Dergiler / İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi / 2026 / Sayı: 30

Çevrim İçi Eğitim Döneminde Üniversite Öğrencilerinde Ekran Maruziyeti, Sirkadiyen Ritim, Uyku, Fiziksel Aktivite ve Sağlık Anksiyetesi

Screen Exposure, Circadian Rhythm, Sleep, Physical Activity, and Health Anxiety in University Students During Online Education

Sümeyye Akçay(FENERBAHÇE ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-8951-6369
Mehmet Burak Uyaroğlu(FENERBAHÇE ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-0300-1140
Gamze Koyutürk(Istanbul Topkapı University, Faculty of Health Sciences, Department of Occupational Therapy)0000-0002-7240-9425
Zuhal Kunduracilar(İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1351-2967
Emre Serdar Atalay(UNIVERSITY OF HEALTH SCIENCES, GÜLHANE FACULTY OF HEALTH SCIENCES, DEPARTMENT OF PHYSIOTHERAPY AND REHABILITATION, DEPARTMENT OF PHYSIOTHERAPY AND REHABILITATION)0000-0002-8249-8628
Burcu Akkurt(Fenerbahçe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü)0000-0001-8394-9702
Sayfa
681–694
Yayın Tarihi
2026-08-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Örneklem 101 kadın (%78) ve 29 erkek (%22) öğrenciden oluştu.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışma, çevrim içi eğitim döneminde üniversite öğrencilerinde ekran maruziyeti, sedanter davranış ile sirkadiyen ritim, uyku, fiziksel aktivite ve sağlık anksiyetesi arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçladı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem: Toplam 130 sağlıklı üniversite öğrencisi çalışmaya katıldı.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Örneklem 101 kadın (%78) ve 29 erkek (%22) öğrenciden oluştu.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Dijital cihaz kullanımı · uyku kalitesi · gündüz uykululuğu

Özet

Amaç: Bu çalışma, çevrim içi eğitim döneminde üniversite öğrencilerinde ekran maruziyeti, sedanter davranış ile sirkadiyen ritim, uyku, fiziksel aktivite ve sağlık anksiyetesi arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçladı. Yöntem: Toplam 130 sağlıklı üniversite öğrencisi çalışmaya katıldı. Sosyo-demografik özellikler, uykuya dalma süresi, uyanma zamanları, gece ışık maruziyeti ve ekran süresi ile ilgili veriler toplandı. Katılımcılar ayrıca Sabahçılık-Akşamcılık Anketi, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) ve Kısa Sağlık Anksiyetesi Envanteri’ni doldurdu. Bulgular: Örneklem 101 kadın (%78) ve 29 erkek (%22) öğrenciden oluştu. Uyanma zamanı ile uykuya dalma süresi, telefon kullanımı ile uyku süresi, PUKİ ile çeşitli uyku parametreleri, EUÖ ile telefon kullanımı ve sağlık anksiyetesi ile hem PUKİ hem de EUÖ arasında zayıf pozitif korelasyonlar bulundu. Telefon kullanımı ile bilgisayar süresi, sirkadiyen ritim ile hem uyku süresi hem de telefon kullanımı arasında, ayrıca sirkadiyen ritim ile PUKİ ve EUÖ arasında zayıf negatif korelasyonlar gözlendi. EUÖ ile PUKİ puanları arasında ise orta düzeyde pozitif bir korelasyon saptandı. Sonuç: Bulgular, çevrim içi eğitime bağlı yaşam tarzı değişikliklerinin öğrencilerin sirkadiyen ritimlerin, uyku kalitesinde ve sağlık anksiyetesinde değişimlerle ilişkili olabileceğini göstermektedir. Ancak çoğu ilişki zayıf düzeydedir, bu da sonuçların muhtemelen çoklu etkileşimli faktörlerden etkilendiğini düşündürmektedir.

