Dergiler / Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2025 / Cilt: 7 Sayı: 2

Deniz Yoluyla Konteyner Taşımacılığında Eşyanın İncelenmesi ve Zararın Bildirimi (TTK M. 1184 ve 1185)

Inspection of Goods and Notification of Damage in Maritime Container Transportation (Arts. 1184 - 1185 TCC)

Vural Seven(TÜRK-ALMAN ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ, ÖZEL HUKUK BÖLÜMÜ, TİCARET HUKUKU ANABİLİM DALI)0000-0002-8241-3196
Doğan Can Aydın(Uluslararası Final Üniversitesi, Hukuk Fakültesi, Özel Hukuk Bölümü, Ticaret Hukuku Anabilim Dalı)0000-0002-5591-8623
Sayfa
715–764
Yayın Tarihi
2025-12-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Türk Ticaret Kanunu’nun 1185. maddesinde düzenlenen bildirim külfetinin yerine getirilmesi özellikle konteyner ile yapılan eşya taşımaları bakımından oldukça zordur ve bu nedenle de bildirim süresinin gözden geçirilmesi ve artırılması gerekmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Konteyner en genel haliyle, eşyaların içine yerleştirildiği bir taşıma gereci şeklinde ifade edilebilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türk Ticaret Kanunu’nun 1184. maddesinde düzenlenen incelemenin, konteyner ile yapılan taşımalarında uygulanma olanağının bulunmadığı görülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Türk Ticaret Kanunu’nun 1185. maddesinde düzenlenen bildirim külfetinin yerine getirilmesi özellikle konteyner ile yapılan eşya taşımaları bakımından oldukça zordur ve bu nedenle de bildirim süresinin gözden geçirilmesi ve artırılması gerekmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Konteyner · eşya taşıma · taşıyanın sorumluluğu

Özet

Konteyner en genel haliyle, eşyaların içine yerleştirildiği bir taşıma gereci şeklinde ifade edilebilir. Günümüzde deniz yoluyla eşya taşımalarının önemi bir bölümü konteyner taşımacılığı şeklinde yapılmaktadır. Deniz yoluyla eşya taşımalarında eşyanın incelenmesi ve zıya, hasar veya geç tesliminin bildirimi taşıyanın sorumluluğunun tespitinde büyük bir öneme sahiptir. Türk Ticaret Kanunu’nun 1184. maddesinde düzenlenen incelemenin, konteyner ile yapılan taşımalarında uygulanma olanağının bulunmadığı görülmektedir. Çünkü hükümde incelemenin, gönderilenin yükü teslim almasından önce yapılacağı düzenlendiğinden eşya gönderilene teslim edilmeden önce incelemenin başlamış olması gerekmektedir. Türk Ticaret Kanunu’nun 1185. maddesinde düzenlenen bildirim külfeti, deniz yoluyla konteyner taşımacılığı bakımından değerlendirildiğinde ise hükmün konteyner taşımalarının niteliklerine uygun olmadığı ve uygulanması bakımından yetersiz olduğu görülmektedir. Özellikle limandan limana yapılan konteyner taşımalarında eşyaların incelenmesi ile zıya veya hasar bildiriminin yapılması için eşyanın tesliminden itibaren başlayan üç günlük sürenin yetersiz olduğu açıkça görülmektedir. Türk Ticaret Kanunu’nun 1185. maddesinde düzenlenen bildirim külfetinin yerine getirilmesi özellikle konteyner ile yapılan eşya taşımaları bakımından oldukça zordur ve bu nedenle de bildirim süresinin gözden geçirilmesi ve artırılması gerekmektedir.

