Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightARDL sınır testi sonucunda, işsizlik ve enflasyon oranları ile intihar sayısı arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin bulunduğu tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Çalışma, Türkiye’de 1995–2023 dönemine ait veriler kullanılarak işsizlik ve enflasyon gibi temel makroekonomik değişkenlerin intihar sayıları üzerindeki etkilerini ampirik yöntemlerle analiz etmeyi amaçlamaktadır. İntihar, yalnızca bireysel bir davranış biçimi değil, aynı zamanda ekonomik koşullardan etkilenen toplumsal bir olgu olarak ele alınmakta ve bu çerçevede ekonomik göstergelerle olan ilişkisi araştırılmaktadır. Çalışmada, önce ARDL (Autoregressive Distributed Lag) sınır testi yöntemiyle işsizlik ve enflasyonun intihar üzerindeki uzun dönemli etkileri incelenmiş, ardından bu iki değişkenin bileşik etkisini daha kapsamlı biçimde değerlendirebilmek adına Misery Index (Sefalet Endeksi) kullanılarak Toda-Yamamoto nedensellik analizi gerçekleştirilmiştir. ARDL sınır testi sonucunda, işsizlik ve enflasyon oranları ile intihar sayısı arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Uzun dönem katsayıları incelendiğinde, işsizliğin intihar üzerindeki etkisinin enflasyona kıyasla daha yüksek olduğu görülmektedir. Uzun dönem katsayıları, enflasyondaki %1’lik bir artışın intihar sayısında yaklaşık %0.13’lük bir artışa, işsizlikteki %1’lik bir artışın ise intihar sayısını yaklaşık %0.54 oranında artırdığını ortaya koymaktadır. Toda-Yamamoto testine göre ise Misery Index’ten intihar sayılarına doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bu bulgular, ekonomik sıkıntıların bireylerin yaşam kalitesini ve psikososyal refahını olumsuz etkilediğini ve intihar riskini artırabildiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: İntihar, İşsizlik, Enflasyon, Sefalet Endeksi JEL Sınıflandırması: I12, J64, E31, C32
Abstract
This study investigates the impact of key macroeconomic variables—specifically unemployment and inflation—on suicide rates in Türkiye using annual data for the period 1995–2023. Suicide is examined not only as an individual behavioral outcome but also as a social phenomenon shaped by economic conditions. Within this framework, the relationship between economic indicators and suicide is empirically analyzed. The ARDL (Autoregressive Distributed Lag) bounds testing approach is applied to explore the long-run effects of unemployment and inflation on suicide rates. To more comprehensively assess the combined influence of these variables, the Misery Index is incorporated, and Toda–Yamamoto causality analysis is conducted. The ARDL results reveal a long-run cointegration relationship between unemployment, inflation, and suicide rates. Long-run coefficient estimates indicate that unemployment has a stronger effect on suicides compared with inflation. Specifically, a 1% increase in inflation is associated with an approximately 0.13% rise in suicide numbers, while a 1% increase in unemployment raises suicide rates by about 0.54%. The Toda–Yamamoto test identifies a unidirectional causality running from the Misery Index to suicide rates. These findings suggest that economic hardship negatively influences individuals’ quality of life and psychosocial well-being, thereby increasing suicide risk. Key Words: Suicide, Unemployment, Inflation, Misery Index JEL Classification: I12, J64, E31, C32