Abstract

Aim: This study aimed to examine the associations between screen exposure, sedentary behavior, circadian rhythm, sleep, physical activity, and health anxiety among university students during the online education period. Method: A total of 130 healthy university students participated. Data on socio-demographic characteristics, sleep onset latency, wake-up times, nighttime light exposure, and screen time were collected. Participants also completed the Morningness-Eveningness Questionnaire, the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), the Epworth Sleepiness Scale (ESS), the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ), and the Short Health Anxiety Inventory. Results: The sample included 101 females (78%) and 29 males (22%). Weak positive correlations were found between wake-up time and sleep onset latency, phone use and sleep duration, PSQI and several sleep parameters, ESS and phone use, and health anxiety with both PSQI and ESS. Weak negative correlations were observed between phone use and computer time, circadian rhythm and both sleep duration and phone use, and between circadian rhythm and PSQI and ESS. There was a moderate positive association observed between the ESS and PSQI scores. Conclusion: The findings suggest that lifestyle changes associated with online education may be linked to alterations in students’ circadian rhythm, sleep quality, and health anxiety. However, most associations were weak, indicating that these outcomes are likely influenced by multiple interacting factors.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Akçay, S., Uyaroğlu, M. B., Koyutürk, G., Kunduracilar, Z., Atalay, E. S., Akkurt, B. (2026). Çevrim İçi Eğitim Döneminde Üniversite Öğrencilerinde Ekran Maruziyeti, Sirkadiyen Ritim, Uyku, Fiziksel Aktivite ve Sağlık Anksiyetesi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, Sayı: 30, 681–694. https://doi.org/10.38079/igusabder.1780968

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (30)

