago: The Oriental Institute, 2013.
  3. HAAS, V., Geschichte der hethitischen Religion, Handbuch der Orientalistik, Leiden: Brill, 1994.
  4. HOFFNER, H.A. ve MELCHERT, H.C., A Grammar of the Hittite Language. Part 1: Reference Grammar; Part 2: Tutorial, Indiana: Eisenbrauns, 2008.
  5. KLOEKHORST, A., Etymological Dictionary of the Hittite Inherited Lexicon, Leiden: Brill, 2008.
  6. LAROCHE, E., Dictionnaire de la langue louvite, Paris: Librairie Adrien Maisonneuve, 1959.
  7. MELCHERT, H.C., Cuneiform Luvian Lexicon, Chapel Hill: NC, 1993.
  8. NAKAMURA, M., Das hethitische nuntarriyašha-Fest, Uitgaven van het Nederlands Historisch-archaeologisch Instituut te Istanbul/Publications de l'Institut Historique-Archéologique Néederlandais de Stamboul, Leiden: Nederlands Instituut voor het Nabije Oosten, 2002.
  9. NEU, E. Interpretation der hethitischen mediopassiven Verbalformen, Studien zu den Boğazköy-Texten 5, Wiesbaden: Harrassowitz, 1968.
  10. POPKO, M., Review: Jakob-Rost L., Keilschrifturkunden aus Boghazköi 59 Hethitische Rituale und Festbeschreibungen, KUB 59, Berlin, 1989, Orientalia. Commentarii periodici Pontificii Instituti Biblici. Nova Series 60, (1991): 124-127.
  11. POPKO, M., Zippalanda. Ein Kultzentrum im hethitischen Kleinasien, Texte der Hethiter 21, Heidelberg: Universitätsverlag C.Winter, 1994.
  12. POPKO, M., Arinna. Eine heilige Stadt der Hethiter, Studien zu den Boğazköy-Texten 50, Wiesbaden: Harrassowitz, 2009.