Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBu kayıtlar sayesinde Podgorica kenti ve kazasının oluşum ve gelişim süreci ortaya konulmaya çalışılmıştır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Balkanlarda Osmanlı döneminde önemli siyasî, idarî ve toplumsal dönüşümler yaşanmıştır. Osmanlı idarî sistemi ve hukuk düzeni, bölgedeki yerleşim yapısını zaman içinde değiştirerek şehirleşme sürecine önemli katkılar sağlamıştır. Bu dönüşüm, Osmanlı dönemine ait en erken kayıtlarda kırk haneli bir köy olarak görülen Podgorica örneğinde de açık biçimde izlenebilmektedir. Büyük bir titizlikle hazırlanan tahrir defterleri, Podgorica’nın fethini takip eden yaklaşık yüz yirmi yıllık döneme ışık tutan zengin veriler içermektedir. Söz konusu kayıtlar; sosyal, ekonomik, idarî ve malî yapıya ilişkin ayrıntılı bilgiler sunmakta ve Podgorica’nın köyden kente dönüşüm sürecinin anlaşılmasına önemli katkılar sağlamaktadır. Fatih Sultan Mehmed döneminde gerçekleştirilen fetihler sonucunda Osmanlı sınırlarının Adriyatik Denizi kıyılarına ulaşması, Podgorica’nın gelişiminde belirleyici bir rol oynamıştır. Bölgenin askerî ve idarî ihtiyaçları doğrultusunda inşa edilen Tepe Döğen Kalesi ile İşkodra’nın fethinin ardından oluşturulan yeni idarî teşkilat içerisinde Podgorica’nın bir kaza merkezi olarak düzenlenmesi, yerleşimin hızlı bir dönüşüm geçirmesini sağlamıştır. Böylece Podgorica, bölgenin önemli askerî, idarî ve malî merkezlerinden biri haline gelmiş; nüfus ve mekânsal açıdan hızla büyüyerek bir şehir kimliği kazanmıştır. Bu çalışmada, Podgorica’nın geçirdiği kentsel dönüşüm süreci ile idarî organizasyon içerisinde bir kaza birimi olarak yapılandırılması ele alınmaktadır. Araştırmanın temel kaynaklarını tahrir defterleri oluşturmaktadır. Bu kayıtlar sayesinde Podgorica kenti ve kazasının oluşum ve gelişim süreci ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Abstract
Significant political, administrative, and social transformations occurred in the Balkans during the Ottoman period. The Ottoman administrative system and legal order contributed significantly to the urbanization process by changing the settlement structure in the region over time. This transformation can be clearly observed in the case of Podgorica, which appears as a forty-household village in the earliest records from the Ottoman period. The tahrir defterleri (Ottoman land survey registers), prepared with great meticulousness, contain rich data that shed light on the approximately one hundred and twenty-year period following the conquest of Podgorica. These records provide detailed information regarding the social, economic, administrative, and fiscal structure, contributing significantly to the understanding of Podgorica's transformation process from a village into a city. The expansion of Ottoman borders to the Adriatic coast as a result of the conquests during the reign of Fatih Sultan Mehmed played a decisive role in the development of Podgorica. The construction of the Tepe Döğen Castle in line with the region's military and administrative needs, and the organization of Podgorica as a kaza (district) center within the new administrative structure established after the conquest of Shkodra (İşkodra), enabled the settlement to undergo a rapid transformation. Thus, Podgorica became one of the region's important military, administrative, and fiscal centers; it grew rapidly in terms of population and space, thereby acquiring a city identity. This study addresses the urban transformation process that Podgorica underwent and its structuring as a kaza unit within the administrative organization. The fundamental sources of this research are the tahrir defterleri. Through these records, an attempt has been made to reveal the formation and development process of the city and kaza of Podgorica