Dergiler / History Studies / 2026 / Cilt: 17 Sayı: 2

Hellen Diplomasisinde Uzlaşmazlıkların Çözümünde Tahkim Uygulaması

The Practice of Arbitration in the Resolution of Disputes in Hellenic Diplomacy

Sayfa
317–332
Yayın Tarihi
2025-05-10
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada edebi ve epigrafik kaynaklar ile tetkik ve telif eserlerden yola çıkarak topluluklar arası diplomasinin gelişimi ve akabinde ilk tahkim örneklerinden bahsedildikten sonra Hellen kentlerinde tahkimin uygulanış şekli, prosedürü ve Roma’nın bölgedeki hâkimiyetinden sonra ne gibi değişikliklere uğradığından bahsedilecektir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Topluluklar veya devletlerarası ilişkilerin düzenlenmesinin bir gereği olarak ortaya çıkan diplomasi, insanlık tarihinin en eski dönemlerinden beri yazılı kaynaklarda karşımıza çıkmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Belirli bir prosedür çerçevesinde gelişen ve işleyen diplomasi, birçok aracı da beraberinde getirmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada edebi ve epigrafik kaynaklar ile tetkik ve telif eserlerden yola çıkarak topluluklar arası diplomasinin gelişimi ve akabinde ilk tahkim örneklerinden bahsedildikten sonra Hellen kentlerinde tahkimin uygulanış şekli, prosedürü ve Roma’nın bölgedeki hâkimiyetinden sonra ne gibi değişikliklere uğradığından bahsedilecektir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Diplomasi · Tahkim · Hellen

Özet

Topluluklar veya devletlerarası ilişkilerin düzenlenmesinin bir gereği olarak ortaya çıkan diplomasi, insanlık tarihinin en eski dönemlerinden beri yazılı kaynaklarda karşımıza çıkmaktadır. Belirli bir prosedür çerçevesinde gelişen ve işleyen diplomasi, birçok aracı da beraberinde getirmiştir. Diplomasinin bir aracı olan ve konumuzun ana hatlarını oluşturan tahkim (διαιτητής) de bunlardan biridir. Edebi ve epigrafik kaynaklarda sık sık karşılaşılan tahkim, ihtilaf durumundaki iki tarafın ortak olarak seçtikleri üçüncü bir tarafça yapılan yargılama sürecinin tümünü içerir. Tahkim, özellikle Hellenistik Dönem’de Batı Anadolu kentlerinde toprak anlaşmazlıkları başta olmak üzere, borçlar, önemli suyolları ve limanların kullanımında yaşanan anlaşmazlıklarda sıklıkla kullanılmıştır. Taraflar bazen ihtilaf durumunda uzlaşarak tahkime giderken bazen ise geçmişte yaptıkları bir anlaşmanın şartına uyarak tahkime gitmekteydi. Tahkimin işleyişi, Roma’nın Hellenler üzerindeki hâkimiyetinin artmasıyla değişikliğe uğramıştır. Bu çalışmada edebi ve epigrafik kaynaklar ile tetkik ve telif eserlerden yola çıkarak topluluklar arası diplomasinin gelişimi ve akabinde ilk tahkim örneklerinden bahsedildikten sonra Hellen kentlerinde tahkimin uygulanış şekli, prosedürü ve Roma’nın bölgedeki hâkimiyetinden sonra ne gibi değişikliklere uğradığından bahsedilecektir.

Abstract

Diplomacy, which emerged as a necessity for the regulation of relations between communities or states, has appeared in written sources since the earliest periods of human history. Diplomacy, which develops and operates within the framework of a certain procedure, has brought along many instruments. arbitration(διαιτητής), which is an instrument of diplomacy and constitutes the main lines of our topic, is one of them. Arbitration was frequently used in Western Anatolian cities, especially in the Hellenistic period, mostly in land disputes, debts, and disputes over the use of important waterways and harbours. Arbitration was frequently used in Western Anatolian cities, especially in the Hellenistic Period, in disputes over land, debts, and the use of important waterways and harbours. Sometimes the parties would compromise on the dispute and go to arbitration, and sometimes they would go to arbitration in accordance with the terms of a previous agreement. The functioning of arbitration changed with the increase of Roman domination over the Hellenes. In this study, the development of inter-communal diplomacy and the first examples of arbitration will be discussed on the basis of literary and epigraphic sources and treatises, followed by the application of arbitration in Hellenic cities, its procedure and the changes it underwent after the Roman domination in the region.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Gürbüz, E., Karahan, Ü. O. (2025). Hellen Diplomasisinde Uzlaşmazlıkların Çözümünde Tahkim Uygulaması. History Studies, Cilt: 17 Sayı: 2, 317–332. https://ajindex.com/articles/1408381

