KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi / 2026 / Cilt: 13 Sayı: 3

Sürdürülebilirlik Göstergelerinin Turizm Yoğunluğu Üzerindeki Etkisi: G-20 Ülkeleri İçin Bir Panel Veri Analizi

The Impact of Sustainability Indicators on Tourism Intensity: A Panel Data Analysis for G-20 Countries

Muhammet Nimet Çavuş(AYDIN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0860-7643
Baran Çavuş(ANKARA MEDİPOL ÜNİVERSİTESİ, TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ)0009-0004-9609-7034
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-06-13
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular, tüm bağımsız değişkenlerin turist yoğunluğu üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkilere sahip olduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, sürdürülebilirlik göstergelerinin turizm yoğunluğu üzerindeki etkisini G-20 ülkeleri özelinde 1995–2023 dönemi için panel veri yöntemiyle analiz etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çalışmada bağımlı değişken olarak turist yoğunluğu; bağımsız değişkenler olarak ise kişi başına düşen CO₂ emisyonları, yenilenebilir enerji tüketim oranı, kara alanları içerisindeki orman alanı oranı, kişi başına düşen GSYİH’nin yıllık büyüme hızı ve internet kullanan bireylerin oranı ele alınmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular, tüm bağımsız değişkenlerin turist yoğunluğu üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkilere sahip olduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:sürdürülebilirlik · turizm · G-20 ülkeleri

Özet

Bu çalışma, sürdürülebilirlik göstergelerinin turizm yoğunluğu üzerindeki etkisini G-20 ülkeleri özelinde 1995–2023 dönemi için panel veri yöntemiyle analiz etmektedir. Çalışmada bağımlı değişken olarak turist yoğunluğu; bağımsız değişkenler olarak ise kişi başına düşen CO₂ emisyonları, yenilenebilir enerji tüketim oranı, kara alanları içerisindeki orman alanı oranı, kişi başına düşen GSYİH’nin yıllık büyüme hızı ve internet kullanan bireylerin oranı ele alınmıştır. Araştırmada gerçekleştirilen temel varsayım testleri sonucunda modelde değişen varyans, birimler arası korelasyon ve otokorelasyon sorunlarının varlığı tespit edilmiş; bu nedenle araştırma modeli FGLS yöntemi kullanılarak tahmin edilmiştir. Elde edilen bulgular, tüm bağımsız değişkenlerin turist yoğunluğu üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkilere sahip olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, kişi başına düşen CO₂ emisyonları, yenilenebilir enerji tüketim oranı ve orman alanı oranındaki artışın G-20 ülkelerinde turist yoğunluğunu negatif yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Buna karşılık, kişi başına düşen GSYİH büyüme oranı ile internet kullanan bireylerin oranındaki artışın turist yoğunluğunu pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Bulgular, sürdürülebilir turizm politikalarının yalnızca çevresel boyutlarıyla değil, aynı zamanda ekonomik, teknolojik ve sosyo-demografik boyutlarıyla da ele alınması gerektiğini göstermektedir.

Abstract

This study examines the impact of sustainability indicators on tourism intensity in G-20 countries over the period 1995–2023 using panel data analysis. Tourism intensity is employed as the dependent variable, while the independent variables include per capita CO₂ emissions, renewable energy consumption rate, the share of forest area in total land area, the annual growth rate of GDP per capita, and the proportion of individuals using the Internet. The results of the preliminary diagnostic tests reveal the presence of heteroskedasticity, cross-sectional dependence, and autocorrelation. Accordingly, the research model is estimated using the Feasible Generalized Least Squares (FGLS) method. The empirical findings indicate that all independent variables have statistically significant effects on tourism intensity. Specifically, increases in per capita CO₂ emissions, renewable energy consumption rate, and the proportion of forest area are found to have a negative effect on tourism intensity in G-20 countries. In contrast, higher GDP per capita growth rates and greater Internet usage are associated with increased tourism intensity. These findings demonstrate that sustainable tourism policies should be addressed not only from an environmental perspective but also in relation to economic, technological, and socio-demographic dimensions.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Çavuş, M. N., Çavuş, B. (2026). Sürdürülebilirlik Göstergelerinin Turizm Yoğunluğu Üzerindeki Etkisi: G-20 Ülkeleri İçin Bir Panel Veri Analizi. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt: 13 Sayı: 3. https://ajindex.com/articles/1443578

