KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi / 2026 / Cilt: 28 Sayı: 52

SOSYAL YENİLİK ÇABALARINDA KÜLTÜREL DİRENCİN AŞILMASI

OVERCOMING CULTURAL RESISTANCE IN SOCIAL INNOVATION EFFORTS

Mustafa Kaya(NECMETTIN ERBAKAN UNIVERSITY)0009-0005-4040-9032
Hamza Özçiftçi(İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa Sosyal Bilimler Meslek Yüksek Okulu)0000-0002-2851-0040
Ersel Ertürk(ISTANBUL UNIVERSITY)
Sayfa
192–212
Yayın Tarihi
2026-08-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Böylece çalışma, farklı kuramsal gelenekleri bütüncül bir açıklama modelinde birleştirerek sosyal inovasyon süreçlerinde kültürel uyumun yönetimine yönelik hem kavramsal netlik hem de stratejik rehberlik sunmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, kültürel direncin sosyal inovasyonun yayılımını nasıl şekillendirdiğini incelemekte ve bu direncin aşılmasına yönelik mekanizma temelli bir çerçeve geliştirmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu trajedi, inovasyon ile hâkim değer sistemleri, kimlik yapıları, kurumsal rutinler ve güven ilişkileri arasındaki uyumsuzluk derecesini ifade eden algılanan kültürel mesafeden kaynaklanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Böylece çalışma, farklı kuramsal gelenekleri bütüncül bir açıklama modelinde birleştirerek sosyal inovasyon süreçlerinde kültürel uyumun yönetimine yönelik hem kavramsal netlik hem de stratejik rehberlik sunmaktadır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:sosyal inovasyon · Kültürel Mesafe · Kurumsal Teori

Özet

Bu çalışma, kültürel direncin sosyal inovasyonun yayılımını nasıl şekillendirdiğini incelemekte ve bu direncin aşılmasına yönelik mekanizma temelli bir çerçeve geliştirmektedir. Yeniliğe ilişkin ekonomik ve teknolojik yaklaşımların ötesine geçen analiz, direnci; inovasyon girişimleri ile tarihsel olarak yerleşik sembolik, normatif ve kurumsal düzenler arasındaki uyumsuzluklardan doğan yapılaşmış bir sosyokültürel olgu olarak kavramsallaştırmaktadır. Kültürel sosyoloji, kurumsal teori ve yeniliğin yayılımı literatüründen hareketle çalışma, işlevsel açıdan faydalı girişimlerin dahi neden muhalefetle karşılaşabildiğini açıklamak üzere “inovasyon trajedisi” kavramını önermektedir. Bu trajedi, inovasyon ile hâkim değer sistemleri, kimlik yapıları, kurumsal rutinler ve güven ilişkileri arasındaki uyumsuzluk derecesini ifade eden algılanan kültürel mesafeden kaynaklanmaktadır. Yapılandırılmış literatür sentezi yoluyla çalışma, kültürel direncin birbiriyle ilişkili dört temel mekanizmasını tespit etmektedir: değer uyumsuzluğu, sembolik tehdit ve kimlik koruma, kurumsal atalet ve yol bağımlılığı ile güven ve meşruiyet açıkları. Direnç, irrasyonel bir karşı çıkış olarak değil; normatif bütünlüğü ve kurumsal sürekliliği korumaya yönelik dengeleyici bir tepki olarak ele alınmaktadır. Bu teşhis temelinde makale, her bir direnç mekanizmasını katılımcı eş-tasarım, kültürel çerçeveleme, koalisyon inşası, pilot uygulamalar ve şeffaflık mekanizmaları gibi hedeflenmiş müdahale yollarıyla ilişkilendiren farklılaştırılmış bir strateji çerçevesi önermektedir. Böylece çalışma, farklı kuramsal gelenekleri bütüncül bir açıklama modelinde birleştirerek sosyal inovasyon süreçlerinde kültürel uyumun yönetimine yönelik hem kavramsal netlik hem de stratejik rehberlik sunmaktadır.

