KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 42 Sayı: 3

Borsa İstanbul'da Likidite ve Piyasa Etkinliği

Liquidity and Market Efficiency in Borsa Istanbul

Serkan Alkan(Tarsus Üniversitesi)0000-0002-7773-7321
Sayfa
371–384
Yayın Tarihi
2024-09-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgulara göre, tüm hisse senetleri farklı seviyelerde bilgi karmaşıklığı ve likidite eksikliği sergilemekte olup çalışmada, birçok hisse senedi getirilerinin otokorelasyon gösterdiği ve bağımsız olmadığına dair kanıtlar da elde edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Borsa İstanbul, yatırımcı katılımında önemli bir artış göstermekte olup şirketler de halka arz yoluyla sermaye arttırımına gitmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu bağlamda çalışmanın amacı, son yıllarda Borsa İstanbul’a yeni kote olan hisse senetleri de dahil olmak üzere 397 şirketin hisse senetlerinin piyasa etkinliği ve likiditesi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. 1 Ocak 2022 – 18 Ağustos 2023 dönemi günlük verilerin kullanıldığı çalışmada, hisse senetlerini bilgi etkinliği düzeylerine göre sıralamak için sample entropi yöntemi kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgulara göre, tüm hisse senetleri farklı seviyelerde bilgi karmaşıklığı ve likidite eksikliği sergilemekte olup çalışmada, birçok hisse senedi getirilerinin otokorelasyon gösterdiği ve bağımsız olmadığına dair kanıtlar da elde edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2022 Verileri
⚙️Değişkenler:Piyasa etkinliği · Likidite · Borsa İstanbul

Özet

Borsa İstanbul, yatırımcı katılımında önemli bir artış göstermekte olup şirketler de halka arz yoluyla sermaye arttırımına gitmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, son yıllarda Borsa İstanbul’a yeni kote olan hisse senetleri de dahil olmak üzere 397 şirketin hisse senetlerinin piyasa etkinliği ve likiditesi arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. 1 Ocak 2022 – 18 Ağustos 2023 dönemi günlük verilerin kullanıldığı çalışmada, hisse senetlerini bilgi etkinliği düzeylerine göre sıralamak için sample entropi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, tüm hisse senetleri farklı seviyelerde bilgi karmaşıklığı ve likidite eksikliği sergilemekte olup çalışmada, birçok hisse senedi getirilerinin otokorelasyon gösterdiği ve bağımsız olmadığına dair kanıtlar da elde edilmiştir. Ayrıca, entropi ve likiditenin yatay kesit bazında anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu ve likiditenin hem etkinlik hem de tahmin edilebilirlik üzerinde önemli bir rol oynadığı ortaya konmuştur.

Abstract

The Borsa Istanbul has experienced a significant increase in investor participation in the past few years, and the growing number of companies are opting to raise capital through IPOs (Initial Public Offerings). In the context of this transformation, the goal of this research is to investigate the connection between the market efficiency and liquidity of 397 stocks traded on Borsa Istanbul by using the daily data over the period from 1 January 2022 to 18 August 2023, including the new stocks that have been listed in recent years. The stocks are ranked in accordance with the degree of informational efficiency using a sample entropy (SampEn) approach. The analysis shows that all stocks exhibit different levels of informational complexity and illiquidity, and many stocks display evidence of autocorrelation and non-independence. Further, it is revealed that entropy and liquidity have a significant relationship on a cross-sectional basis, suggesting that liquidity has an important impact on both inefficiency and predictability.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Alkan, S. (2024). Borsa İstanbul'da Likidite ve Piyasa Etkinliği. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 42 Sayı: 3, 371–384. https://doi.org/10.17065/huniibf.1388807

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (49)

