KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / History Studies / 2026 / Cilt: 18 Sayı: 2

Orta Çağ'da Dominiken Tarikatı'nın Eğitim Anlayışı

The Educational Approach of the Dominican Order in the Middle Ages

Banu Çetin Ünal(Karadeniz Technical University, Faculty of Literature, Department of History, Trabzon, Turkey)0000-0003-2651-6286
Sayfa
459–478
Yayın Tarihi
2026-05-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hem dönemin özgün kaynaklarından hem de modern literatürden yararlanılarak hazırlanan bu çalışma, Dominiken eğitim sisteminin Orta Çağ üniversite yapılarının oluşumuna, kurumsallaşmasına ve skolastik düşüncenin gelişimine olan katkılarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalede Dominiken Tarikatı’nın eğitim sistemi, geç Orta Çağ’da Avrupa’nın entelektüel coğrafyasını şekillendirerek dönüştüren yapısal bir olgu olarak ele alınmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Aziz Dominik tarafından kurulan tarikatın yoksulluğu temel alan gezgin vaiz modelinden uzaklaşıp eğitim alanında etkili bir yapılanma olarak öne çıkmaya yönelten temel dinamikler üzerine bir tartışma yürütülmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Hem dönemin özgün kaynaklarından hem de modern literatürden yararlanılarak hazırlanan bu çalışma, Dominiken eğitim sisteminin Orta Çağ üniversite yapılarının oluşumuna, kurumsallaşmasına ve skolastik düşüncenin gelişimine olan katkılarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Orta Çağ eğitimi · Üniversite tarihi · Dominiken Tarikatı

Özet

Bu makalede Dominiken Tarikatı’nın eğitim sistemi, geç Orta Çağ’da Avrupa’nın entelektüel coğrafyasını şekillendirerek dönüştüren yapısal bir olgu olarak ele alınmaktadır. Aziz Dominik tarafından kurulan tarikatın yoksulluğu temel alan gezgin vaiz modelinden uzaklaşıp eğitim alanında etkili bir yapılanma olarak öne çıkmaya yönelten temel dinamikler üzerine bir tartışma yürütülmektedir. Çalışmada, tarikatın vaaz etme misyonu etrafında şekillenen eğitim anlayışının, zamanla manastır okullarından studium generale niteliğindeki kurumlara doğru geçirdiği dönüşüm incelenmektedir. Özellikle Albertus Magnus ve Thomas Aquinas gibi düşünürlerin katkılarıyla şekillenen Dominiken pedagojisi, felsefi ve teolojik temelleriyle birlikte değerlendirilmektedir. Tarikatın öğretim planı, öğretim yöntemleri, öğrenci-öğretici ilişkileri ve kurumsal düzenlemeleri ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Hem dönemin özgün kaynaklarından hem de modern literatürden yararlanılarak hazırlanan bu çalışma, Dominiken eğitim sisteminin Orta Çağ üniversite yapılarının oluşumuna, kurumsallaşmasına ve skolastik düşüncenin gelişimine olan katkılarını ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Abstract

In this article, the educational system of the Dominican Order is examined as a structural phenomenon that shaped and transformed the intellectual landscape of Europe in the late Middle Ages. The discussion focuses on the fundamental dynamics that led the Order—founded by Saint Dominic—to shift away from its original model of itinerant preachers based on poverty and to emerge as an influential institutional force in the field of education. In the study, the transformation of the educational approach shaped around the Order’s mission of preaching into institutions of studium generale character from monastic schools over time is examined. Dominican pedagogy, shaped particularly through the contributions of thinkers such as Albertus Magnus and Thomas Aquinas, is evaluated together with its philosophical and theological foundations. The Order’s curriculum, teaching methods, student-instructor relationships, and institutional regulations are examined in detail. This study, prepared by drawing upon both original sources of the period and modern literature, aims to reveal the contributions of the Dominican educational system to the formation and institutionalization of medieval university structures, as well as to the development of scholastic thought.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ünal, B. Ç. (2026). Orta Çağ'da Dominiken Tarikatı'nın Eğitim Anlayışı. History Studies, Cilt: 18 Sayı: 2, 459–478. https://doi.org/10.9737/historystudies.1765715

