Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular: Annelerin ortalama yaşı 36,1±6,13 idi ve ortalama toplam ölçek puanı 42,3±9,13 olarak belirlendi.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Amaç: Ev kazaları, erken çocukluk döneminde önemli bir halk sağlığı sorunudur ve 0–4 yaş arası çocuklar, gelişimsel özellikleri nedeniyle bu kazalara karşı daha savunmasızdır. Bu çalışma, 0–4 yaş arası çocukların anneleri arasında ev kazalarına ilişkin ilk yardım öz-yeterlilik düzeylerini belirlemek ve bununla ilişkili faktörleri tespit etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Bu tanımlayıcı ve korelasyonel çalışma, Şubat 2026 ile Haziran 2026 tarihleri arasında çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya, Türkiye’de yaşayan ve 0–4 yaş arası çocuğu olan 133 anne dahil edilmiştir. Anneler, uygunluk örneklemesi yöntemi kullanılarak çalışmaya alınmıştır. Veriler, anne-çocuk demografik bilgi formu ve Ev Kazalarında İlk Yardım Öz-Yeterlilik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler, %95 güven düzeyinde istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Annelerin ortalama yaşı 36,1±6,13 idi ve ortalama toplam ölçek puanı 42,3±9,13 olarak belirlendi. Annelerin eğitim durumu (p=0,001), istihdam durumu (p=0,011), daha önce aldıkları ilk yardım eğitimi (p<0,001) ve birine ilk yardım sağlama konusundaki önceki deneyimleri (p<0,001), öz yeterlilik puanlarını anlamlı şekilde etkilemiştir. Çocuğun genel davranış özelliği (aktif, uysal veya sakin) ile öz yeterlilik puanları arasında bir ilişki olduğu saptanmıştır (p=0,002). Çocukların %60,9’unun en az bir ev kazası geçirdiği belirlenmiş olup, düşmeler (%61,5) ve yanıklar (%22,1) en sık görülen kaza türleri olarak ortaya çıkmıştır. Sonuç: Annelerin ev kazalarına yönelik ilk yardım konusundaki öz yeterlilik düzeylerinin orta ila yüksek olduğu ve bu düzeyin annenin eğitim durumu, ilk yardım eğitimi alıp almaması ve ilk yardım deneyiminden etkilendiği saptanmıştır. İlk yardım eğitimi almak ve pratik deneyime sahip olmak, annelerin öz yeterlilik düzeylerini artıran temel değişkenler olarak belirlenmiştir. Bu nedenle, toplum temelli ebeveyn eğitim programlarının yaygın bir şekilde uygulanması önerilmektedir.
Abstract
Objective: Home accidents are a significant public health issue during early childhood, and children aged 0–4 are more vulnerable to these accidents due to their developmental characteristics. This study was conducted to determine the levels of first aid self-efficacy regarding home accidents among mothers of children aged 0–4 and to identify the associated factors. Methods: This descriptive and correlational study was conducted online between February 2026- June 2026. The study included 133 mothers living in Turkey with children aged 0–4 years. Mothers were recruited using convenience sampling. Data were collected using a mother-child demographic information form and the First Aid in Home Accidents Self-Efficacy Scale. Data were statistically analyzed at a 95% confidence level. Results: The mean age of the mothers was 36.1±6.13, and the mean total scale score was 42.3±9.13. The mothers’ educational status (p=0.001), employment status (p=0.011), prior first aid training (p<0.001), and prior experience providing first aid to someone (p<0.001) significantly influenced self-efficacy scores. The child’s general behavioral trait (active, compliant, or calm) was found to be associated with self-efficacy scores (p=0.002). It was determined that 60.9% of the children had experienced at least one home accident, with falls (61.5%) and burns (22.1%) being the most common types of accidents. Conclusion: It was determined that mothers’ self-efficacy levels regarding first aid for home accidents were moderate to high, and that this level was influenced by the mother’s educational status, receipt of first aid training, and first aid experience. Receiving first aid training and having practical experience were identified as key variables that increased mothers’ self-efficacy levels. Therefore, the widespread implementation of community-based parent education programs is recommended.