Dergiler / History Studies / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 2

Sultan'ın Sarayında Bir Türk/İspanyol Piyanist: Fernando de Aranda Paşa

A Turkish/Spanish Pianist at the Sultan’s Court: Fernando de Aranda Pasha

Tufan Turan(SAKARYA UNIVERSITY)0009-0006-5818-377X
Serkan Yazıcı(SİNOP ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-1255-6933
Murat Can Dilber(SAKARYA ÜNİVERSİTESİ, DEVLET KONSERVATUVARI)0000-0002-4824-0287
Sayfa
500–518
Yayın Tarihi
2026-06-13
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışma, müzik tarihi çalışmaları için güvenilir bir kaynak oluşturmanın yanı sıra Fernando de Aranda hakkında literatürdeki boşluğu doldurmayı da amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yüzyılda hızlanan ve Osmanlı modernleşmesi olarak tanımlanan Batılılaşma eğilimi, devletin neredeyse her kurumunda görülmeye başlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Batılı devletlerin etkileri, resimden mimariye, edebiyattan müziğe kadar sanatın neredeyse tüm dallarında kendisini göstermeye başlamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışma, müzik tarihi çalışmaları için güvenilir bir kaynak oluşturmanın yanı sıra Fernando de Aranda hakkında literatürdeki boşluğu doldurmayı da amaçlamaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Müzik Tarihi · Müzikoloji · Batılılaşma

Özet

19. Yüzyılda hızlanan ve Osmanlı modernleşmesi olarak tanımlanan Batılılaşma eğilimi, devletin neredeyse her kurumunda görülmeye başlanmıştır. Batılı devletlerin etkileri, resimden mimariye, edebiyattan müziğe kadar sanatın neredeyse tüm dallarında kendisini göstermeye başlamıştır. Osmanlı İmparatorluğu'nda yenilikçi fikirlerin mimarlarından biri olan Sultan II. Mahmud, sadece askeri organizasyonu değiştirmekle kalmamış, aynı zamanda Osmanlı Devleti’nin Batılı anlamda ilk bando takımının temellerini de atmıştır. Giuseppe Donizetti Paşa’nın İstanbul'a getirilmesinden sonra, diğer bazı önemli Avrupalı müzisyenler de İstanbul'a gelerek Mûzikâ-yı Hümâyun'da hizmet vermeye başlamıştır. Fernando de Aranda Paşa, İkinci Meşrutiyet Döneminde sona eren Avrupalı müzisyenleri himaye etme geleneğinin son örneği olması açısından da önem arz etmektedir. Bu makalede, 1886'dan itibaren 22 yıl boyunca Osmanlı İmparatorluğu'na hizmet eden Aranda Paşa'nın hayatı, müzisyenliği, besteleri ve faaliyetleri incelenmektedir. Aranda Paşa hakkında bugüne kadar ayrıntılı bir araştırma yapılmamış olması çalışmanın özgün değerini ortaya koymaktadır. Mevcut literatürde Aranda Paşa’yla ilgili bilgilerdeki eksikliklerin giderilmesi amacıyla yapılan araştırmalarda kendisiyle ilgili olarak Türkçe, İspanyolca ve Fransızca gazete haberleri, İspanya Milli Kütüphanesi kayıtları, Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi arşiv belgeleri ve özel koleksiyonlarda yer alan bilgi, haber ve belgeler toplanmış ve Fernando de Aranda ile ilgili kapsamlı bilgiler keşfedilmiştir. Bu çalışma, müzik tarihi çalışmaları için güvenilir bir kaynak oluşturmanın yanı sıra Fernando de Aranda hakkında literatürdeki boşluğu doldurmayı da amaçlamaktadır.

