Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightÇalışmamız, suç tipinin en çok işlendiği işlem biçimi üzerinden, Kurul’un aynı zamanda dava şartı olan denetiminde, manevi unsurun tespitine ilişkin kriter ve uygulamaları ilk kez ortaya koyması bakımından özellik arz etmektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
1980’li yıllardan itibaren liberal politikaların uygulanmaya başlanması, sermaye piyasalarının ve Sermaye Piyasası Kurulu’nun ihdas edilmesiyle birlikte ekonomik bir suç olarak ortaya çıkan işleme dayalı piyasa dolandırıcılığı suçu, ilk olarak mülga 28.07.1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun (Kanun) 47’nci maddesinde ve ardından 30.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 107/1’inci maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Kendinden kendine, wash sales, yıkama satış, karşılıklı satış ya da sahte satış işlemler olarak adlandırılan işlem türü, işleme dayalı piyasa dolandırıcılığı suçunun en yaygın görünümlerinden biridir. Bu işlem türünde, işleme dayalı piyasa dolandırıcılığı suçunun failleri, iştirak halinde gerçekleştirdikleri işlemlerle, aynı fiyat seviyesinden ve çoğunlukla saniyelerle ifade edilen zaman aralıklarında, kendi kişisel hesapları arasında ya da üçüncü kişilerin hesaplarıyla kendi hesapları arasında, yapay bir piyasa hareketliliği oluşturmayı amaçlamaktadırlar. Bu hareketlilik sırasında, sermaye piyasası aracının çıkış ve varışı aynı mecraya yönelik olduğu için, mülkiyeti el değiştirmemektedir. İşleme dayalı piyasa dolandırıcılığı suçunun Kanun’da sayılan seçimlik hareketlerinin, sermaye piyasasının işleyişinde, işlenmesi alışılagelen hareketler olması; hareketin ne zaman suç tipine sebebiyet vereceğini, özellikle suçun manevi unsurunun tespiti bakımından güçleştirmektedir. Kendinden kendine işlemler, çeşitli özellikleri dolayısıyla bu durumun ispatı bakımdan öne çıkmaktadır. Çalışmamız işleme dayalı piyasa dolandırıcılığı suçunun manevi unsurunu incelemekte, bu suçun doğrudan kastla işlendiğini ve yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandırma amacını unsur olarak içerdiğini belirlemekte ve kendinden kendine işlemlerde manevi unsurun varlığını, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (Kurul) denetim yetkisi çerçevesinde değerlendirmektedir. Literatürde işleme dayalı piyasa dolandırıcılığı suçunu konu edinen çeşitli çalışmalar mevcuttur. Çalışmamız, suç tipinin en çok işlendiği işlem biçimi üzerinden, Kurul’un aynı zamanda dava şartı olan denetiminde, manevi unsurun tespitine ilişkin kriter ve uygulamaları ilk kez ortaya koyması bakımından özellik arz etmektedir.
Abstract
Since the 1980s, with the implementation of liberal policies and the establishment of capital markets and the Capital Markets Board, the offense of trade-based market manipulation, which emerged as an economic crime, was first specifically regulated under Article 47 of the repealed Capital Markets Law No. 2499, dated 28 July 1981, and subsequently under Article 107/1 of the Capital Markets Law No. 6362, dated 30 December 2012. One of the most common forms of trade-based market manipulation is the type of transaction referred to as wash sales, self-dealing, matched orders, or sham transactions. In this type of transaction, the perpetrators of trade-based market manipulation, through collusive transactions, aim to create an artificial market activity by executing trades at the same price level, usually within time intervals measured in seconds, either between their own personal accounts or between their accounts and those of third parties. During this activity, since the capital market instrument departs from and returns to the same channel, no actual transfer of ownership occurs. The alternative acts of trade-based market manipulation listed in the Law are, in practice, similar to ordinary trading activities in the functioning of the capital markets. This makes it difficult to determine when such an act constitutes a criminal offense, particularly in terms of establishing the mental element of the crime. Self-dealing transactions stand out in this respect, due to their specific characteristics, as important for the proof of the offense. This study examines the mental element of trade-based market manipulation, establishes that the offense is committed with direct intent and includes the aim of creating a false or misleading impression as a constitutive element, and evaluates the presence of the mental element in self-dealing transactions within the scope of the Board’s supervisory authority. There are various studies in the literature addressing the offense of trade-based market manipulation. This study is distinctive in that it, for the first time, sets out the criteria and practices for establishing the mental element of the offense, through the most frequently committed form of transaction, within the framework of the Capital Markets Board’s supervision, which also constitutes a procedural prerequisite for prosecution.