Dergiler / History Studies / 2026 / Sayı: 18(1)

1927 Nüfus Sayımı Verilerine Göre Doğum Yerleri, Tabiiyetler, Konuşulan Lisanlar ve Dinler İtibariyle Türkiye Nüfusu

The Population of Turkey According to the 1927 Census Data in Terms of Place of Birth, Nationality, Languages Spoken and Religions

İlyas Topçu(KAFKAS ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-9460-1127
Sayfa
—
Yayın Tarihi
2026-02-22
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çünkü istatistiklerde görülen Türkiye dışında doğanların büyük çoğunluğunu mübadeleyle Türkiye dönenlerden ve muhacirler oluşturuyordu.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Cumhuriyetin ilanından sonra 28 Ekim 1927 Cuma günü bütün Türkiye’de genel bir nüfus sayımı yapıldı. 1927 sayımında, kaza ve vilayetlerin nüfuslarının tespit edilmesinin yanında yaş gurupları, medeni hal, sakatlıklar, meslekler, tahsiller ve okur-yazar oranlarının tespit edilmesi amaçlandı.
📊
Temel Bulgular & Veri:Türkiye’de 1927 nüfus sayımının sonuçlarıyla ilgili genel ve iller bazında birbirinden değerli birçok çalışma yapılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Çünkü istatistiklerde görülen Türkiye dışında doğanların büyük çoğunluğunu mübadeleyle Türkiye dönenlerden ve muhacirler oluşturuyordu.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:1927 Nüfus Sayımı · Ana Lisanlar · Dinler

Özet

Cumhuriyetin ilanından sonra 28 Ekim 1927 Cuma günü bütün Türkiye’de genel bir nüfus sayımı yapıldı. 1927 sayımında, kaza ve vilayetlerin nüfuslarının tespit edilmesinin yanında yaş gurupları, medeni hal, sakatlıklar, meslekler, tahsiller ve okur-yazar oranlarının tespit edilmesi amaçlandı. Sayımda nüfus yapısının belirlenebilmesi için vatandaşlara ayrıca dinler, ana lisanlar, tabiiyetler ve doğum yerleriyle ilgili sorular soruldu. Türkiye’de 1927 nüfus sayımının sonuçlarıyla ilgili genel ve iller bazında birbirinden değerli birçok çalışma yapılmıştır. Bu çalışmada dinler, ana lisanlar, tabiiyetler ve doğum yerleriyle ilgili verilerin karşılaştırılarak değerlendirmesi yapılmaya çalışıldı. Türkçe dışındaki ana lisanların en yoğun konuşulduğu iller, doğum yerleri itibariyle ülkeler, tabiiyetler ve mensup olunan dinler konusu değerlendirildi. Fakat doğrudan TÜİK istatistiklerinin değerlendirilmesine geçilmeden önce Lozan Barış Antlaşması sonrasında mübadele ve muhacirler meselesi ele alındı. Çünkü istatistiklerde görülen Türkiye dışında doğanların büyük çoğunluğunu mübadeleyle Türkiye dönenlerden ve muhacirler oluşturuyordu.

Abstract

After the proclamation of the Republic, a general census was conducted throughout Turkey on Friday, 28 October 1927. In addition to determining the populations of districts and provinces, the 1927 census aimed to determine age groups, marital status, disabilities, occupations, education levels, and literacy rates. In order to determine the population structure, citizens were also asked questions about their religions, native languages, nationalities, and places of birth. Numerous valuable studies have been conducted on the results of the 1927 census in Turkey, both at the national and provincial levels. In this study, an attempt was made to compare and evaluate data related to religions, native languages, nationalities, and places of birth. The provinces where languages other than Turkish were most widely spoken, countries of birth, nationalities, and religions were evaluated. However, before directly evaluating the TÜİK statistics, the issue of exchange and refugees after the Treaty of Lausanne was addressed. This is because the majority of those born outside Turkey in the statistics were composed of those who returned to Turkey through exchange and refugees.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Topçu, İ. (2026). 1927 Nüfus Sayımı Verilerine Göre Doğum Yerleri, Tabiiyetler, Konuşulan Lisanlar ve Dinler İtibariyle Türkiye Nüfusu. History Studies, Sayı: 18(1). https://doi.org/10.9737/historystudies.1765960