  1. Sinha M, Pande B, Sinha R. Impact of COVID-19 lockdown on sleep-wake schedule and associated lifestyle related behavior: A national survey. Journal of Public Health Research. 2020;9(3):jphr. 2020.1826.
  2. Jagannath A, Taylor L, Wakaf Z, Vasudevan SR, Foster RG. The genetics of circadian rhythms, sleep and health. Human Molecular Genetics. 2017;26(R2):R128-R138.
  3. Xie Z, Chen F, Li WA, et al. A review of sleep disorders and melatonin. Neurological Research. 2017;39(6):559-565.
  4. Cancello R, Soranna D, Zambra G, Zambon A, Invitti C. Determinants of the lifestyle changes during COVID-19 pandemic in the residents of Northern Italy. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2020;17(17):6287.
  5. Gabriel BM, Zierath JR. Circadian rhythms and exercise—re-setting the clock in metabolic disease. Nature Reviews Endocrinology. 2019;15(4):197-206.
  6. Hower IM, Harper SA, Buford TW. Circadian rhythms, exercise, and cardiovascular health. Journal of Circadian Rhythms. 2018;16
  7. Boiko DI, Skrypnikov AM, Shkodina AD, Hasan MM, Ashraf GM, Rahman M. Circadian rhythm disorder and anxiety as mental health complications in post-COVID-19. Environmental Science and Pollution Research. 2022;29(19):28062-28069.
  8. Xiong J, Lipsitz O, Nasri F, et al. Impact of COVID-19 pandemic on mental health in the general population: A systematic review. Journal of Affective Disorders. 2020;277:55-64.
  9. Boraita RJ, González-García H, Pérez JG, et al. The impact of physical activity levels on mental health and sleep quality in university online students. Journal of Public Health. doi: 10.1007/s10389-025-02559-1
  10. AlKhenaizi AK, Shakeeb FN, Fredericks S, Gaynor D. Physical activity levels, recreational screen time, sleep quality and mood among young adult healthcare students at an international university in Bahrain: a cross-sectional study. BMJ Open. May 15 2025;15(5):e093655. doi: 10.1136/bmjopen-2024-093655
  11. Yin Z, Yang C, Liu T, et al. The relationship between physical activity and sleep quality among college students: The chain-mediating effects of self-control and mobile phone addiction. PLoS One. 2024;19(12):e0315930. doi: 10.1371/journal.pone.0315930
  12. Zhu W, Liu J, Lou H, Mu F, Li B. Influence of smartphone addiction on sleep quality of college students: The regulatory effect of physical exercise behavior. PloS one. 2024;19(7):e0307162.
  13. İyigün G, Angın E, Kırmızıgil B, Öksüz S, Özdil A, Malkoç M. Üniversite öğrencilerinde uyku kalitesinin mental sağlık, fiziksel sağlık ve yaşam kalitesi ile ilişkisi. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation. 2017;4(3):125-133.
  14. Pündük Z, Gür H, Ercan İ. Sabahçil-Akşamcil Anketi Türkçe uyarlamasinda güvenilirlik çalişmasi. Türk Psikiyatri Dergisi. 2005;
  15. Horne JA, Ostberg O. A self-assessment questionnaire to determine morningness-eveningness in human circadian rhythms. International Journal of Chronobiology. 1976;4(2):97-110.
  16. Buysse DJ, Reynolds III CF, Monk TH, Berman SR, Kupfer DJ. The Pittsburgh Sleep Quality Index: a new instrument for psychiatric practice and research. Psychiatry Research. 1989;28(2):193-213.
  17. Ağargün MY. Pittsburgh uyku kalitesi indeksinin gecerligi ve guvenirligi. Turk Psikiyatri Dergisi. 1996;7:107-115.
  18. Johns MW. A new method for measuring daytime sleepiness: the Epworth sleepiness scale. sleep. 1991;14(6):540-545.
  19. Ağargün MY, Çilli As, Kara H, et al. Epworth Uykululuk Ölçeği'nin geçerliği ve güvenirliği. Türk Psikiyatri Dergisi. 1999;10(4):261-267.
  20. Craig CL, Marshall AL, Sjöström M, et al. International physical activity questionnaire: 12-country reliability and validity. Medicine and Science in Sports and Exercise. 2003;35(8):1381-1395.
  21. Saglam M, Arikan H, Savci S, et al. International physical activity questionnaire: reliability and validity of the Turkish version. Perceptual and Motor Skills. 2010;111(1):278-284.
  22. Salkovskis PM, Rimes KA, Warwick H, Clark D. The Health Anxiety Inventory: development and validation of scales for the measurement of health anxiety and hypochondriasis. Psychological medicine. 2002;32(5):843-853.
  23. Aydemir Ö, Kirpinar I, Sati T, Uykur B, Cengisiz C. Sağlık Anksiyetesi Ölçeği'nin Türkçe için güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Archives of Neuropsychiatry/ Noropsikiatri Arsivi. 2013;50(4)
  24. Trimmel K, Żebrowska M, Böck M, et al. Wanted: a better cut-off value for the Epworth Sleepiness Scale. Wiener Klinische Wochenschrift. 2018;130(9):349-355.
  25. Tao S, Wu X, Li S, et al. Circadian rhythm abnormalities during the COVID-19 outbreak related to mental health in China: a nationwide university-based survey. Sleep Medicine. 2021;84:165-172.
  26. Jahrami H, BaHammam AS, Bragazzi NL, Saif Z, Faris M, Vitiello MV. Sleep problems during the COVID-19 pandemic by population: a systematic review and meta-analysis. Journal of Clinical Sleep Medicine. 2021;17(2):299-313.
  27. Genta FD, Rodrigues Neto GB, Sunfeld JPV, et al. COVID-19 pandemic impact on sleep habits, chronotype, and health-related quality of life among high school students: a longitudinal study. Journal of Clinical Sleep Medicine. 2021;17(7):1371-1377.
  28. da Silva Beltrame KW, Trindade-Suedam IK, Trindade SHK, Marzano-Rodrigues MN. Web survey during COVID-19 pandemic in São Paulo state: how are medical students sleeping and living? Sleep Science. 2022;15(4):374.
  29. Romero-Blanco C, Rodríguez-Almagro J, Onieva-Zafra MD, Parra-Fernández ML, Prado-Laguna MdC, Hernández-Martínez A. Physical activity and sedentary lifestyle in university students: changes during confinement due to the COVID-19 pandemic. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2020;17(18):6567.
  30. Bertrand L, Shaw KA, Ko J, Deprez D, Chilibeck PD, Zello GA. The impact of the coronavirus disease 2019 (COVID-19) pandemic on university students’ dietary intake, physical activity, and sedentary behaviour. Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism. 2021;46(3):265-272.