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (38)

  1. Arı, A. (2021). Yenilenebilir enerji, turizm, CO₂ ve GSYH ilişkisinin Türkiye için analizi. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 12(2), 192–205.
  2. Azam, M., Alam, M. M., & Hafeez, M. H. (2018). Effect of tourism on environmental pollution: Further evidence from Malaysia, Singapore and Thailand. Journal of Cleaner Production, 190, 330–338. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.04.168
  3. Balsalobre-Lorente, D., Driha, O. M., Shahbaz, M., & Sinha, A. (2020). The effects of tourism and globalization over environmental degradation in developed countries. Environmental Science and Pollution Research, 27, 7130–7144. https://doi.org/10.1007/s11356-019-07372-4
  4. Becken, S., & Hay, J. E. (2007). Tourism and climate change: Risks and opportunities. Channel View Publications.
  5. Buckley, R. (2011). Tourism and environment. Annual Review of Environment and Resources, 36(1), 397–416. https://doi.org/10.1146/annurev-environ-041210-132637
  6. Butler, R. W. (1999). Sustainable tourism: A state-of-the-art review. Tourism Geographies, 1(1), 7–25. https://doi.org/10.1080/14616689908721291
  7. Çavuş, M. N. (2024). Turizm, sürdürülebilirlik ve iklim değişikliği ekseninde 2000–2024 yıllarında yayınlanmış akademik çalışmalara yönelik bibliyometrik bir inceleme. Coğrafi Bilimler Dergisi, 22(2), 268–293. https://doi.org/10.33688/aucbd.1470690
  8. Dogru, T., & Bulut, U. (2018). Is tourism an engine for economic recovery? Theory and empirical evidence. Tourism Management, 67, 425–434. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2017.06.014
  9. Dumitrescu, E.-I., & Hurlin, C. (2012). Testing for Granger non-causality in heterogeneous panels. Economic Modelling, 29(4), 1450–1460. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2012.02.014
  10. Gössling, S., & Hall, C. M. (2006). Uncertainties in predicting tourist flows under scenarios of climate change. Climatic Change, 79(3–4), 163–173. https://doi.org/10.1007/s10584-006-9081-y
  11. Gössling, S., & Peeters, P. (2015). Assessing tourism’s global environmental impact 1900–2050. Journal of Sustainable Tourism, 23(5), 639–659. https://doi.org/10.1080/09669582.2015.1008500
  12. Gössling, S., Scott, D., & Hall, C. M. (2013). Challenges of tourism in a low-carbon economy. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 4(6), 525–538. https://doi.org/10.1002/wcc.243
  13. Jebli, M. B., Youssef, S. B., & Apergis, N. (2019). The dynamic linkage between renewable energy, tourism, CO₂ emissions, economic growth, foreign direct investment, and trade. Latin American Economic Review, 28(2), 1–19. https://doi.org/10.1186/s40503-019-0063-7
  14. Katircioglu, S. T. (2014). International tourism, energy consumption, and environmental pollution: The case of Turkey. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 36, 180–187. https://doi.org/10.1016/j.rser.2014.04.058
  15. Khan, M. T. I., Yaseen, M. R., & Ali, Q. (2019). Nexus between financial development, tourism, renewable energy, and greenhouse gas emission in high-income countries: A continent-wise analysis. Energy Economics, 83, 293–310. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2019.07.018
  16. Koens, K., Postma, A., & Papp, B. (2018). Is overtourism overused? Understanding the impact of tourism in a city context. Sustainability, 10(12), Article 4384. https://doi.org/10.3390/su10124384
  17. Leitão, N. C., & Balsalobre-Lorente, D. (2021). The effects of tourism, economic growth and renewable energy on carbon dioxide emissions. In D. Balsalobre-Lorente, O. M. Driha, & M. Shahbaz (Eds.), Strategies in sustainable tourism, economic growth and clean energy (pp. 67–87). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-59675-0_4