Abstract

In its most general sense, a container may be defined as a means of transport in which goods are placed for carriage. Today, a significant portion of the transportation of goods by sea is carried out through container shipping. In maritime transport of goods, the inspection of the cargo and the notification of loss, damage, or delay play a crucial role in determining the carrier’s liability. It appears that the inspection procedure regulated under Article 1184 of the Turkish Commercial Code cannot be effectively applied to transport operations carried out by containers. This is because the provision stipulates that the inspection must be conducted prior to the consignee’s receipt of the cargo; therefore, the inspection must commence before the goods are delivered to the consignee. When the notification requirement regulated under Article 1185 of the Turkish Commercial Code is evaluated in the context of maritime container transportation, it becomes evident that the provision does not correspond to the characteristics of container transport and remains inadequate in terms of practical application. In particular, in port-to-port container shipments, it is clearly observed that the three-day period commencing from the delivery of the goods for inspection and notification of loss or damage is insufficient. Fulfilling the notification requirement stipulated in Article 1185 of the Turkish Commercial Code is particularly challenging in the context of containerized carriage of goods; therefore, the notification period should be reconsidered and extended.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Seven, V., Aydın, D. C. (2025). Deniz Yoluyla Konteyner Taşımacılığında Eşyanın İncelenmesi ve Zararın Bildirimi (TTK M. 1184 ve 1185). Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 7 Sayı: 2, 715–764. https://doi.org/10.59933/tauhfd.1851854

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (73)