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (58)

  1. Alemany, J.S. The Life of St. Dominic, and Sketch of the Dominican Order. New York: P. O’Shea Publisher, 1867.
  2. Asztalos, Monika. “The Faculty of Theology.” A History of the University in Europe, Editör Hilde De Ridder-Symoens, 409-441. New York: Cambridge University Press, 1992.
  3. Ay, Resul. “Hristiyan ve İslam Züht Hayatının 13. Yüzyıldaki Dönüşümü: Biraderler ve Kalenderîler Hareketi Bağlamında Zahitlikte Kitleselleşme ve Sosyal Boyut.” Belleten 87, Sayı. 308 (2023): 53-86. Doi: 10.37879/belleten.2023.053
  4. Beer, M. Allgemeine Geschichte des Sozialismus und der sozialen Kämpfe. Zweiter Teil, Berlin: Verlag für Sozialwissenschaft, 1922.
  5. Bertolacci, Amos. “Avicenna’s and Averroes’s Interpretatıons and Their Influence in Albertus Magnus.” A Companion to the Latin Medieval Commentaries on Aristotle’s Metaphysics, Editör Fabrizio Amerini and Gabriele Galluzzo, 95-136. Leiden/ Boston: Brill, 2014.
  6. Burton, Janet. Monastic and Religious Orders in Britain 1000- 1300. Cambridge: Cambridge University Press, 1994.
  7. Cerrito, Amalia. Albert the Great (c. 1193–1280) and the Configuration of the Embryo: Virtus Formativa. Switzerland: Palgrave Macmillan, 2023.
  8. Chartularium Universitatis parisiensis sub auspiciis consilii generalis facultatum parisiensum ex diversis bibliothecis tabulariisque collegit et cum authentici chartis contulit. Tomus I: ab anno MCC usque ad annum MCCLXXXVI, Parisiis: Ex Typis Fratrum Delalain, 1889.
  9. Chen, Falin and Fang-Tzu Hsu. How Humankind Created Science: From Early Astronomy to Our Modern Scientific Worldview. Switzerland: Springer, 2020.
  10. Claster, Jill N. Medieval Experience 300-1400. New York and London: New York University Press, 1982.
  11. Contreni, John J. “Knowledge, Media an Communication.” A Cultural History of Education in the Medieval Age, Editör Jo Ann Moran Cruz, 31-56. New York: Bloomsbury Publishing, 2020.
  12. Çetin Ünal, Banu. “Orta Çağ Avrupası’nda Eğitim ve Bilimin Gelişmesinde Fransiskenlerin Katkıları.”, Hitit Sosyal Bilimler Dergisi 18, Sayı. 3 (2025): 684-701. https://doi.org/10.17218/hititsbd.1614273
  13. Davies, Brian. The Thought of Thomas Aquinas. Oxford: Clarendon Press, 1992.
  14. Dunford, David. "Canon," The Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company, 1908. Erişim Adresi: https://www.newadvent.org/cathen/03252a.htm
  15. Erez, Ebru. “Feodal Sistemin Sosyal Hayat Üzerine Etkisi.” Yüksek lisans tezi, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, 2017.
  16. Esen, Salihe. “Dominiken Tarikatı ve Katolik Kilisesi’ndeki Yeri.” Doktora tezi, Ankara Üniversitesi, 2015.
  17. Fratris Gerardi de Fracheto. Vitae fratrum ordinis Praedicatorum necnon Cronica ordinis ab anno MCCIII usque ad MCCLIV, ed. Benedictus Maria Reichert, Typis E. Charpentier & J. Schoonmans, Lovanii 1896.
  18. Galbraith, G. R. The Constitution Dominican Order 1216 to 1360. Manchester: at the University Press; London: Longmans, 1925.
