KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi / 2026 / Cilt: 28 Sayı: 52

TÜRKİYE’DE DIŞ BORCUN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARDL SINIR TESTİ

THE IMPACT OF EXTERNAL DEBT ON ECONOMIC GROWTH IN TURKEY: ARDL BOUNDS TEST APPROACH

Şehnaz Bakır Yiğitbaş(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, AYVACIK MESLEK YÜKSEKOKULU)0000-0002-5541-2462
Sayfa
513–527
Yayın Tarihi
2026-08-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmanın bulguları, dış borçların ekonomik büyümeyi artırmadığını, tam tersine negatif yönde etkilediğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada, dış borçların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi, Türkiye ekonomisi için ekonometrik olarak analiz edilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Dış borç ve ekonomik büyüme göstergelerinin kullanıldığı ana değişkenlerinin yanısıra, dışa açıklık ve nüfus gibi ekonomik büyümeyi etkilediği düşünülen değişkenler de analize katılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmanın bulguları, dış borçların ekonomik büyümeyi artırmadığını, tam tersine negatif yönde etkilediğini göstermektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Dış Borç · Ekonomik büyüme · ARDL

Özet

Bu araştırmada, dış borçların ekonomik büyüme üzerindeki etkisi, Türkiye ekonomisi için ekonometrik olarak analiz edilmektedir. Dış borç ve ekonomik büyüme göstergelerinin kullanıldığı ana değişkenlerinin yanısıra, dışa açıklık ve nüfus gibi ekonomik büyümeyi etkilediği düşünülen değişkenler de analize katılmaktadır. Araştırmada kullanılan veriler 1973-2023 dönemine ait yıllık verileri içermektedir. Araştırmanın modeli oluşturulurken, değişkenlerin kararlılık seviyelerine bağlı olarak otoregresif dağıtılmış gecikme (ARDL) yöntemi kullanılmakta; kısa ve uzun dönem analizleri yapılmaktadır. Araştırmanın bulguları, dış borçların ekonomik büyümeyi artırmadığını, tam tersine negatif yönde etkilediğini göstermektedir. Nüfus ve dış ticaret açıklığının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri; nüfus değişkeni için negatif, dışa açıklık değişkeni için pozitif bulunmuştur. Değişkenlerin katsayılarına ait sonuçlar istatistiksel olarak anlamlıdır.

Abstract

In this research, the impact of external debt on economic growth is analyzed econometrically for the Turkish economy. In addition to the main variables used in external debt and economic growth indicators, variables thought to affect economic growth such as openness to foreign trade and population are also included in the analysis. The data used in the study include annual data for the period 1973-2023. The model of the study is based on the autoregressive distributed lag (ARDL) method, which is created depending on the stability levels of the variables. According to this method, short and long-term analyses were conducted. The findings of the study show that external debt does not increase economic growth, on the contrary, it affects it negatively. The effects of population and foreign trade openness on economic growth were found to be negative for the population variable and positive for the external openness variable. The results of the coefficients of the variables are statistically significant.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yiğitbaş, Ş. B. (2026). TÜRKİYE’DE DIŞ BORCUN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARDL SINIR TESTİ. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Cilt: 28 Sayı: 52, 513–527. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1701305