Abstract

This study examines how cultural resistance shapes the diffusion of social innovation and develops a mechanism-based framework for overcoming such resistance. Moving beyond economic and technological interpretations of innovation, the analysis conceptualizes resistance as a structured sociocultural phenomenon emerging from misalignments between innovation initiatives and historically embedded symbolic, normative, and institutional orders. Drawing on cultural sociology, institutional theory, and innovation diffusion research, the study introduces the concept of the “tragedy of innovation” to explain why socially beneficial initiatives may generate opposition despite their functional merits. This tragedy arises from perceived cultural distance—that is, the degree of misalignment between innovation and prevailing evaluative frameworks across value systems, identity structures, institutional routines, and trust relations. Through structured literature synthesis, the study identifies four interrelated mechanisms of cultural resistance: value incongruence, symbolic threat and identity protection, institutional inertia and path dependence, and trust and legitimacy deficits. Rather than interpreting resistance as irrational opposition, the framework understands it as a stabilizing response aimed at preserving normative coherence and institutional continuity. Building on this diagnosis, the paper proposes a differentiated strategy framework linking each resistance mechanism to targeted intervention pathways, including participatory co-design, cultural framing, coalition-building, pilot implementation, and transparency mechanisms. By integrating multiple theoretical traditions into a unified explanatory model, the study offers both conceptual clarification and strategic guidance for managing cultural alignment in social innovation processes.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Kaya, M., Özçiftçi, H., Ertürk, E. (2026). SOSYAL YENİLİK ÇABALARINDA KÜLTÜREL DİRENCİN AŞILMASI. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Cilt: 28 Sayı: 52, 192–212. https://doi.org/10.18493/kmusekad.1645655

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (35)