  1. ADIGÜZEL Burak, Multimodal Taşımalarda Taşıyıcının (MTO) Sorumluluğu, Adalet Yayınevi, Ankara, 2014 (Multimodal Taşıma).
  2. ADIGÜZEL Burak, Taşıma Hukuku, 6. Baskı, Adalet Yayınevi, Ankara 2024 (Taşıma Hukuku).
  3. AĞSAKAL İbrahim, “Deniz Yolu ile Yapılan Taşımalarda Yükün Zıya ve Hasarı ile Teslimdeki Gecikmenin Bildirimi”, Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 11, S. 2, Aralık 2012, 249-273.
  4. AKAN Pınar, Deniz Taşımacılığında Taşıyanın Yüke Özen Yükümlülüğünün İhlalinden Doğan Sorumluluğu (TTK m. 1061), Adalet Yayınevi, Ankara, 2007.
  5. AKINCI Sami, Deniz Hukuku Navlun Mukaveleleri, Sermet Matbaası, İstanbul, 1968.
  6. AKSOY Sami, “Deniz Ticareti Hukukunda Konteynerin Taşıyana İadesi ve Konteyner Demurajı”, Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi (BATIDER), C. 33, S. 1, 2017, 137-178.
  7. ALGANTÜRK LIGHT Didem, “Konteyner Taşımacılığında Uygulamada Ortaya Çıkan Hukuki Sorunlar”, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 16, S. 2-3, Temmuz-Ağustos 2017, 17-27.
  8. ALADWANI Talal, “The Supply of Containers and Seaworthiness – The Rotterdam Rules Perspective”, J. Mar. L. & Com., Vol. 42, No. 2, 2011, 185-209.
  9. ANGUS W. David, “Legal Implications of “The Container Revoluation” in International Carriage of Goods”, McGill Law Journal, Vol. 14, No. 3, 1969, 395-429.
  10. ARKAN Sabih, Karada Yapılan Eşya Taşımalarında Taşıyıcının Sorumluluğu, Sevinç Matbaası, Ankara, 1982.
  11. ATAMER Kerim, Deniz Ticareti Hukuku Cilt II Gemilerin Eşya Hukuku (1. Fasikül: Giriş̧-Temel Kavramlar-Zilyetlik-Kanuni Rehin Hakları), On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2018.
  12. AYBAY Gündüz, Deniz Ticareti Hukuku ile ilgili Notlandırılmış Yargıtay Kararları, Aybay Yayınları, İstanbul, 2000.
  13. AYBAY Atilla/AYBAY Aydın/AYBAY Gündüz/AYBAY Rona, Denizciler, İşletmeciler ve Yöneticiler İçin Deniz Hukuku, Aybay Yayınları, İstanbul, 1998.
  14. AYDIN Doğan Can, Deniz Yoluyla Konteyner Taşımacılığında Taşıyanın Hukuki Sorumluluğu ve Sorumluluğun Sigortalanması, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2025.
  15. BEPLAT Klaus, Probleme der Einführung des Containerverkehrs, Verlag Weltarchiv, Hamburg, 1970.
  16. BİCAN Buğrahan, Denizde Yük Taşımacılığında Konteyner Kaynaklı Zararlardan Doğan Sorumluluk, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2020 (Konteyner).
  17. BİCAN Buğrahan, “Büyük Metal Kutular: Denizde Yük Taşımacılığında Kullanılan Konteynerlerin “Koli”, “Ünite” ve “Yük” Kavramları Açısından Değerlendirilmesi”, Terazi Hukuk Dergisi, C. 15, S. 167, Temmuz 2020, 1378-1389 (Büyük Metal Kutular).
  18. BORDAHANDY Pierre-Jean, “Containers: A Conundrum or a Concept?”, JIML, Vol. 11, No. 5, 2005, 342-371.
  19. COŞKUN Gürkan, Çoklu (Multimodal) Taşıma Sözleşmelerine Uygulanacak Hukuk, Yetkin Yayınları, Ankara, 2018.
  20. ÇAĞA Tahir/KENDER Rayegan, Deniz Ticareti Hukuku - II - Navlun Sözleşmesi, 10. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2010.
  21. ÇAKICI Latif, Taşıma Kapları ile Zincirleme Taşımacılık (Konteynerle Kombine Taşımacılık), Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara, 1978.
  22. DEMUTH Klaus, “Die Schadensanzeige des §438 HGB im Vergleich zu den Vorbehalten des Art. 30 CMR“, Transport – Wirtschaft – Recht: Gedächtnisschrift für Johann Georg Helm, Berlin, 2001, 49-57.
  23. DENİZ İnci, Konteyner Taşımacılığı ve Hukuki Sorunları, Fakülteler Matbaası, İstanbul, 1982 (Konteyner Taşımacılığı).
  24. HEPGÜLERLER Ezgi, Deniz Yolu ile Gerçekleştirilen Konteyner Taşımacılığının Yükleme, İstif, Boşaltma ve Teslim Aşamalarında Görev Alanların Hukuki Sorumlulukları, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2011.
  25. HSU Mei-Lin, Haftungsprobleme beim Containerseeverkehr im Seefrachtrecht Taiwans (Republik China) im Vergleich mit der Bundesrepublik Deutschland, Dissertation, Hamburg, 1995.
