Dergiler / Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi / 2026 / Cilt: 1 Sayı: 23

KIRGIZLAR VE OYRATLAR: ÇOROSLAR - CUNGAR ADI NERDEN GELMİŞTİR?

KYRGYZ AND THE OIROT: CHOROS. WHERE DOES THE NAME ZHUNGAR COME FROM?

Sayfa
130–142
Yayın Tarihi
2015-01-16
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Devleti kuranlar aristokrat (soylu) “çoros” boyundan çıkmışlar.Bu soydan olan hükümdarlar başka devletlerde de etkili oldukları hakkında makalemizde ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kırgızların ve Oyratların tarih ve kültür ilişkileri Moğol saldırılarına kadar şekillenmeye başlamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca Yenisey Kırgızları ile Oyratlar, ondan sonra Cungarlar (Oyrat - Kalmuklar) siyasi-ekonomik açıdan yakın alakalarda bulunmuşlar. 1399’da Yenisey Kırgızları Oyratlar ile birlikte devlet kurdular.
💡
Sonuç & Katkı:Devleti kuranlar aristokrat (soylu) “çoros” boyundan çıkmışlar.Bu soydan olan hükümdarlar başka devletlerde de etkili oldukları hakkında makalemizde ele alınacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kırgızlar · Oyratlar · Kalmuk

Özet

Kırgızların ve Oyratların tarih ve kültür ilişkileri Moğol saldırılarına kadar şekillenmeye başlamıştır. Bu ilişkiler Naymanların, ondan sonraki Karahıtayların saldırılarından sonra da devam etmiştir. Sonuçta, bir devlet olan Kırgızlar Yenisey ve Tanrı Dağı Kırgızları olarak ikiye ayrılmışlar. Ayrıca Yenisey Kırgızları ile Oyratlar, ondan sonra Cungarlar (Oyrat - Kalmuklar) siyasi-ekonomik açıdan yakın alakalarda bulunmuşlar. 1399’da Yenisey Kırgızları Oyratlar ile birlikte devlet kurdular. Devlet yöneticisi Kırgız soylu olan Munke-Temir (Güylüçü-kaşka) olduğu bilinmektedir. Bu devlet Çin (Min) kaynaklarında “da-dan” (Tatar) adıyla belli olmuştur. Sonraki OyratlarınCungariya (Züüngar) devleti de Merkezi ve Orta Asya’da etkisi büyük önemli devletlerin birisi olduğu bellidir. Devleti kuranlar aristokrat (soylu) “çoros” boyundan çıkmışlar.Bu soydan olan hükümdarlar başka devletlerde de etkili oldukları hakkında makalemizde ele alınacaktır.

Abstract

Historicalandculturalrelationship of theKyrgyzandOirat had takenshapeuntilthe Mongolonslaught. Theserelationshipscontinuedduringtheattack of theNaimansandlateruntilKarakhitaisattack. As a result; Kyrgyzstatewasdividedintotwo as YeniseiKyrgyzandTengirtooKyrgyz. Additionally, YeniseiKyrgyzandtheOirats, andthenZhungars (Oirat-Kalmyk) had politicallyandeconomicallycloserelations. In 1399, YeniseiKyrgyzfounded a statewithOirats. It is knownthattherulerMunke-Temir (GüylüchüKashka) was of Kyrgyzorigin. Thisstate is mentioned as da-dan (Tatar) in Chinesesources. It is alsoknownthatthelaterstate of theOirats, ZhungariaState (Züüngar), was a significantstatewithgreatimpact in Central Asia. State-founderswerefromthearistocraticChorosclan. It is alsoinvestigated in thearticle how therulersfromthisclanwereinfluential in otherstates.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karatayev, O. (2015). KIRGIZLAR VE OYRATLAR: ÇOROSLAR - CUNGAR ADI NERDEN GELMİŞTİR?. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, Cilt: 1 Sayı: 23, 130–142. https://doi.org/10.17498/kdeniz.22272

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. HoytSanci. Obzoroyratskoyistorii. (www.kyrgyz.ru/?page=90–Elista. 2010). Erdniev U.E.
  2. Каlmıкi: İstoriko-etnografiçeskiyeoçerki. —Elista, 1985. — 288 s.
  3. Avlyaev G.O. Proishojdeniyekalmıtskogonaroda. 9. yy. ort. – 18.yy. 1. çeyreği. -Elista, 19 Moyiseev V.A. Jungarskoyehanstvoikazahi XVII-XVIII vv. Almatı, 1991. Sançirov V.P.
  4. İlethelSastir – kak istoçnikpoistoriioyratov. –Moskova, 1990
  5. Kozin S.A. Jangariyada. Geroyiçeskayapoemakalmıkov. -Moskova-Leningrad, 1940. Raşid ad-Din.
  6. Jami at-Tavarih. Tom I, Kniga I. –Moskova, 1952.
  7. Potanin G.N. OçerkiSevero-ZapadnoyMongolii v çetıryohtomah. -SPb, 1883. Altan Tobçi.
  8. Zolotoyeskazaniye. -Moskova, 1973.
  9. Sagan Setsen. MehguYuanlyu. Proyishojdeniyemongolov. -HuhHoto. 1981. Zlatkinİ.Ya.
  10. İstoriyaJungarskogohanstva (1635-1758). -Moskova, 1964. BeyşenaliyevТ. Kırgızı i
  11. Gungarskoyehanstvo. –Taşkent, 1989.