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Ağır, H. (2016). Türkiye'de Dış Borçlanma ve Ekonomik Büyüme İlişkisinin Nedensellik Analizleri. Selçuk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimsel Fakültesi Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16(32), 214-231.
  2. Arslanhan, D. ve Çondur, F. (2022). Türkiye'de Dış Borç ve Ekonomik Büyüme İlişkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(2), 92–102.
  3. Bekhet, H.A. ve Matar, A. (2013). Co-Integration and Causality Analysis Between Stock Market Prices and Their Determinates in Jordan. Economic Modelling, 35, 508 – 518.
  4. Beetsma, R. ve Bovenberg, L. (2002) Strategic Debt Accumulation in a Heterogeneous Monetary Union. Journal of Political Economics, 19, 1-15.
  5. Bentzen, J. ve T. Engsted (2001). A Revival of the Autoregressive Distributed Lag Model in Estimating Energy Demand Relationships. Energy, 26(1), 45-55.
  6. Bernanke, B. S. ve Gertler, M. (1989). Agency Costs, Net Worth, and Business Fluctuations. American Economic Review, 79 (1), 14–31.
  7. Bahmani, O. M. ve Niromand, F. (1999). Openness and Economic Growth: An Empirical Investigation. Applied Economics Letters, 6, 557-561.
  8. Başçı Nur, H. ve Erataş, F. (2013). Dış Borç ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Yükselen Piyasa Ekonomileri Örneği. Marmara Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(2), 207-207.
  9. Calderón, C. ve Fuentes, J. R. (2013). Government Debt and Economic Growth. IDB Working Paper Series, No. IDB-WP-424.
  10. Chen, C., Yao, S., Hu, P., ve Lin, Y. (2016). Optimal Government Investment and Public Debt in an Economic Growth Model. China Economic Review. Elsevier, 45(C), 257-278.
  11. Cline, W. R. (1995). International Debt Re-Examined. Washington DC: Peterson Institute for International Economics.
  12. Cohen, D. (1995). Large External Debt and (Slow) Domestic Growth a Theoretical Analysis. Journal of Economic Dynamics and Control. 19(5), 1141-1163.
  13. Dereje, A. E. (2013). The Effect of External Debt on Economic Growth: Department of Economics Magisteruppsats 30 Hp | Vårterminen 2013.
  14. Diamond, P. A. (1965). National Debt in a Neoclassical Growth Model. American Economic Review, 55(5), 1126- 1150.
  15. Easterly, W. (2003). The Political Economy of Growth without Development: A Case Study of Pakistan. In Dani Rodrik (Ed.), Analytic Narratives on Economic Growth. Princeton: Princeton University Press.
  16. Égert, B. (2013). Public Debt, Economic Growth and Nonlinear Effects: Myth or Reality?. CESIFO Working Paper, No. 4157.
  17. Eggertsson, G. B. ve Krugman, P. (2012). Debt, Deleveraging, and the Liquidity Trap: A Fisher-Minsky-Koo Approach. The Quarterly Journal of Economics, 127 (3), 1469–1513.
  18. Emerenini, F. M. ve Nnanna, A. U. (2015). Debt Management and Economic Growth Empirical Evidence from Nigeria. International Journal of Innovative Research and Development, 4(1), 243-258.
  19. Forbes, K. J. (2000). A Reassessment of the Relationship Between Inequality and Growth. American Economic Review, 90(4), 869—887.
  20. Ghatak, S. ve Siddiki, J.U. (2001). The Use of the ARDL Approach in Estimating Virtual Exchange Rates In India. Journal of Applied Statistics, 28(5), 573-583.
  21. Gövdeli, T. (2019). External Debt and Economic Growth in Turkey: An Empirical Analysis. Sosyoekonomi, 27 (40), 119-130.
  22. Kadiroğlu, A. (2023). Türkiye’de Dış Borcu Etkileyen Ekonomik Faktörler: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı (1994-2020). Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(3), 786-799.
  23. Kamas, L. ve Joyce, J. (1993). Money, Income and Prices Under Fixed Exchange Rates: Evidence from Causality Tests and Vars. Journal of Macroeconomics, 15(4). 747-768.
  24. Karagöz, M. ve Çağlar, M. (2016). Does Debt Really Crack the Whip? Evidence from a Panel of Selected OECD Countries. Procedia Economics and Finance, 38, 430-437.
  25. Krugman, P. R. (1988). Financing versus Forgiving a Debt Overhang. Journal of Development Economics. 29, 253-268.
  26. Kumar, S. M. ve Woo, J. (2010). Public Debt and Growth. Washington, DC: IMF, IMF Working Paper. 2010/174. July.
  27. Mankiw, N. G., Romer, D., ve Weil, D. N. (1992). A Contribution to the Empirics of Economic Growth. The Quarterly Journal of Economics, 107(2), 407-437.
  28. Mian, A. R., Sufi, A., ve Verner, E. (2015). Household Debt and Business Cycles Worldwide. NBER Working Paper, 21581.
  29. Narayan, P. K. ve Smyth, R. (2005), Trade Liberalization and Economic Growth in Fiji. An Empirical Assessment Using the ARDL Approach. Journal of The Asia Pacific Economy, 10(1), 96-115.
  30. Odhiambo, N. M. (2009). Savings and Economic Growth in South Africa: A Multivariate Causality Test. Journal of Policy Modelling, 31, 708-718.
  31. Öztürk, S. ve Çınar, U. (2018). Kamu Dış Borçlanması ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Üzerine Ampirik Bir Uygulama (1975-2016). Sosyal Bilimler Metinleri, 1, 66-79.
  32. Panizza, U. ve Presbitero, A. F. (2014). Public Debt and Economic Growth: Is There a Causal Effect? Journal of Macroeconomics, 41, 21-41.
  33. Pesaran, M., Shin, Y., ve Smith, R. (2001). Bounds Testing Approaches to The Analysis of Level Relationships. Journal of Applied Econometrics, 16, 289 – 326.
  34. Presbitero, A. F. (2012). Total Public Debt and Growth in Developing Countries. The European Journal of Development Research, 24(4), 606-626.
  35. Reinhart, C. M. ve Rogoff, K. S. (2009). This Time Is Different: Eight Centuries of Financial Folly, Princeton University Press.
  36. Sachs, J. (1989). The Debt Overhang of Developing Countries. In G. A. Calvo, R. Findlay, P. J. K. Kouri, Ve J. B. Macedo (Eds.), Debt, Stabilization and Development: Essays in Memory of Carlos Diaz-Alejandro (80–102). Blackwell Publishing.
  37. Solow, R. M. (1956). A Contribution to the Theory of Economic Growth. The Quarterly Journal of Economics, 70(1), 65-94. Published By: The MIT Press.
  38. Uslu, H. (2021). Relationship between Economic Growth External Debt: Application to Turkey. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (1), 272-294.
  39. Warner, A. M. (1992). Did the Debt Crisis Cause the Investment Crisis?, Quarterly Journal of Economics, 107(4), 1161-1186.
  40. Yücel, F. (2009). Causal Relationships between Financial Development, Trade Openness and Entrepreneurial Development: The Case of Turkey. Journal of Economics and Finance, 5(1), 33-42.