  1. Ansell, C. and Gash, A. (2008). Collaborative governance in theory and practice. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543–571. https://doi.org/10.1093/jopart/mum032
  2. Benford, R. D. and Snow, D. A. (2000). Framing processes and social movements: An overview and assessment. Annual Review of Sociology, 26, 611–639. https://doi.org/10.1146/annurev.soc.26.1.611
  3. Benneworth, P. and Cunha, J. (2015). Universities’ contributions to social innovation: Reflections in theory and practice. European Journal of Innovation Management, 18(4), 508–527. https://doi.org/10.1108/EJIM-10-2013- 0099
  4. Bourdieu, P. (1988). Homo academicus. P. Collier (Trans.). Stanford: Stanford University Press. Original work published 1984.
  5. Bourdieu, P. (1986). The forms of capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of theory and research for the sociology of education (pp. 241–258). New York: Greenwood.
  6. Chatman, J. A. (1989). Improving interactional organizational research: A model of person–organization fit. Administrative Science Quarterly, 34(3), 333–349. https://doi.org/10.2307/2393154
  7. Clark, B. R. (1998). Creating entrepreneurial universities: Organizational pathways of transformation. Oxford: Pergamon/Elsevier.
  8. Damschroder, L. J., Aron, D. C., Keith, R. E., Kirsh, S. R., Alexander, J. A., and Lowery, J. C. (2009). Fostering implementation of health services research findings into practice: A consolidated framework for advancing implementation science. Implementation Science, 4, Article 50. https://doi.org/10.1186/1748-5908-4-50
  9. DiMaggio, P. J. and Powell, W. W. (1983). The iron cage revisited: Institutional isomorphism and collective rationality in organizational fields. American Sociological Review, 48(2), 147–160. https://doi.org/10.2307/2095101
  10. Etzkowitz, H. and Leydesdorff, L. (2000). The dynamics of innovation: From National Systems and “Mode 2” to a Triple Helix of university–industry–government relations. Research Policy, 29(2), 109–123. https://doi.org/10.1016/S0048-7333(99)00055-4
  11. Freidson, E. (2001). Professionalism: The third logic. Chicago: University of Chicago Press.
  12. Granovetter, M. (1985). Economic action and social structure: The problem of embeddedness. American Journal of Sociology, 91(3), 481–510. https://doi.org/10.1086/228311
  13. Greenhalgh, T., Shaw, S., Wherton, J., Hughes, G., Lynch, J., A’Court, C., Hinder, S., Fahy, N., Byrne, E., and Finlayson, A. (2017). Real-world implementation of video outpatient consultations at macro, meso, and micro levels: Mixed-method study. Journal of Medical Internet Research, 19(4), e150. https://doi.org/10.2196/jmir.7487
  14. Hartley, J. (2005). Innovation in governance and public services: Past and present. Public Money and Management, 25(1), 27–34.
  15. Kostova, T. (1999). Transnational transfer of strategic organizational practices: A contextual perspective. Academy of Management Review, 24(2), 308–324. https://doi.org/10.2307/259084
  16. Lamont, M. and Molnár, V. (2002). The study of boundaries in the social sciences. Annual Review of Sociology, 28, 167–195. https://doi.org/10.1146/annurev.soc.28.110601.141107
  17. Lawrence, T. B. and Suddaby, R. (2006). Institutions and institutional work. In S. R. Clegg, C. Hardy, T. B. Lawrence, and W. R. Nord (Eds.), The SAGE handbook of organization studies (2nd ed., pp. 215–254). London: SAGE.
  18. March, J. G. and Olsen, J. P. (1989). Rediscovering institutions: The organizational basis of politics. New York: Free Press.
  19. Meyer, J. W. and Rowan, B. (1977). Institutionalized organizations: Formal structure as myth and ceremony. American Journal of Sociology, 83(2), 340–363. https://doi.org/10.1086/226550
  20. Moulaert, F., MacCallum, D., Mehmood, A., and Hamdouch, A. (Eds.). (2013). The international handbook on social innovation: Collective action, social learning and transdisciplinary research. Cheltenham: Edward Elgar.
  21. Mulgan, G. (2006). The process of social innovation. Innovations: Technology, Governance, Globalization, 1(2), 145–162.
  22. O’Meara, K. (2011). Inside the panopticon: Studying academic reward systems. In J. C. Smart and M. B. Paulsen (Eds.), Higher education: Handbook of theory and research (Vol. 26, pp. 161–220). Dordrecht: Springer.
  23. Oreg, S. (2006). Personality, context, and resistance to organizational change. European Journal of Work and Organizational Psychology, 15(1), 73–101. https://doi.org/10.1080/13594320500451247
  24. Orsolletta, A. D., Cunha, J., Araújo, M., and Ferreira, P. (2022). A systematic review of social innovation and community energy transitions. Energy Research and Social Science, 88, 102527. https://doi.org/10.1016/j.erss.2022.102527
  25. Phills, J. A., Deiglmeier, K., and Miller, D. T. (2008). Rediscovering social innovation. Stanford Social Innovation Review, 6(4), 34–43.
  26. Pierson, P. (2000). Increasing returns, path dependence, and the study of politics. American Political Science Review, 94(2), 251–267. https://doi.org/10.2307/2586011
  27. Putnam, R. D. (1993). Making democracy work: Civic traditions in modern Italy. Princeton: Princeton University Press.
  28. Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). New York: Free Press.
  29. Schumpeter, J. A. (1934). The theory of economic development: An inquiry into profits, capital, credit, interest, and the business cycle. R. Opie (Trans.). Cambridge, MA: Harvard University Press. Original work published 1911.
  30. Scott, W. R. (2014). Institutions and organizations: Ideas, interests, and identities (4th ed.). Thousand Oaks: SAGE.
  31. Sewell, W. H., Jr. (1992). A theory of structure: Duality, agency, and transformation. American Journal of Sociology, 98(1), 1–29. https://doi.org/10.1086/229967
  32. Suchman, M. C. (1995). Managing legitimacy: Strategic and institutional approaches. Academy of Management Review, 20(3), 571–610. https://doi.org/10.2307/258788
  33. Swidler, A. (1986). Culture in action: Symbols and strategies. American Sociological Review, 51(2), 273–286. https://doi.org/10.2307/2095521
  34. Tyler, T. R. (2006). Why people obey the law (2nd ed.). Princeton: Princeton University Press.
  35. Westwood, R. and Low, D. R. (2003). The multicultural muse: Culture, creativity and innovation. International Journal of Cross Cultural Management, 3(2), 235–259. https://doi.org/10.1177/14705958030032007