Abstract

The tendency towards Westernization, which accelerated in the 19th century and was defined as Ottoman modernization, began to be seen at almost every stage of the state. Western influences have taken place in almost all branches of art, from painting to architecture, from literature to music. Mahmud II, who was the architect of innovation ideas in the Ottoman Empire not only changed the military organization but also laid the foundations of the first marching band of the Ottoman Empire in the Western sense. After Giuseppe Donizetti was brought to Istanbul, important European musicians came to Istanbul and started to serve the Mûzikâ-yı Hümâyun (the imperial orchestra). Fernando de Aranda Pasha, was the last example of the tradition of patronage of European musicians that ended in Second Constitutional Monarchy Period. The life, musicianship, compositions and activities of Aranda Pasha, who served the Ottoman Empire for 22 years starting from 1886, are examined in this article. The fact that no detailed research has been conducted on Aranda Pasha until today also reveals the original value of the study. Research conducted to fill gaps in the existing literature on Aranda Pasha has gathered information, news reports, and documents related to him from Turkish, Spanish, and French newspapers, records from National Library of Spain, documents from the Presidential Ottoman Archives, and private collections, revealing comprehensive information about Fernando de Aranda. This study aims to both create a reliable source for music history studies and fill the gap in the literature about Fernando de Aranda.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Turan, T., Yazıcı, S., Dilber, M. C. (2026). Sultan'ın Sarayında Bir Türk/İspanyol Piyanist: Fernando de Aranda Paşa. History Studies, Cilt: 18 Sayı: 2, 500–518. https://doi.org/10.9737/historystudies.1853539

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (70)