  18. OECD. (2008). Handbook on constructing composite indicators: Methodology and user guide. OECD Publishing. https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/reports/constructing-composite-indicators-methodology-and-user-guide_g1gh9301/9789264043466-en.pdf
  19. Paramati, S. R., Alam, S., & Chen, C. (2017). The effects of tourism on economic growth and CO₂ emissions: A comparison between developed and developing economies. Journal of Travel Research, 56(6), 712–724. https://doi.org/10.1177/0047287516667848
  20. Saarinen, J. (2020). Tourism and sustainable development goals: Research on sustainable tourism geographies. In J. Saarinen (Ed.), Tourism and sustainable development goals: Research on sustainable tourism geographies (pp. 1–10). Routledge. https://doi.org/10.1201/9780429324253-1
  21. Sghaier, A., Guizani, A., Ben Jabeur, S., & Nurunnabi, M. (2019). Tourism development, energy consumption and environmental quality in Tunisia, Egypt and Morocco: A trivariate analysis. GeoJournal, 84(3), 593–609. https://doi.org/10.1007/s10708-018-9878-z
  22. Shakouri, B., Yazdi, S. K., & Ghorchebigi, E. (2017). Does tourism development promote CO₂ emissions? Anatolia, 28(3), 444–452. https://doi.org/10.1080/13032917.2017.1335648
  23. Sharpley, R. (2009). Tourism development and the environment: Beyond sustainability? Routledge.
  24. Singh, R. K., Murty, H. R., Gupta, S. K., & Dikshit, A. K. (2009). An overview of sustainability assessment methodologies. Ecological Indicators, 9(2), 189–212. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2008.05.011
  25. Solarin, S. A. (2014). Tourist arrivals and macroeconomic determinants of CO₂ emissions in Malaysia. Anatolia, 25(2), 228–241. https://doi.org/10.1080/13032917.2013.868364
  26. Tugcu, C. T., & Topcu, M. (2018). The impact of carbon dioxide (CO₂) emissions on tourism: Does the source of emission matter? Theoretical and Applied Economics, 25(614), 125–136.
  27. Uğurlar, A. (2017). Turizmde sürdürülebilirlik: Bir ölçülebilirlik aracı olarak göstergelerin önemi. Kent Araştırmaları Dergisi, 8(21), 118–140.
  28. United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. https://docs.un.org/en/A/RES/70/1
  29. United Nations Statistics Division. (2023). Global SDG indicators database. https://unstats.un.org/sdgs/dataportal
  30. United Nations Statistics Division. (2025). SDG indicators: Global indicator framework for the Sustainable Development Goals and targets of the 2030 Agenda for Sustainable Development. https://unstats.un.org/sdgs/indicators/indicators-list/
  31. Wei, L., & Ullah, S. (2021). International tourism, digital infrastructure, and CO₂ emissions: Fresh evidence from panel quantile regression approach [Preprint]. Research Square. https://doi.org/10.21203/rs.3.rs-912790/v1
  32. World Commission on Environment and Development. (1987). Our common future. Oxford University Press.
  33. World Tourism Organization. (2025). World tourism barometer (Vol. 23, Issue 1). https://doi.org/10.18111/wtobarometereng
  34. World Tourism Organization, & United Nations Development Programme. (2017). Tourism and the Sustainable Development Goals: Journey to 2030. UNWTO. https://doi.org/10.18111/9789284419401
  35. Xiang, Z., & Gretzel, U. (2010). Role of social media in online travel information search. Tourism Management, 31(2), 179–188. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.02.016
  36. Xiang, Z., Magnini, V. P., & Fesenmaier, D. R. (2015). Information technology and consumer behavior in travel and tourism: Insights from travel planning using the internet. Journal of Retailing and Consumer Services, 22, 244–249. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2014.08.005
  37. Yerdelen Tatoğlu, F. (2013). Panel veri ekonometrisi. Beta Yayınları.
  38. Zhang, S., & Liu, X. (2019). The roles of international tourism and renewable energy in environment: New evidence from Asian countries. Renewable Energy, 139, 385–394. https://doi.org/10.1016/j.renene.2019.02.046