Dergiler / Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 43 Sayı: 3

Sağlık Sigorta Şirketlerinin Performanslarının COVID-19 Ekseninde İncelenmesi Üzerine Ampirik Bir Uygulama

An Empirical Application on The Performance of Health Insurance Companies in the Context of COVID-19

Enes Pehlivan(İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9642-8084
Ali Köse(MARMARA ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-6114-1550
Sayfa
589–617
Yayın Tarihi
2025-09-26
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sıralama sonuçlarında ise istikrarsız bir seyir izlendiği ancak 2020 yılı özelinde SF1, SF11 ve SF17 dışında ciddi bir farklılaşmanın yaşanmadığı görülmüştür.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:COVID-19 pandemisi 2020 yılı itibarıyla dünya genelinde hızla yayılmış ve küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler bırakmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ülke ekonomilerinde önemli bir yeri olan sigortacılık sektörü de küresel ölçekte bu durumdan etkilenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sıralama sonuçlarında ise istikrarsız bir seyir izlendiği ancak 2020 yılı özelinde SF1, SF11 ve SF17 dışında ciddi bir farklılaşmanın yaşanmadığı görülmüştür.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2020 Verileri
⚙️Değişkenler:Performans Analizi · Sağlık Sigortası · Covid-19 Pandemisi

Özet

COVID-19 pandemisi 2020 yılı itibarıyla dünya genelinde hızla yayılmış ve küresel ekonomi üzerinde ciddi etkiler bırakmıştır. Ülke ekonomilerinde önemli bir yeri olan sigortacılık sektörü de küresel ölçekte bu durumdan etkilenmiştir. Çalışmada, sağlık branşında hizmet veren sigorta şirketlerinin 2017-2023 döneminde sergilediği performans analiz edilmiş, COVID-19 ekseninde 2020 yılında sağlık branşı özelinde performans sıralamalarında beklenmedik bir farklılaşmanın olup olmadığına bakılmıştır. Belirlenen değişkenlerin ağırlık skorları tespit edildikten sonra Bayes yaklaşımıyla optimal ağırlık skorları belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre pandemi ve yaşanan gelişmelerle birlikte sigorta şirketlerinin performanslarının yükselmesinde Teknik Karlılık Oranı, Brüt Prim ve Poliçe Sayısı değişkenlerinin daha etkili olduğu belirlenmiştir. Pandemiyle birlikte değişen istek ve ihtiyaçlar doğrultusunda çalışan memnuniyeti poliçe fiyatı, müşteri sadakati gibi unsurları önceliklendirerek bir strateji oluşturmanın şirket performansını olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir. Sıralama sonuçlarında ise istikrarsız bir seyir izlendiği ancak 2020 yılı özelinde SF1, SF11 ve SF17 dışında ciddi bir farklılaşmanın yaşanmadığı görülmüştür.

Abstract

The COVID-19 pandemic has spread rapidly around the world since 2020 and has had critical effects on the global economy. The insurance sector, which has an essential place in the economies of countries, has also been affected by this situation on a global scale. In the study, the performance of health insurance companies in the 2017-2023 period was analysed, and it was examined whether there was an unexpected differentiation in the performance rankings for the health branch in 2020 on the COVID-19 axis. After determining the weight scores of the selected variables, the optimal weight scores were determined using the Bayesian approach. According to the obtained results, with the pandemic and subsequent developments, the Technical Profitability Ratio, Gross Premium, and Number of Policies variables have been identified as more influential in enhancing the performance of insurance companies. It is believed that formulating a strategy that prioritizes factors such as employee satisfaction, policy pricing, and customer loyalty in line with the changing demands and needs brought about by the pandemic would positively impact company performance. It was observed that there was an unsteady course in the ranking results, but there was no serious differentiation except for SF1, SF11, and SF17 in 2020.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Pehlivan, E., Köse, A. (2025). Sağlık Sigorta Şirketlerinin Performanslarının COVID-19 Ekseninde İncelenmesi Üzerine Ampirik Bir Uygulama. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt: 43 Sayı: 3, 589–617. https://doi.org/10.17065/huniibf.1566393

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (38)