  1. BOA, Bab-ı Ali Evrak Odası (BEO), 3478/260839.
  2. BOA, Bab-ı Ali Evrak Odası (BEO), 3493/262946, September 18, 1908.
  3. BOA, Bab-ı Ali Evrak Odası (BEO), 3609/276241, September 12, 1909.
  4. BOA, Bab-ı Ali Evrak Odası (BEO), 3702/2776301, February 12, 1910.
  5. BOA, Bab-ı Ali Evrak Odası (BEO), 3720/278977, March 19, 1911.
  6. BOA, Bab-ı Ali Evrak Odası (BEO), 3290/246732.
  7. BOA, Hazine-i Hassa Defterleri (HH.d.), No. 17708.
  8. BOA, İrade Dahiliye (İ.DH.), 1060/83223.
  9. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 116/60.
  10. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 187/76.
  11. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 21/74.
  12. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 351/58.
  13. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 446/2.
  14. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 48/20.
  15. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 70/36.
  16. BOA, Maliye Nezareti Emlak-i Emiriyye Müdüriyeti (ML. EEM), 607/87.
  17. BOA, Maliye Nezareti Emlak-i Emiriyye Müdüriyeti (ML. EEM), 613/80.
  18. BOA, Meclis-i Vükela Mazbataları, (MV,) 130/18, November 25, 1909.
  19. BOA, Yıldız Arzuhal Jurnal (Y.PRK.AZJ)., 25/83.
  20. BOA, Yıldız Askeri Maruzat (Y.PRK.ASK.), 192/40.
  21. BOA, Yıldız Askeri Maruzat (Y.PRK.ASK.), 192/42.
  22. BOA, Yıldız Mabeyn Erkanı ve Saray Görevlileri Maruzatı (Y.PRK.SGE), 11/82.
  23. BOA, Yıldız Mütenevvi Maruzat (Y. MTV.), 182/27.
  24. BOA, Yıldız Teşrifat-ı Umumiye Dairesi (Y.PRK.TŞF), 6/93.
  25. “D’Aranda Pacha”, Stamboul, October 14, 1919, p. 2.
  26. “El Mestre Aranda-Baja”, Ilustracio Catalana, December 5, 1909, p. 684.
  27. “El Teatro del Sultan de Turquia”, La Nacion Militar, January 3, 1904, p. 1-2.
  28. “Generales de Musica”, El Imparcial, February 19, 1907, p. 1.
  29. “La Fetes du Jubile de S. M. I. Le Sultan”, Stamboul, September 3, 1900, p. 1.
  30. “Los Artistas del Sultan de Turquia”, Por Esos Mundos, December 1, 1903, p. 130.
  31. “Los Artistas del Sultan”, La Publicidad, October 7, 1903, p. 2.
  32. “Notes Barcelonines”, Ilustració Catalana, March 27, 1910, p. 5.
  33. “Para las Bodas de Plata del Reinado de Abdul Hamid”, El Correo Español, August 14, 1900, p. 1.
  34. “Restitutions et Economies”, Pro Armenia, September 5, 1908, p. 1355.
  35. “Un Español Turco: El Musico General Aranda Baja”, El Correo Español, February 20, 1897, p. 3.
  36. “Un turco de España”, El Resumen, February 19, 1897, p. 2.
  37. Abate Moron, “Impresiones de un Viaje a Oriente”, Asturias, September 1910, p. 160-161.
  38. Akşam, December 15, 1899, p. 5.
  39. De Aranda, Fernando, “Plan de la Enseñanza de Piano”, Crónica de la Música, November 28, 1878, p. 1.
  40. Lopez Barbadillo, Joaquin, “España Famosa: Aranda Paşa”, El Imparcial, October 12, 1907, p. 1.
  41. Aksoy, Bülent, “Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Mûsikî ve Batılılaşma”, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi, vol. V, Iletişim Yayınları, Istanbul 1985.
  42. Alimdar, Selçuk, Osmanlı’da Batı Müziği, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Istanbul 2015.
  43. Azpeitia de Moros, L., En Busca del Caballo Arabe, Comision a Oriente (Turquía - Siria - Mesopotamia – Palestina), Memorias del Viaje, Madrid 1915.
  44. Baydar, Evren Kutlay, Osmanlı’nın Avrupalı Müzisyenleri, Kapı Yayınları, İstanbul 2010.
  45. De Aranda, Fernando, Escuela de Pedal. Colección de estudios y fugas para órgano, ed. Andres Vidal Jr., Madrid 1877.
  46. De Aranda, Fernando, Reduction pour piano a la Fantaisie Valse Orchestre; Humble hommage á Sa Majesté Imperiale l'Sultan Abdul Hamid Khan II, Istanbul 1889.
  47. Dilber, Murat Can, Mûzikâ-yı Hümâyun, Ph.D. Dissertation, Sakarya University, Institute of Social Sciences, Main Discipline of Islamic History and Arts, Sakarya 2023.
  48. Garcia Gascon, Eugenio, “El Arquitecto Fernando de Aranda (1878-1969) en Damasco”, Awraq, 9, Madrid 1988.
  49. Gay Heredia, Alberto, ““Aranda Pachá”: Un Músico Jiennense en la Corte del Sultán de Turquía”, https://decastroero.blogspot.com/2013/10/aranda-pacha-un-musico-jiennense-en-la.html?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR3J4WaZj246TN7y%E2%80%A6, Accessed on: March 1, 2025.
  50. Gazimihal, Mahmut Ragıp. Türk Askeri Muzıkalar Tarihi, Doğu Kütüphanesi, Istanbul 2019.
  51. Gonzalo Lopez, Jesus, “Fuentes para el órgano en España entre 1835 y 1936”, Nassarre, 37, 2021.
  52. Hernandez-Romero, Nieves, Formación y Profesionalización Musical de las Mujeres en el Siglo XIX: El Conservatorio de Madrid, Madrid 2019.
  53. Marqués de Villa Urrutia, Palique Diplomatico: Recuerdos de un Embajador, Francisco Beltran Publishing, Madrid 1925.
  54. Martinez Miura, Enrique, “Imagen y Realidad de Bach en la España del siglo XIX”, Cuadernos Hispanoamericanos, 604, Madrid 2000.
  55. Pedrell, Felipe, Diccionario Biográfico y Bibliográfico de Músicos Españoles y Escritores de Música españoles, portugueses é hispano-americanos antiguos y modernos, I, Madrid 1987.
  56. Sánchez Martínez, María Almudena, José Tragó y Arana (1856-1934) Pianista y compositor español, Ph.D. Dissertation, Oviedo University, Oviedo/ Spain 2015.
  57. Suárez García, José Ignacio, La recepción de la obra wagneriana en el Madrid decimonónico, vol. II, Ph.D Dissertation, Oviedo University, Oviedo/Spain 2002.
  58. Subira, Jose, “Bach En España”, Revista Estudios Musicales, Universidad Nacional de Cuyo, Mendoza, Argentina 1951.
  59. BOA, İrade Dahiliye (İ.DH.), 1060/83223.
  60. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 116/60.
  61. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 187/76.
  62. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 21/74.
  63. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 351/58.
  64. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 446/2.
  65. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 48/20.
  66. BOA, İrade Taltifat (İ.TAL.), 70/36.
  67. BOA, Yıldız Askeri Maruzat (Y.PRK.ASK.), 192/40.
  68. BOA, Yıldız Askeri Maruzat (Y.PRK.ASK.), 192/42.
  69. BOA, Yıldız Mabeyn Erkanı ve Saray Görevlileri Maruzatı (Y.PRK.SGE), 11/82.
  70. BOA, Yıldız Teşrifat-ı Umumiye Dairesi (Y.PRK.TŞF), 6/93.