  1. Alkan, S. (2023). Multi-scale sample entropy analysis of the Turkish stock market efficiency. Nicel Bilimler Dergisi, 5(1), 51-63. https://doi.org/10.51541/nicel.1191317
  2. Alvarez-Ramirez, J., Rodriguez, E., & Alvarez, J. (2012). A multiscale entropy approach for market efficiency. International Review of Financial Analysis, 21, 64–69. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2011.12.001
  3. Amihud, Y. (2002). Illiquidity and stock returns: Cross-section and time-series effects. Journal of Financial Markets, 5(1), 31-56. https://doi.org/10.1016/S1386-4181(01)00024-6
  4. Atilgan, Y., Demirtas, K. O., & Gunaydin, A. D. (2016). Liquidity and equity returns in Borsa Istanbul. Applied Economics, 48(52), 5075-5092. https://doi.org/10.1080/00036846.2016.1170935
  5. Ayaydın, H., Çam, A. V., Barut, A., & Pala, F. (2018). Harvey doğrusallık testi ile BIST piyasa etkinliğinin analizi. TURAN Stratejik Araştırmalar Merkezi, 40(10), 112-123. http://dx.doi.org/10.15189/1308-8041
  6. Aytekin, S., Abdioğlu, N., & Sezgin, A. (2021). BİST pay piyasasında açığa satış yasağı ve COVID-19 düzenlemelerinin piyasa etkinliği üzerindeki etkisi. MANAS Journal of Social Studies, 10(4), 2433-2448. https://doi.org/10.33206/mjss.759448
  7. Bal, H., Algan, N., Erdoğan, E., & Tekin, İ. (2021). Etkin piyasa hipotezinin zayıf formunun Türkiye’de bankacılık sektörü için test edilmesi. Journal of Cukurova University Faculty of Economics and Administrative Sciences, 25(2), 327-345. https://doi.org/10.51945/cuiibfd.995297
  8. Bariviera, A. F. (2011). The influence of liquidity on informational efficiency: The case of the Thai Stock Market. Physica A: Statistical Mechanics and Its Applications, 390(23-24), 4426-4432. https://doi.org/10.1016/j.physa.2011.07.032
  9. Bartels, R. (1982). The rank version of von Neumann's ratio test for randomness. Journal of the American Statistical Association, 77(377), 40-46. https://doi.org/10.1080/01621459.1982.10477764
  10. Bekaert, G., Harvey, C. R., & Lundblad, C. (2007). Liquidity and expected returns: Lessons from emerging markets. The Review of Financial Studies, 20(6), 1783-1831. https://doi.org/10.1093/rfs/hhm030
  11. Bektur, Ç., & Aydın, M. (2019). Borsa İstanbul ve alt endekslerinde zayıf formda piyasa etkinliğinin analizi: Fourier yaklaşımı. Journal of Academic Inquiries, 14(2), 59-76. https://doi.org/10.17550/akademikincelemeler.556185
  12. Brennan, M. J., Chordia, T., & Subrahmanyam, A. (1998). Alternative factor specifications, security characteristics, and the cross-section of expected stock returns. Journal of Financial Economics, 49(3), 345-373. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(98)00028-2
  13. Cajueiro, D. O., & Tabak, B. M. (2004). Evidence of long range dependence in Asian equity markets: the role of liquidity and market restrictions. Physica A: Statistical Mechanics and Its Applications, 342(3-4), 656-664. https://doi.org/10.1016/j.physa.2004.05.034
  14. Chou, C. M. (2014). Complexity analysis of rainfall and runoff time series based on sample entropy in different temporal scales. Stochastic Environmental Research and Risk Assessment, 28, 1401-1408. https://doi.org/10.1007/s00477-014-0859-6
  15. Çevik, E. (2012). İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda etkin piyasa hipotezinin uzun hafıza modelleri ile analizi: Sektörel bazda bir inceleme. Journal of Yaşar University, 7(26), 4437-4454. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jyasar/issue/19138/203092
