Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular üç temel örüntüyü ortaya koymaktadır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, Konya’da çocuk kazalarının toplumsal ve kurumsal düzeyde nasıl algılandığını ve ele alındığını soruşturmaktadır. Araştırmanın temel argümanı şudur: Osmanlı hukuk düzeni, çocuk ölümlerini modern devletin önleyici güvenlik mantığıyla değil; kaza sonrası adli doğrulama ve teolojik anlamlandırma mekanizmalarıyla yönetmiştir. Bu yaklaşımı risk kabulü olarak kavramsallaştırıyoruz: tehlikenin bertaraf edilmesi gereken bir nesne olarak değil, ilahi takdirin tezahürü olarak kurulduğu ve sorumluluğun suç yerine günah çerçevesinde tanımlandığı bir anlam sistemi. Bu argümanı sınamak amacıyla 1563-1738 yılları arasına ait Konya Kadı Sicilleri'nden derlenen elli üç keşif belgesi mikro-tarih yöntemiyle analiz edilmiştir. Belgeler; su kaynaklı ölümler, ev içi üretim kazaları, yüksekten düşmeler, hayvan saldırıları ve şiddet vakaları olmak üzere beş kategoride incelenmiştir. Bulgular üç temel örüntüyü ortaya koymaktadır. Birincisi, çocuk ölümlerinin büyük çoğunluğu bi-kazâillahi te'âlâ ifadesiyle kayıt altına alınmış; aileler sistematik biçimde kimseden davacı olmadan mahkemeden ayrılmıştır. İkincisi, devlet her vakada keşif heyeti göndererek ölümün suç ya da kasıt içerip içermediğini belirlemeye odaklanmış; dolayısıyla mahkeme koruyucu bir güvenlik kurumu değil, adli bir doğrulama mekanizması işlevi görmüştür. Üçüncüsü, mekânsal risk dağılımı cinsiyete göre belirgin biçimde farklılaşmakta; erkek çocuklar kamusal alanlarda, kız çocukları ise ev içi mekânlarda kaza geçirmekte ve sicil dili bu ayrımı öznellik düzeyinde yeniden üretmektedir. Çalışma, İstanbul merkezli literatürün Anadolu taşrasına doğrudan taşınamayacağını göstermekte; aynı zamanda güvenlik kavramının tarihsel ve kültürel bir inşa olduğunu ampirik düzeyde ortaya koymaktadır.
Abstract
This study investigates how childhood accidents in Ottoman Konya were perceived and handled at both social and institutional levels. The central argument of the research is that the Ottoman legal order managed child deaths not through the preventive security logic of the modern state, but through post-accident mechanisms of forensic verification and theological meaning-making. We conceptualize this approach as the "acceptance of risk": a system of meaning in which danger was established not as an object to be eradicated but as a manifestation of divine providence, and where responsibility was defined within the framework of sin rather than crime. To test this argument, fifty-three forensic assessment records (keşif belgeleri) compiled from the Kadı Registers of Konya dating between 1563 and 1738 were analyzed using the micro-history method. The documents were examined in five categories: water-related deaths, domestic production accidents, falls from heights, animal attacks, and incidents of violence. The findings reveal three fundamental patterns. First, the vast majority of child deaths were recorded with the phrase bi-kazâillahi te'âlâ (by the decree of God Almighty), and families systematically left the court without bringing charges against anyone. Second, the state focused on determining whether the death involved crime or intent by dispatching a forensic committee in every case; thus, the court functioned not as a protective security institution but as a mechanism of forensic verification. Third, the spatial distribution of risk varies significantly by gender; while boys suffered accidents in public spaces, girls did so in domestic spaces, and the language of the registers reproduces this distinction at the level of subjectivity. The study demonstrates that the Istanbul-centered literature cannot be directly transposed to the Anatolian periphery, while empirically showing that the concept of security is a historical and cultural construct.