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (53)

  1. Antik Kaynaklar
  2. Dionysius of Halicarnassus, Roman Antiqities Vol I, (Trans. Earnest Cary), Massachusetts: Harvard University Press, 1960.
  3. Herodotos, Tarih, (Çev. Müntekim Ökmen), İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları, 2019.
  4. Pausanias, Description of Greece, (Trans. W.H. S. Jones, Litt.D. and H. A. Ormerod, M.A.), London: William Heinemann, 1926.
  5. Plutarch, Plutarch’s Lives I, (Trans. Bernadotte Perrin), Massachusetts: Harvard University Press, 1968.
  6. Plutarch, Plutarch’s Moralia IV, (Trans. Frank Cole Babbitt), Massachusetts: Harvard University Press, 1965.
  7. Polybius, Histories of Polibius, (Trans. Evelyn S, Shuckburgh), London: Macmillan and Co., 1889.
  8. Tacitus, The Annals of Tacitus, Cambridge: Cambridge University Press, 1915.
  9. Thukydides, History of The Peloponnesian War, (Çev. Furkan Akderin), İstanbul: Belge Yayınları, 2020.
  10. Epigrafik Kaynaklar
  11. I. Pergamon: Fränkel, Max, Die Inschriften Von Pergamon, 1-2, Berlin, (1890-1895).
  12. I. Priene: Friedrich Hiller von Gaertringen, Inschriften Von Priene, Berlin, (1906).
  13. IG: Inscriptiones Graecae, (Berlin 1877- ……).
  14. OGIS: Dittenberger, Wilhelm, Orientis Graeci Inscriptiones Selectae. 1, Leipzig, (1903).
  15. RC: Welles, Bradford, Royal Correspondence in the Hellenistic Period, New Haven: Yale University Press, 1934.
  16. SYLL: Dittenberger, Wilhelm, Sylloge Inscriptionum Graecarum. 2, Leipzig, (1917).
  17. Tetkik ve Telif Eserler
  18. Abbott, Frank Frost and Johnson, Allan Chester, Municipal Administration in the Roman Empire, Princeton: Princeton University Press, 1926.
  19. Adcock, Frank Ezra, “The Development of Ancient Greek Diplomacy”, L'antiquité classique, 17, (1948): 1-12.
  20. Ager, Shelia. L., Interstate Arbitrations in The Greek World, 337-90 B.C., Berkeley-Los Angeles-Oxford: University Of California Press, 1997.
  21. Beck, Hans and Funke, Peter, “An İntroduction to Federalism in Greek Antiquity”, Federalısm in Greek Antiquity, Cambridge: Cambridge University Press, (2015): 1-29, https://doi.org/10.1017/CBO9781139030953
  22. Bederman, David J, International Law Antiquity, Cambridge: Cambridge University Press, 2004.
  23. Berthold, Richard M., Rhodes in the Hellenistic Age, Ithaca: Cornell University Press, 1984.
  24. Bjola, Corneliu and Kornprobst, Markus, Understanding International Diplomacy Theory, Practice and Ethics, London: Routledge, 2018.
  25. Burstein, Stanley M., The Hellenistic Age from the battle of Ipsos to the death of Kleopatra VII, Cambridge:Cambridge University Press, 1998.
  26. Cohen, Raymond, “The Great Tradition: The Spread of Diplomacy in The Ancient World”, Diplomacy & Statecraft, 12, (2001): 23-38, https://doi.org/10.1080/09592290108406186.
  27. Creanza, Pier Paolo, “Institutions, Trade and Growth: the Ancient Greek Case of Proxenia”, The Social Science Research Network, 84, (2021), Princepton University, 1-46, DOI:10.1017/S0022050723000505
  28. Demir, Muzaffer, “Hellenistik ve Roma Dönemleri’nde Küçük Asya’da Köy Ekonomisi”, Anadolu’nun Eski Çağlarında İktisadi ve Zirai Hayat, Editörler L. Gürkan Gökçek, Ercüment Yıldırım ve Oktay Pekşen, 545-570. İstanbul: Değişim Yayınları, 2018.