  16. Çevik, E. İ., & Erdoğan, S. (2009). Bankacılık sektörü hisse senedi piyasasının etkinliği: Yapısal kırılma ve güçlü hafıza. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 10(1), 26-40. https://dergipark.org.tr/en/pub/doujournal/issue/66660/1042953
  17. Chordia, T., Roll, R., & Subrahmanyam, A. (2008). Liquidity and market efficiency. Journal of Financial Economics, 87(2), 249-268. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2007.03.005
  18. Duman Atan, S., Özdemir, Z. A., & Atan, M. (2009). Hisse senedi piyasasında zayıf formda etkinlik: İMKB üzerine ampirik bir çalışma. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(2), 33-48. https://dergipark.org.tr/tr/pub/deuiibfd/issue/22736/242678#article_cite
  19. Fama, E. F. (1970). Efficient capital markets: A review of theory and empirical work. The Journal of Finance, 25(2), 383-417. https://doi.org/10.2307/2325486
  20. Gözbaşı, O. (2014). Borsa İstanbul hisse senedi piyasasında doğrusal olmayan yöntemler ile piyasa etkinliğinin test edilmesi. Journal of Productivity, (4), 7-18. https://dergipark.org.tr/tr/pub/verimlilik/issue/21771/233992
  21. Gulko, L. (1999). The entropic market hypothesis. International Journal of Theoretical and Applied Finance, 2(03), 293-329. https://doi.org/10.1142/S0219024999000170 Hansen, J., & Halvorsen, M. (2023). Market efficiency and liquidity in financial market during crises (Master's thesis). UiT Norges arktiske universitet.
  22. Harris, L. (2003). Trading and exchanges: Market microstructure for practitioners. Oxford University Press, USA.
  23. Ibikunle, G., Gregoriou, A., Hoepner, A. G., & Rhodes, M. (2016). Liquidity and market efficiency in the world's largest carbon market. The British Accounting Review, 48(4), 431-447. https://doi.org/10.1016/j.bar.2015.11.001
  24. Karademir, F., & Evci, S. (2020). Testing of the weak form market effıcıency on Borsa Istanbul: An analysis in the sectoral framework. Business & Management Studies: An International Journal, 8(1), 82–100. https://doi.org/10.15295/bmij.v8i1.1416
  25. Kim, J. H. (2009). Automatic variance ratio test under conditional heteroskedasticity. Finance Research Letters, 6(3), 179-185. https://doi.org/10.1016/j.frl.2009.04.003
  26. Le, H., & Gregoriou, A. (2020). How do you capture liquidity? A review of the literature on low‐frequency stock liquidity. Journal of Economic Surveys, 34(5), 1170-1186. https://doi.org/10.1111/joes.12385
  27. Liu, W. (2006). A liquidity-augmented capital asset pricing model. Journal of Financial Economics, 82(3), 631-671. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2005.10.001
  28. Ljung, G. M., & Box, G. E. (1978). On a measure of lack of fit in time series models. Biometrika, 65(2), 297-303. https://doi.org/10.1093/biomet/65.2.297
  29. Lo, A. W., & MacKinlay, A. C. (1988). Stock market prices do not follow random walks: Evidence from a simple specification test. The Review of Financial Studies, 1(1), 41-66. https://doi.org/10.1093/rfs/1.1.41
  30. Malcıoğlu, G., & Aydın, M. (2016). Borsa İstanbul’da piyasa etkinliğinin analizi: Harvey dogrusallık testi. Journal of Accounting, Finance and Auditing Studies, 2(1), 112-122. https://jafas.org/2016-vol-2-issue-1/
  31. Oh, G., Kim, S., & Eom, C. (2007). Market efficiency in foreign exchange markets. Physica A: Statistical Mechanics and Its Applications, 382(1), 209-212. https://doi.org/10.1016/j.physa.2007.02.032
  32. Okoroafor, U. C., & Leirvik, T. (2022). Time varying market efficiency in the Brent and WTI crude market. Finance Research Letters, 45, 102191. https://doi.org/10.1016/j.frl.2021.102191