  1. Akgün, O. (2020). COVID-19 salgını döneminde Türkiye’de alınan idari kararların salgının önlenmesindeki etkisinin değerlendirilmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 7(7), 201-228.
  2. Akkurt, E., & Umut, M. (2023). Tamamlayıcı sağlık sigortası üretiminde sigorta şirketlerinin gri ilişkisel analiz yöntemiyle performanslarının ölçümü. İşletme Araştırmaları Dergisi, 15(1), 332-346. https://doi.org/10.20491/isarder.2023.1590
  3. Andawaningtyas, K., Ardiyani, E., & Karim, C. (2022). Analysis of insurance customer factors to renewal using hybrid AHP-FTOPSIS. Jurnal Matematika Murni dan Aplikasi, 7(2), 220-230. https://doi.org/10.18860/ca.v7i2.13356
  4. Ayçin, E., & Arsu, T. (2022). Sosyal gelişme endeksine göre ülkelerin değerlendirilmesi: MEREC ve MARCOS yöntemleri ile bir uygulama. İzmir Yönetim Dergisi, 2(2), 75-88. https://doi.org/10.56203/iyd.1084310
  5. Bektaş, S., & Baykuş, O. (2023). Critic ve Mairca yöntemleriyle Türk dünyası ülkeleri, Türkiye ve Rusya’nın 2010-2020 dönemi için makro ekonomik performanslarının analizi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 39, 107-122. https://doi.org/10.18092/ulikidince.1173274
  6. Bulan, S., & Özsarı, S. H. (2023). COVID-19’un Türkiye sağlık sigorta sektörüne etkisi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 57-66. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1091255
  7. Çakır, S., & Perçin, S. (2013). Çok kriterli karar verme teknikleriyle lojistik firmalarında performans ölçümü. Ege Akademik Bakış Dergisi, 13(4), 449-459.
  8. Çizgici Akyüz, G. (2022). Hayat dışı sigorta şirketlerinin finansal performans analizinde Topsis ve Mabac yöntemlerinin değerlendirilmesi. İzmir İktisat Dergisi, 37(4), 891-912. https://doi.org/10.24988/ije.1017854
  9. Demir, G., & Arslan, R. (2021). Türkiye’de hayat dışı sigorta şirketlerinin performansının LBWA-PIV ÇKKV modeliyle analizi. 3. Internatıonal Baku Scıentıfıc Research Congress (ss.419-435). Baku, Azerbaycan.
  10. Demir, G. (2022). Hayat dışı sigorta sektöründe kurumsal performansın PSI-SD tabanlı MABAC metodu ile ölçülmesi: Anadolu Sigorta örneği. Ekonomi Politika ve Finans Araştırmaları Dergisi. 7(1), 112-136. https://doi.org/10.30784/epfad.1072645
  11. Diakoulaki, D., Mavrotas, G., & Papayannakis, L. (1995). Determining objective weights in multiple criteria problems: The CRITIC method. Computers & Operations Research, 22(7), 763-770. https://doi.org/10.1016/0305-0548(94)00059-H
  12. Durmuş, S., & Şahin, D. (2020). COVID-19 küresel salgında dünyada ve Türkiye’de uygulanan ekonomi politikaları üzerine bir değerlendirme. Turkish Studies, 15(4), 923-943. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.44506
  13. Ecer, F., & Ayçin, E. (2022). Novel comprehensive MEREC weighting-based score aggregation model for measuring innovation performance: The case of G7 countries. Informatica, 34(1), 53-83. https://doi.org/10.15388/22-INFOR494
  14. Ecer, F., & Pamucar, D. (2021). MARCOS technique under intuitionistic fuzzy environment for determining the COVID-19 pandemic performance of insurance companies in terms of healthcare services. Applied Soft Computing Journal, 104, 1-18. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2021.107199
  15. Erdebilli, B., Gecer, E., Yılmaz, İ., Aksoy, T., Hacıoglu, Ü., Dinçer, H., & Yüksel, S. (2023). Q-ROF fuzzy TOPSIS and VIKOR methods for the selection of sustainable private health insurance policies. Sustainability, 15(12), 1-22. https://doi.org/10.3390/su15129229
  16. Ergün Bülbül, S., & Köse, A. (2016). Türk sigorta sektörünün Promethee yöntemi ile finansal performans analizi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 38(1), 187-210. https://doi.org/10.14780/iibd.29194
  17. Gökdemir, T., & Emel, G. G. (2023). BIST sigorta şirketlerinin CRITIC temelli PROMETHEE II yöntemi ile performans analizi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(26), 598-625. https://doi.org/10.53092/duiibfd.1311710
  18. Kazemi, M., & Bardeji, S. F. (2016). Application of combinational approach of FAHP and PROMETHEE in the insurance branches ranking. International Journal of Procurement Management, 9(5), 548-567. https://doi.org/10.1504/IJPM.2016.078691
  19. Keshavarz-Ghorabaee, M., Amiri, M., Zavadskas, E. K., Turskis, Z., & Antucheviciene, J. (2021). Determination of objective weights using a new method based on the removal effects of criteria (MEREC). Symmetry, 13(4), 525. https://doi.org/10.3390/sym13040525