  29. Demir, Muzaffer, “İskit - Sparta Bağlantıları Üzerine Değerlendirmeler”, Archivum Anatolicum, 2, (2020): 188-218, DOI: https://doi.org/10.46931/aran.765946
  30. Gruen, Erich S., Hellenic World and Coming of Rome Vol 1, London: University of California Press, 1984.
  31. Harris, Edward M., “Aeschylus’ Eumenides: The Role of the Areopagus, the Rule of Law and Political Discourse in Attic Tragedy”, Poet and Orator: A Symbiotic Relationship in Democratic Athens, Berlin: De Gruyter, (2019): 389-419, https://doi.org/10.1515/9783110629729-019.
  32. Herman, Gabriel, Ritualised Friendship & The Greek City, Cambridge: Cambridge University Press, 2002.
  33. Jönsson, Christer and Hall, Martin, Essence Of Dipmacy, London: Palgrave Macmillan,. 2005. Karahan, Ümran Ozan, “Hellenistik Dönemde Miletos Isopoliteia Antlaşmaları”, Gaziantep University Journal of Social Sciences, 2, Gaziantep (2021): 904-920, https://doi.org/10.21547/jss.741076
  34. Karahan, Ümran Ozan, “Hellenistik ve Roma Dönemi’nde Hellen Kentlerinde Tahkim: Samos-Priene Örneği”, History Studies, 11, (2019): 963-981, https://doi.org/10.9737/hist.2019.749
  35. Kuhrt, Amelie, The Ancient Near East c. 3000-330 BC Volume One, London, New York: Routledge, 1995.
  36. Magnetto, Anna, “Interstate Arbitration and Foreign Judges”, The Oxford Handbook of Ancient Greeks Law, (2016): 1-43, https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199599257.013.20
  37. Matthaie, Louise E., “The Place of Arbitration and Mediation In Ancient Systems of International Ethics”, The Classical Quartery, 2, (1908): 241-264
  38. NemeT-Nejat, Karen Rhea, Daily Life in Ancient Mezopotamia, London: Greenwood Press, 1998.
  39. Nicolson, Harold George, The Evolution of Diplomatic Method, London: The University of Oxford, 1953.
  40. Ræder, Anton, L’Arbitrage International Chez Les Hellenes, Kristiania: H. Aschehoug&Co., 1912.
  41. Rhodes, P. J., “Making and Breaking Treaties in The Greek World”, War and Peace in Ancient and Medieval History, Cambridge: Cambridge University Press, (2008): 6-27.
  42. Rousset, Denis, “Les frontières des cités grecques. Premières réflexions à partir du recueil des documents épigraphiques”, Cahiers du Centre Gustave Glotz, 5. (1994): 97-126.
  43. Tod, M. N., International Arbitration Amongst The Greeks, Oxford: Clarendon Press, 1913.
  44. Üreten, Hüseyin, “Roma Dönemi’ne Kadar Tralleis Tarihi ve Attaloslar ile İlişkileri”, Tarih Araştırmaları Dergisi 14, no. 38 (2005): 195-212. https://doi.org/10.1501/Tarar_0000000241.
  45. Westermann, W. L. “Interstate Arbitration in Antiquit”, The Classical Journal, The Classical Association of the Middle West and South (CAMWS), 2, (1907): 197-211.
  46. Elektronik Kaynaklar
  47. https://attalus.org/ (Erişim Tarihi: 02.08.2024).
  48. https://epigraphy.packhum.org/ (Erişim Tarihi: 02.08.2024).
  49. https://penelope.uchicago.edu/ (Erişim Tarihi: 02.08.2024).
  50. https://philolog.us (Erişim Tarihi: 02.08.2024).
  51. Plutarch, Plutarch’s Lives I, (Trans. Bernadotte Perrin), Massachusetts: Harvard University Press, 1968.
  52. Burstein, Stanley M., The Hellenistic Age from the battle of Ipsos to the death of Kleopatra VII, Cambridge:Cambridge University Press, 1998.
  53. Matthaie, Louise E., “The Place of Arbitration and Mediation In Ancient Systems of International Ethics”, The Classical Quartery, 2, (1908): 241-264