  19. Genç, Salih Zeki. “Bilim Tarihi”, Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Editör Remzi Y. Kıncal, 6. Basım, 1-23. Ankara: Nobel, Ankara 2020.
  20. Guiraud, Jean. Saint Dominic. Translate Katharine de Mattos, New York: Benziger Brothers, 1913.
  21. Herkless, John. Francis and Dominic and the Mendicant Orders. New York: Charles Scribner’s Sons, 1901.
  22. Hinnebusch, W. A., P. Philibert and R. B. Williams, “Dominicans.” The New Catholic Encyclopedia, Second Edition, Vol.4, 848-855. Washington, D.C: The Catholic University of America, 2003.
  23. Hinnebusch, William A. The History of the Dominican Order: Intellectual and Cultural Life to 1500. New York: Alba House, 1973.
  24. Hughes, Philip. A History of the Church. Vol. II, London: Sheed& Word, 1979.
  25. Işık, Halim, “Katharlar: Balkan Kökenli, Avrupa Ortaçağında Katoliklerce Yakılarak Öldürülen Heretik Hıristiyan Dinî Hareket Üzerine Bir İnceleme.” Mevzu sosyal Bilimler Dergisi 2, (2019): 279-321, Doi:10.5281/zenodo.3463913
  26. Izbicki, Thomas M. “Dominic, Saint (c. 1170–1221).” Key Figures in Medieval European: An Encyclopedia, Editör Richard K. Emmersons, 176-178. New York: Routledge, 2006.
  27. Karlığa, Bekir, İslam Düşüncesi’nin Batı Düşüncesi’ne Etkisi. İstanbul: Litera Yayıncılık, 2004.
  28. Lawrence, C.H. The Friars: The Impact of The Early Mendicant Movement On Western Society. London and New York: Longman, 1994.
  29. Le Goff, Jacques. Ortaçağda Entelektüeller. Çev, Mehmet Ali Kılıçbay, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2014.
  30. Loos, Milan. Dualist Heresy in the Middle Ages. Prague: Academia Publishing House, 1974.
  31. Meyer, G.A. Bloemen uit Sint-Dominicusgaarde. Brugge: L.C.G Malmberg, Nijmegen/St. Augustinus-Maatschappij, 1897.
  32. Miller, Clyde Lee. “Albertus Magnus (ca. 1200–1280).” Key Figures in Medieval European: An Encyclopedia, Editör Richard K. Emmersons, 15-17. New York: Routledge, 2006.
  33. Monumenta Ordinis Fratrum Praedicatorum Historica, Tomus. XVI, Fasc. II, Romae: Institutum Historicum Ordinis Praedicatorum, 1935.
  34. Moran, Dermot. “Medieval philosophy: from Augustine to Nicholas of Cusa.” Fundamentals of Philosophy, Editör John Shand, New York: Routledge, 2003.
  35. Nieuwenhove, Rik Van. An Introduction to Medieval Theology. Second Edition, New York: Cambridge University Press, 2022.
  36. O’Connor, John B. “Dominic.” The Catholic Encyclopedia, Vol. V., Editör. Charles G. Herbermann vd., 106-109. New York: The Encyclopedia Press, 1913.
  37. O’Connor, John B. Saint Dominic and the Order of Preachers. New York: Holy Name Bureau, 1916.
  38. Ocak, Zeynep. “Dominiken Tarikatının Katolik Kilise Eklesiastik Yapılanmasındaki Yeri ve Önemi.” Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi, 2010.
  39. Ostrowski, Doland. Russia in the Early Modern World: The Continuity of Change. Lanham, Maryland: Lexington Books, 2022.
  40. Piri, Yakup. “Opus Dei: Roma Katolik Kilisesi’nde Bir Piskoposluk.” Yüksek lisans tezi, Bursa Uludağ Üniversitesi, 2021.