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Arı, Kemal, Büyük Mübadele, Türkiye’ye Zorunlu Göç (1923-1925), İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2000.
  2. Arslan O. Nebahat - İlyas Topçu. “Cumhuriyet Dönemi Kars’ta Nüfus”, Karadeniz İncelemeleri Dergisi 12, no. 12, (2012): 87-124.
  3. Arslan, Aslı. “Mübadele Sonrası İskân Faaliyetlerine İlişkin Birkaç Rapor: Antalya Örneği”, History Studies 14, no. 3, (2022): 515-528.
  4. Arslan, Zehra. “Batum Göçmenleri (1914-1930),” BİLİG 71, (2014): 43-64.
  5. Baş, Ramazan. Türkiye’nin Nüfus Politikası (1923-1980), Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi, 2023.
  6. Bozdağlı, Yücel. “Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi ve Sonuçları,” Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi 180, no. 180, (2024): 9-32.
  7. Çakmak, Fevzi. “Cumhuriyetin İlk Yıllarında Nüfusu Kayıt Altına Almaya Yönelik Girişimler,” ÇTTAD 8, no. 18, (2009): 89-115.
  8. Erdem, Nilüfer. “Nüfus Mübadelesi ve Batı Trakya Türkleri”, Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi Türk-Yunan İlişkileri Özel Sayısı, no. 5, (2021): 139-151.
  9. Hangül, Nesrin. “1935 Genel Nüfus Sayımına Göre Çankırı’nın Demografik Yapısı ve Özellikleri,” History Studies 16, no. 3 (2024): 385-402.
  10. Kaştan, Yüksel. “Atatürk Dönemi Türkiye-Bulgaristan İlişkileri,” Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi 24, no. 72 (2008): 669-696.
  11. Kaştan, Yüksel, “Cumhuriyet Döneminde Nüfus Hareketlerinin Fonksiyonu,” Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7, no. 1, (2006): 65-76.
  12. Köse, Mustafa. “1927 Nüfus Sayımı ve Sonuçlarının Değerlendirilmesi,” Yüksek lisans tezi Afyon Kocatepe Üniversitesi, 2010.
  13. Sertel, Savaş. “1927 Genel Nüfus Sayımı Sonuçlarına Göre Bitlis’in Nüfus Fonksiyonları,” Turkish Studies 9, no. 4, (2014): 1015-1034.
  14. Sertel, Savaş. “Cumhuriyet’in İlk Nüfus Sayımı Sonuçlarına Göre Malatya’da Nüfus,” Akademik Bakış Dergisi no. 48, (2015): 80-96.
  15. Şenışık, Pınar. “1923 Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi: Erken Cumhuriyet Döneminde Modern Devlet Pratikleri ve Dönüşen Kimlikler,” Osmanlı Hâkimiyet Sahası Çalışmaları Dergisi 6, no. 10, (2016): 83-119.
  16. Tamer, Aytül ve Alanur Çavlin Bozbeyoğlu, “1927 Nüfus Sayımının Türkiye’de Ulus Devlet İnşasındaki Yeri: Basında Yansımalar,” Nüfusbilim Dergisi 26, no. 1, (2004): 73-88.
  17. Turp, Muharrem. “Cumhuriyet’in İlk Nüfus Sayımı Verileri Işığında Giresun,” Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 27, (2021): 315-333.
  18. Yılmaz, Ensar, “Atatürk Dönemi (1923-1938) Türkiye’sinde Demografik Yapının Öne Çıkan Özellikleri”. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal 8, no. 58, (2022): 700-705.