  33. Ortiz-Cruz, A., Rodriguez, E., Ibarra-Valdez, C., & Alvarez-Ramirez, J. (2012). Efficiency of crude oil markets: Evidences from informational entropy analysis. Energy Policy, 41, 365–373. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2011.10.057
  34. Pástor, Ľ., & Stambaugh, R. F. (2003). Journal of Political Economy, 111(3), 642-685. https://www.journals.uchicago.edu/doi/abs/10.1086/374184
  35. Poole, W., Gibbs, D. L., Shmulevich, I., Bernard, B., & Knijnenburg, T. A. (2016). Combining dependent P-values with an empirical adaptation of Brown’s method. Bioinformatics, 32(17), i430-i436. https://doi.org/10.1093/bioinformatics/btw438
  36. Richman, J. S., & Moorman, J. R. (2000). Physiological time-series analysis using approximate entropy and sample entropy. American Journal of Physiology-Heart and Circulatory Physiology, 278(6), H2039–H2049, https://doi.org/10.1152/ajpheart.2000.278.6.H2039
  37. Şahin, Ö. (2020). Finansal piyasa etkinliğinin run testi ve volatilite modelleri ile analizi: BIST 100, dolar kuru ve altın fiyatı piyasaları üzerine bir uygulama. The International Journal of Economic and Social Research, 16(2), 333-348. https://dergipark.org.tr/en/pub/esad/issue/57633/693317
  38. Sensoy, A. (2019). The inefficiency of Bitcoin revisited: A high-frequency analysis with alternative currencies. Finance Research Letters, 28, 68-73. https://doi.org/10.1016/j.frl.2018.04.002
  39. Süsay Alkan, A. (2024) Yerli ve yabancı yatırımcıların Borsa İstanbul’un piyasa etkinliğine etkisi: Fourier eşbütünleşme yaklaşımı. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergi, 13(1), 66-81. https://doi.org/10.47934/tife.13.01.05
  40. Takaishi, T., & Adachi, T. (2020). Market efficiency, liquidity, and multifractality of Bitcoin: A dynamic study. Asia-Pacific Financial Markets, 27, 145-154. https://doi.org/10.1007/s10690-019-09286-0
  41. Tanrıöver, B., & Çöllü, D. A. (2015). Türkiye’de yatırımcıların öngörü performanslarının rassal yürüyüş modeli çerçevesinde analizi. Business and Economics Research Journal, 6(2), 127-139. https://www.berjournal.com/tr/berjournal-ciltvolume-6-sayinumber-2-yilyear-2015.html
  42. Turkish Investor Relations Society (2023). BIST Trends Report (January - June 2023), No: 45. Data Retrieved on October 07, 2023 from https://www.tuyid.org/files/yayinlar/BTR_2023_2C.pdf
  43. Wald, A., & Wolfowitz, J. (1940). On a test whether two samples are from the same population. The Annals of Mathematical Statistics, 11(2), 147-162. https://www.jstor.org/stable/2235872
  44. Wang, G.-J., Xie, C., & Han, F. (2012). Multi-scale approximate entropy analysis of foreign exchange markets efficiency. Systems Engineering Procedia, 3, 201–208. https://doi.org/10.1016/j.sepro.2011.10.030
  45. Wang, J., & Wang, X. (2021). COVID-19 and financial market efficiency: Evidence from an entropy-based analysis. Finance Research Letters, 42, 1-7. https://doi.org/10.1016/j.frl.2020.101888
  46. Wei, W. C. (2018). Liquidity and market efficiency in cryptocurrencies. Economics Letters, 168, 21-24. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2018.04.003
  47. Young, N., & Auret, C. (2018). Liquidity and the convergence to market efficiency. Investment Analysts Journal, 47(3), 209-228. https://hdl.handle.net/10520/EJC-1075c7090a
  48. Yücel, Ö. (2016). Finansal piyasa etkinliği: Borsa İstanbul üzerine bir uygulama. International Review of Economics and Management, 4(3), 107-123. https://doi.org/10.18825/irem.16916
  49. Zeren, F., Kara, H., & Arı, A. (2013). Piyasa etkinliği hipotezi: İMKB için ampirik bir analiz. Dumlupınar University Journal of Social Sciences, 36, 141-148. https://dergipark.org.tr/en/pub/dpusbe/issue/4778/65843