KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Akademik Sanat / 2026 / Cilt: 3 Sayı: 5

BAFRA ULU CAMİ DUVAR RESİMLERİNİN KORUMA VE ONARIM DEĞERLENDİRMELERİ

Ezgin Yetiş(Ondokuz Mayıs Üniversitesi | Ondokuz Mayıs University)
Sayfa
88–111
Yayın Tarihi
2018-06-22
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak yapının duvar resimleri malzeme bozulmaları ve insan faktörlü tahribatlar sonucunda özgün görünümünden uzaklaşmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Samsun’un Bafra ilçesinde bulunan Bafra Ulu Cami 17. yüzyılda yapılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Duvar resimlerinin 19. yüzyılda yapıldığı düşünülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak yapının duvar resimleri malzeme bozulmaları ve insan faktörlü tahribatlar sonucunda özgün görünümünden uzaklaşmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Duvar Resmi · Kalem işi · Koruma

Özet

Samsun’un Bafra ilçesinde bulunan Bafra Ulu Cami 17. yüzyılda yapılmıştır. Harimde özellikle duvar üzerinde ve ahşap tavanda duvar resimleri bulunmaktadır. Duvar resimlerinin 19. yüzyılda yapıldığı düşünülmektedir. Resimler harim duvarlarında yayılmakla birlikte son cemaat yerine bakan kısmında günümüzde mevcut olmayan manzara tasvirlerinin olduğu eski arşiv belgeleri ve fotoğraflardan anlaşılmaktadır. Bafra Ulu Cami’nin zaman içerisinde geçirdiği birçok değişiklik kaydedilmiştir. Mihrabın özgün parçaları depoya kaldırılmış ve yeniden yapılmıştır. Ahşap minberin konumlandığı yer arşiv fotoğraflarından anlaşıldığı kadarıyla değiştirilmiştir. Yapının diğer unsurlarında da değişiklikler kaydedilmekle birlikte en önemli değişiklikler duvar resimlerinde görülmektedir. Yapının duvar resimlerinin bozulmalarına neden olan temelde iki faktör bulunmaktadır; bunlardan biri yanlış koruma onarım yaklaşımı ve malzeme seçimi, diğeri ise doğal dış etkenlerdir. Ayrıca incelemeler sonucunda resimler üzerinde bir kaç farklı dönemin boya katmanına da rastlanmıştır. Bafra Ulu Cami zaman içerisindeki değişimi ve günümüz koşulları bağlamında herhangi bir ölçü aleti kullanılmadan yapılan nitel gözlemler ile yerinde incelenmiştir. Bu bağlamda koruma ve onarım değerlendirmeleri yapılmaya çalışılmıştır. Türkiye’deki duvar resimlerinin korunması anlamında alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu çalışmada Bafra Ulu Cami’nin sıva üzerine yapılmış duvar resimlerinin koruma-onarım durumları incelenerek tespit edilen bozulmaları açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak yapının duvar resimleri malzeme bozulmaları ve insan faktörlü tahribatlar sonucunda özgün görünümünden uzaklaşmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yetiş, E. (2018). BAFRA ULU CAMİ DUVAR RESİMLERİNİN KORUMA VE ONARIM DEĞERLENDİRMELERİ. Akademik Sanat, Cilt: 3 Sayı: 5, 88–111. https://ajindex.com/articles/1443233

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Ahunbay, Z. (2004). Tarihi Çevre Koruma ve Restorasyon. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi Yayınları.
  2. Arık, R. (1976). Batılılaşma Dönemi Anadolu Tasvir Sanatı. Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. Bayraktar, M.S. (2007). Samsun ve Bafra Ulu Camileri. Geçmişten Geleceğe Samsun (İkinci Kitap) kitabı içinde (s.463-508). C. Yılmaz (editör). Samsun.
  3. Bayraktar, M. S. (2016). Samsun’da Türk Devri Mimarisi. Samsun: Canik Belediyesi Kültür Yayınları.
  4. Eskici, B. (2007). Mimari Onarımlarda Malzeme Kullanımı ve Yöntem Sorunları. Tarihi Eserlerin Güçlendirilmesi ve Geleceğe Güvenle Devredilmesi Sempozyumu-1 kitabı içinde (s.257-268). Ankara.
  5. Eskici, B., Kaboğlu, C. (2011). Balat İlyas Bey Külliyesi Koruma ve Onarım Çalışmaları. Balat İlyas Bey Külliyesi: Tarihi, Mimari Restorasyon kitabı içinde (s.235-250). M. B. Tanman, L. T. Elbirlik (Editör). İstanbul.
  6. Eskici B., Şener, Y. S., Akyol, A. A., Kadıoğlu, Y. K. (2011). İlyas Bey Külliyesi Yapılarına Ait Özgün Malzemelerin Korunmasına Yönelik Araştırma ve Uygulama Çalışmaları. Balat İlyas Bey Külliyesi: Tarihi, Mimari Restorasyon kitabı içinde (s.187-198). (Ed. M. B. Tanman, L. T. Elbirlik (Editör). İstanbul.
  7. Kuban, D. (2000). Tarihi Çevre Korumanın Mimarlık Boyutu Kuram ve Uygulama. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi Yayınları.
  8. Kuyulu, İ. (1998). İzmir ve Çevresinde Bir Grup Duvar Resminin Düşündürdükleri.II. Uluslararası İzmir Sempozyumu kitabı içinde (s.59-78). İzmir.
  9. Mora, P., Mora, L., Philippot, P. (1984). Conservation of Wall Paintings. James F. Hamm (Editör). London: Butterworths.
  10. Renda, G. (1977). Batılılaşma Döneminde Türk Resim Sanatı. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
  11. Sözen, M. ve Tanyeli, U. (2011). Sanat Kavram ve Terimleri Sözlüğü. (10. Basım).İstanbul: Remzi Kitabevi.
  12. Tekinalp, P. Ş. (2002). Batılılaşma Dönemi Duvar Resmi. Türkler, 15, s.440-448.
  13. Yiğit, H. (1981). Bafra Tarihi. Samsun.Vakıflar Genel Müdürlüğü Bafra Ulu Cami arşiv belgeleri.