  26. JOOST Detlev/STROHN Lutz/POELZIG Dörte/SANDER Volker, Ebenroth/Boujong Handelsgesetzbuch Bd. II, 5. Aufl., München, 2024.
  27. KANER İnci Deniz, Deniz Ticareti Hukuku I-II, 5. Baskı, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2024.
  28. KARAN Hakan, The Carrier’s Liability under International Maritime Conventions: The Hague, The Hague-Visby, and Hamburg Rules, The Edwin Mellen Press, New York, 2004.
  29. KEE Wong Kong, “Containerisation: It’s Legal Implications”, Malaya Raw Review, Vol. 12, No. 2, December 1970, 364-375.
  30. KENDER Rayegan, “Yükleme, Boşaltma ve Ardiye Safhasında Sorumluluk ve Sigorta İle İlgili Bazı Sorunlar”, Sorumluluk ve Sigorta Hukuku Bakımından Eşya Taşımacılığı Sempozyumu: Bildiriler – Tartışmalar 26-27 Ocak 1984, Ankara, 1984, 247-260.
  31. KOLLER Ingo, Transportrecht - Kommentar zu Land-, Luft- und Binnengewässertransport von Gütern, Spedition und Lagergeschäft, 10. Aufl., München, 2020.
  32. KOŞER Nihal, Deniz Yoluyla Konteyner Taşımacılığında Konteynere Uygulanacak Hukuki Rejim, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2015.
  33. KOZANHAN Murat Kağan, “Konteyner Güvenlik Girişimi (CSI)”, Konteyner Deniz ve Liman İşletmeciliği, Beta Yayınları, İstanbul, 2008, 233-242.
  34. KULA DEĞİRMENCİ Nil, “Türk Deniz Hukuku’nda Çoklu Taşımacılığın Yeri; Uluslararası Sözleşmeler ile Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme”, Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dergisi, C. 2, S. 1, Mart 2010, 79-98.
  35. MARGETSON New Jersey, “Liability of The Carrier Under The Hague (Visby) Rules for Cargo Damage Caused by Unseaworthiness of It’s Containers”, JIML, Vol. 14, No. 2, 2008, 153-161.
  36. OETKER Hartmut, Handelsgesetzbuch – Kommentar, 8. Aufl., München, 2024.
  37. OKAY Sami, Deniz Ticareti Hukukuna İlişkin Yargıtay Kararları (1943-1961), 2. Bası, Fakülteler Matbaası, İstanbul, 1963 (Yargıtay Kararları).
  38. OKAY Sami, Deniz Ticareti Hukuku II: Navlun Mukaveleleri, Denizde Yolcu Taşıma ve Deniz Ödüncü Mukaveleleri, 2. Bası, Kutulmuş Matbaası, İstanbul, 1971 (Deniz Ticareti).
  39. OMAĞ Merih Kemal, “Konteynerli Taşımalara İlişkin Bazı Sorunlar”, İktisadi ve Ticari İlimler Dergisi, S. 2, 1973, 407-438.
  40. OYAL Ahmet Batuhan, “Taşıma Hukukunda Zıya ve Hasar Kavramları”, Legal Hukuk Dergisi, C. 22, S. 264, 2024, 4493-4546.
  41. ÖLMEZ Fatih, Sigortalının, Sigortacının Halefiyet Hakkını İhlal Etmeme Yükümlülüğü, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2020.
  42. ÖZTÜRK Evren, Konteynerize Yük Taşımacılığı ve Marmara Bölgesi Projeksiyonu, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2007.
  43. PRÜßMANN Heinz/RABE Dieter, Seehandelsrecht: fünftes Buch des Handelsgesetzbuches mit Nebenvorschriften und Internationalen Übereinkommen, 4. neubearbeitete Auflage, Verlag C.H. Beck, München, 2000.
  44. SCHAPS Georg/ABRAHAM Hans Jürgen, Das Seerecht in der Bundesrepublik Deutschland: Kommentar und Materialsammlung, Seehandelsrecht – Erster Teil, 2 Teile, vierte, völlig neubearbeitete Auflage, Walter de Gruyter, Teil I, Berlin vd., 1978.
  45. SCHLEGELBERGER Franz/LIESECKE Rudolf, Seehandelsrecht: Zugleich Ergänzungsband zu Schlegelberger Kommentar zum Handelsgesetzbuch, 2. neubearbeitete Auflage, Verlag Franz Vahlen GmbH, Berlin vd., 1964.
  46. SCHMIDT Christine, Münchener Kommentar zum Handelsgesetzbuch Bd. VII – Transportrecht, 5. Auflage, München, 2023.
  47. SEVEN Vural, Yük Zıya veya Hasarının Tespit ve İhbarı, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 1994 (Tespit ve İhbar).
  48. SEVEN Vural, Taşıyanın Yüke Özen Borcunun İhlalinden Doğan Sorumluluğu, Yetkin Yayınları, Ankara, 2003 (Yüke Özen Borcu).
  49. SEVEN Vural, Taşıma Hukuku, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir, 2010 (Taşıma Hukuku).
  50. SEVİNÇ KUYUCU Aslıhan, Taşıyanın Eşyayı Teslim Etme Borcu, On iki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2023.