  41. Powicke, F.M. Ways of Medieval Life and Thought: Essays and Addresses, Biblo and Tannen. New York 1967.
  42. Rea, Robert F. and Steven D. Cone. A Global Church History: The Great Tradition through Cultures, Continents, and Centuries. New York: T&T Clark, 2019.
  43. Reis, Tania Carlson and Aaron K. Kerr. “Thomas Aquinas.” The Palgrave Handbook of Educational Thinkers, Editör Brett A. Geier, 225-234. Switzerland: Palgrave Macmillan, 2024.
  44. Resnick, Iren M., and Kenneth F. Kitchell. Albertus Magnus and the World of Nature. London: Reaktion Books, 2022.
  45. Rukancı, Fatih ve Hakan Anameriç. “Ortaçağ’da İlk Üniversiteler: Studium Generale.’’ Felsefe Dünyası, Sayı. 39 (2004): 170-186.
  46. Sebetci, Havva. “11.-12. Yüzyıllarda Ortaçağ Avrupası’nın Eğitime Genel Yaklaşımı.” Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi 2, Sayı. 3 (2016): 91-105.
  47. Serdar, Murat. “Kathar Sapkınlığına Karşı Amansız Mücadelenin Dini Aktörü: Aziz Dominik ve Dominikan Tarikatı.” Cappadocia Journal of History and Social Sciences 11 (2018): 278-287.
  48. Serdar, Murat. “Orta Çağ’da Doğu Biliminin Batı’ya Yansıması.” Muhafazakar Düşünce Dergisi 11, Sayı. 43 (2015): 113-135.
  49. Shantz, Douglas H. “The Christian University in Contemporary Culture The Distinctive and the Challenge.” Christian Worldview and the Academic Disciplines: Crossing the Academy, Editör Deane E. D. Downey, Stanley E. Porter, 3-12. Eugene: Pickwick Publications, 2009.
  50. Şenocak, Neslihan. “The Franciscan Studium Generale: A New Interpretation.” Philosophy and Theology in the Studia of the Religious Orders and at Papal and Royal Courts, Editör K. Emery Jr., W. J. Courtenay and S. M. Metzger, 221-236. Turnhout: Brepols, 2012.
  51. Thorndike, Lynn. University Records and Life in the Middle Ages. New York: Columbia University Press, 1944. Tugwell, Simon. Early Dominicans. Ramsey, N.J.: Paulist Press, 1982.
  52. Ülgen, Pınar. Orta Çağ Avrupa Tarihi. İstanbul: Yeditepe, 2020.
  53. Wallace, William A. “The Philosophical Setting of Medieval Science.” Science in the Middle Ages, 91-119. Chicago, London: The University of Chicago Press, 1978.
  54. Wende, Peter. History of Germany. Bloomsbury Publishing, 2017.
  55. Wendlinder, Anastasia. Speaking of God in Thomas Aquinas and Meister Eckhart Beyond Analogy. England: Ashgate Publishing, 2014.
  56. Williams, Kevin. “Aquinas and Thomism.” Encyclopedia of Educational Theory and Philosophy, Editör D. C. Phillips, 50-53. London: Sage Publications, 2014.
  57. Yavaş, Halil. “XII. Yüzyılda Waldoculuğun Kuruluşu ve Hristiyan Heretikliğindeki Yeri.” The Legends Journal of European History Studies 3 (2022): 65-75, DOI: http://dx.doi.org/10.29228/legends.63783
  58. Zutshi, Patrick. “When Did Cambridge Become a Studium generale?.” Law as Profession and Practice in Medieval Europe: Essays in Honor of James A. Brundage, Editör Kenneth Pennington and Melodie Harris Eichbauer, 153-172. New York: Routledge, 2011.