Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBöylece BIST 100 Endeksi, döviz kuru ve CDS Primi değişkenlerinden birindeki değişim, diğer iki değişkendeki değişimin nedeni olduğu tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Küresel piyasalar, yatırımcıların yatırım kararlarında etkili olmaktadır. Yatırımcılar, finansal riskleri anlamak ve yönetmek için aldıkları riskler hakkında bilgi sahibi olmayı önemserler. Yatırımcılar karşılaşabileceği en önemli risk göstergelerinden birisi, yatırım yapacakları ülkenin risk durumunu yansıtan CDS primidir. Bu çalışma; BIST 100 endeksi, CDS primi ve döviz kuru değişkenleri arasındaki nedensellik ilişkisini inceleyerek finansal piyasalardaki bu kritik değişkenler arasındaki ilişkiyi anlamayı amaçlamaktadır. Değişkenler arası nedensellik ilişkisi, 01.01.2009-1.03.2023 dönemi arasındaki aylık veriler kullanılarak incelenmiştir. Birinci farkında durağan olduğu sonucuna ulaşılan değişkenler için güvenilir bir VAR modeli kurulabilmesi amacıyla uygun gecikme uzunluğu belirlenmiş, belirlenen gecikme uzunluğunun otokorelasyon, değişen varyans ve içsel bağlantı sorunu olup olmadığı test edilmiştir. Herhangi bir sorun olmayan VAR modelinde nedensellik ilişkisi Toda-Yamamoto nedensellik testi ile analiz edilmiştir. Yapılan analizlere göre tüm değişkenler arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Böylece BIST 100 Endeksi, döviz kuru ve CDS Primi değişkenlerinden birindeki değişim, diğer iki değişkendeki değişimin nedeni olduğu tespit edilmiştir.
Abstract
Global markets significantly influence investment decisions of investors. Investors prioritize being knowledgeable about the risks they undertake to understand and manage financial risks. One of the most critical risk indicators that investors can encounter is the CDS premium, which reflects the risk situation of the country they are considering for investment. This study aims to understand the relationship between the BIST 100 index, CDS premium, and exchange rate variables by examining the causality relationship among these critical variables in financial markets. The causal interrelationships of the variables were examined using monthly data between January 1, 2009, and March 1, 2023. For the variables identified as stationary at their first differences, an appropriate lag length was determined to establish a reliable VAR model, and tests were conducted to check for autocorrelation, changing variance, and endogeneity issues. Causality relationships in the VAR model with no issues were analyzed using the Toda-Yamamoto causality test. According to the conducted analyses, it was concluded that there is a two-way causality relationship among all variables. Thus, it was determined that the change in one of the BIST 100 Index, exchange rate and CDS Premium variables was the cause of the change in the second variable.