  51. SIMON Seymour, “The Law Of Shipping Containers”, J. Mar. L. & Com., Vol. 5, No. 3, April 1974, 507-538.
  52. SIR İsmail Hakkı, Konteyner Taşımacılığı ve Türkiye’deki Uygulaması, Sena Matbaası, İstanbul, 1988.
  53. SÖZER Bülent, Deniz Ticareti Hukuku – I (Ders Kitabı): Giriş - Gemi - Donatan ve Navlun Sözleşmeleri, 6. Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul, 2022.
  54. SÜZEL Cüneyt, Deniz Ticareti Hukukunda Taşıtan ve Yükleten, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2014.
  55. STEENKEN Jurgen, Der Containerverkehr aus der Sicht des Deutschen Seerechts, Dissertation, München, 1972.
  56. TAŞKIN Melda, Deniz Yoluyla Konteyner Taşımalarında Taşıyanın Başlangıçtaki Elverişsizlikten Sorumluluğu, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2023.
  57. TEKİL Fahiman, Deniz Hukuku, 6. Bası, Alkım Yayınevi, İstanbul, 2001.
  58. TUNN Jürgen, “Beweislast und Beweisführung für Güterschäden bei der Ablieferung von Sendungen nach § 438 HGB”, VersR, C. 34, 2005, 1646-1651.
  59. TÜRKEL Doğuş Taylan, “Deniz Ticareti Hukukunda Konteynerin Beklemesi ve Gecikmesi Üzerine Bir İnceleme”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 21, S. 2, 2019, 707-776 (Konteynerin Beklemesi ve Gecikmesi).
  60. TÜRKEL Doğuş Taylan, “Taşıyanın Tedarik Ettiği Konteynerin Yüke Elverişsizliğinden Kaynaklanan Zıya veya Hasardan Doğan Sorumluluğu”, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Prof. Dr. Durmuş TEZCAN’a Armağan, C. 21, Özel S., 2019, 2469-2544 (Yüke Elverişsizlik).
  61. ÜLGEN Hüseyin, Uluslararası Taşımacılık ve Hukuki Sorunları, İstanbul Ticaret Odası Yayınları, İstanbul, 1988.
  62. ÜNAN Samim, “Deniz Yoluyla Yapılan Taşımalarda Yük Zararını Ödeyen Sigortacının Taşıyana Karşı Açtığı Halefiyete Dayanan Rücu Davasına İlişkin Bazı Sorunlar”, Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu VIII: Bildiriler – Tartışmalar, Ankara, 1991, 223-242 (Rücu Davası).
  63. ÜNAN Samim, “Yük Sigortacısının Taşıyana Karşı Açtığı Halefiyete Dayanan Rücu Davasıyla İlgili Bazı Sorunlar”, Deniz Hukuku Dergisi, Y. 2, S. 4, 1997, 99-114 (Yük Sigortacısı).
  64. WÜSTENDÖRFER Hans, Neuzeitliches Seehandelsrecht mit besonderer Berücksichtigung des angloamerikanischen und internationalen Rechts, zweite durchgesehene und verbesserte Auflage, Tübingen, 1950.
  65. YAVAŞ Aksoy, Kara Yoluyla Konteyner ile Yapılan Yük Taşımasında Kayıp veya Hasardan Doğan Sorumluluk (Türk Hukukunda ve Uluslararası Sözleşmelerde), On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2016.
  66. YAZICIOĞLU Emine, Kender - Çetingil Deniz Ticareti Hukuku, 17. Bası, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2022 (Kender - Çetingil).
  67. YAZICIOĞLU Emine, Hamburg Kuralları’na Göre Taşıyanın Sorumluluğu Lahey/Visby Kuralları ile Karşılaştırmalı Olarak, Beta Yayınları, İstanbul, 2000 (Hamburg Kuralları).
  68. YETİŞ ŞAMLI Kübra, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’na Göre Taşıyanın Zıya, Hasar ve Geç Tesliminden Sorumluluğu, 2. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2013 (Taşıyanın Sorumluluğu).
  69. YETİŞ ŞAMLI Kübra, “Sigortalının Sigortacının Rücu Haklarını Koruma Yükümlülüğüne İlişkin TTK Hükümlerinin Değerlendirilmesi”, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 16, S. 2-2, Temmuz-Ağustos 2017, 829-849 (Rücu Hakları).
  70. YETİŞ ŞAMLI Kübra, Gemi Mülkiyetinin Hukuki İşlem Yoluyla Kazanılması, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2021 (Gemi Mülkiyeti).
  71. YILMAZ Gülşah, “Taşıma Hukukunda, Gönderilenin Yükteki Zıya ve Hasarı Bildirim Külfetinin Taşıma Sigortasında Sigortacının Halefiyetine Etkisi”, İzmir Barosu Dergisi, C. 84, S. 1, Ocak 2019, 201-227.
  72. ZEYNELOĞLU Ahmet, Taşıma Hukuku, 2. Baskı, Yetkin Yayınları, Ankara, 1993.
  73. ZSCHOCHE Detlef, “Die Per-Package-Limitation beim Transport in Containern”, Neue Juristische Wochenschrift, Heft 48, 1978, 2421-2425.