  20. Khan, M., Bharathi, S. V., & Londhe, B. R. (2015). Ranking the critical buying factors of private health insurance using analytic hierarchy process. Indian Journal of Science and Technology, 8(Supplementary 6), 35-42. https://doi.org/10.17485/ijst/2015/v8iS6/62090
  21. Kiracı, K., & Bakır, M. (2019). CRITIC temelli EDAS yöntemi ile havayolu işletmelerinde performans ölçümü uygulaması. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (35), 157-174. https://doi.org/10.30794/pausbed.421992
  22. Meral, H. (2021). COVID-19 Türk sigorta sektörünü nasıl etkiledi? Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(3), 443-458. https://doi.org/10.29106/fesa.950379
  23. Neghabi, Z. H., Rafiee, S. M., & Soleymani, Z. (2012). A comparative analysis on ranking insurance firms using RBC and CAMELS. Management Science Letters, 2(7), 2545-2550. https://doi.org/10.5267/j.msl.2012.07.010
  24. Oner Kaya, E. (2016). Financial performance assessment of non-life insurance companies traded in Borsa Istanbul via grey relational analysis. International Journal of Economics and Finance, 8(4), 277-288. https://doi.org/10.5539/ijef.v8n4p277
  25. Öztürk, R. (2020). Yeni normal dönemde salgın ile mücadele politikaları ve hazırlık çalışmaları. M. Şeker, A. Özer, & C. Korkut (Ed.) içinde, Küresel salgının anatomisi: İnsan ve toplumun geleceği (ss. 71-93). Türkiye Bilimler Akademisi.
  26. Pala, O. (2022). BIST sigorta endeksinde CRITIC ve MULTIMOOSRAL tekniklerine dayalı finansal analiz. İzmir İktisat Dergisi, 37(1), 218-235. https://doi.org/10.24988/ije.939532
  27. Puška, A., Lukic, M., Božanic, D., Nedeljkovic, M., & Hezam, I. M. (2023). Selection of an insurance company in agriculture through hybrid multi-criteria decision-making. Entropy, 25, 1-19. https://doi.org/10.3390/e25060959
  28. Sertkaya, B., & Baş, S. (2021). COVID-19 salgınının Türkiye ekonomisi üzerine etkileri: Riskler ve olası senaryolar. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(21), 147-167. https://doi.org/10.53092/duiibfd.911378
  29. Stević, Ž., Pamučar, D., Puška, A., & Chatterjee, P. (2020). Sustainable supplier selection in healthcare industries using a new MCDM method: Measurement of alternatives and ranking according to compromise solution (MARCOS). Computers & Industrial Engineering, 140, 106231. https://doi.org/10.1016/j.cie.2019.106231
  30. Taşcı, M. Z. (2024). Milli Reasürans Şirketi’nin finansal performansının PSI-MEREC-ARAS modeliyle değerlendirilmesi. Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar Dergisi, 61(667), 9-34.
  31. Tezergil, S. A. (2018). Veri zarflama analizi ile Türk sigorta sektörünün elementer branşlarda değerlendirilmesi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(1), 342-357. https://doi.org/10.20491/isarder.2018.384
  32. Türkiye Sigorta Birliği (TSB). (2020). Sektör raporu 2020. 10 Eylül 2024 tarihinde https://www.tsb.org.tr/content/Broadcasts/2020_YILI_SEKTÖR_RAPORU.pdf adresinden alınmıştır.
  33. Türkiye Sigorta Birliği (TSB). (2021). Sektör raporu 2021. 10 Eylül 2024 tarihinde https://www.tsb.org.tr/content/Broadcasts/TSB_SEKTOR_TR21_2807.pdf adresinden alınmıştır.
  34. Venkateswarlu, R., & Rao, G. S. S. B. (2016). Profitability evaluation and ranking of Indian non-life insurance firms using GRA and TOPSIS. European Journal of Business and Management, 8(22), 153-170.
  35. Wang, Z. L., Kim, J., Selvachandran, G., Smarandache, F., Son, L. H., Abdel-Basset, M., Thong, P. H., & Ismail, M. (2019). Decision making methods for evaluation of efficiency of general insurance companies in Malaysia: A comparative study. Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE Access), 7, 160637-160649. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2019.2950455
  36. Wollmann, D., Steiner, M. T. A., Vieira, G. E., & Steiner, P. A. (2014). Details of the analytic hierarchy process technique for the evaluation of health insurance companies. Production, 24(3), 583-593. https://doi.org/10.1590/S0103-65132013005000070
  37. Yenilmezel, S., & Ertuğrul, İ. (2022). Çok kriterli karar verme yöntemleri ile bir mermer fabrikası için kesintisiz güç kaynağı seçimi. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(3), 251-266. https://doi.org/10.52791/aksarayiibd.1009308
  38. Zhang, X., Wang, C., Li, E., & Xu, C. (2014). Assessment model of ecoenvironmental vulnerability based on improved entropy weight method. The Scientific World Journal, 1-7. https://doi.org/10.1155/2014/797814