KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi / 2026 / Cilt: 29 Sayı: 2

SAĞLIK KURUMLARINDA ROL ÇATIŞMASI VE ROL BELİRSİZLİĞİNİN İŞ STRESİ ÜZERİNE ETKİSİ: BİR KAMU HASTANESİ ÖRNEĞİ

THE EFFECT OF ROLE CONFLICT AND ROLE AMBIGUITY IN HEALTHCARE INSTITUTIONS ON WORK STRESS: A PUBLIC HOSPITAL CASE STUDY

Memiş Karaca(KAYSERİ DEVLET HASTANESİ)0000-0002-8441-5929
Sayfa
285–302
Yayın Tarihi
2026-06-22
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistic 23 kullanılarak yapılmış olup, araştırmanın bulgularında rol çatışması ile iş stresi ölçeklerinin birbiriyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir (r=0.398, p<0.01).

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sağlık hizmetleri, çok sayıda meslek grubunun eş zamanlı ve koordineli çalışmasını gerektiren, hata toleransı düşük ve yüksek sorumluluk içeren bir hizmet alanıdır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu yapı içerisinde sağlık çalışanlarının görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin belirsizlikler ile çakışmalar, çalışanlar üzerinde önemli bir stres kaynağı oluşturabilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistic 23 kullanılarak yapılmış olup, araştırmanın bulgularında rol çatışması ile iş stresi ölçeklerinin birbiriyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir (r=0.398, p<0.01).
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Rol çatışması · Rol belirsizliği · İş stresi

Özet

Sağlık hizmetleri, çok sayıda meslek grubunun eş zamanlı ve koordineli çalışmasını gerektiren, hata toleransı düşük ve yüksek sorumluluk içeren bir hizmet alanıdır. Bu yapı içerisinde sağlık çalışanlarının görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin belirsizlikler ile çakışmalar, çalışanlar üzerinde önemli bir stres kaynağı oluşturabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, bir kamu hastanesinde görev yapan sağlık çalışanlarında rol çatışması ve rol belirsizliği düzeylerini belirlemek ve bu değişkenlerin iş stresi üzerindeki etkilerini incelemektir. Sağlık sektöründe çalışan farklı meslek gruplarını içeren, tedavi- teşhis- bakım ve sağlık hizmetlerinin tüm süreçlerinde hasta ile ilgilenen personel (hekim, sağlık lisansiyeri, sağlık teknikeri, sağlık memuru, memur, sürekli işçi) çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma, sağlık çalışanlarının sözel rızası alınarak anket tekniği ile gerçekleştirilmiştir. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistic 23 kullanılarak yapılmış olup, araştırmanın bulgularında rol çatışması ile iş stresi ölçeklerinin birbiriyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir (r=0.398, p<0.01). Rol çatışması ile iş stresi arasında yapılan regresyon analizi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (P=0,000 p<0.01). Ayrıca sağlık çalışanlarının karşılaştıkları rol çatışmasının iş stresini üzerinde pozitif ve anlamlı olarak etkilediği ve rol çatışmasının iş stresini %15,8’ini açıkladığı tespit edilmiştir.

Abstract

Healthcare is a service area that requires the simultaneous and coordinated work of numerous professional groups, has low tolerance for error, and involves high responsibility. Within this structure, uncertainties and conflicts regarding the duties, authority, and responsibilities of healthcare workers can be a significant source of stress for employees. The aim of this study is to determine the levels of role conflict and role ambiguity among healthcare workers employed at a public hospital and to examine the effects of these variables on job stress. The study included personnel from different occupational groups working in the healthcare sector who are involved with patients throughout all processes of treatment, diagnosis, care, and healthcare services (physicians, licensed healthcare professionals, healthcare technicians, healthcare officers, civil servants, permanent employees). The study was conducted using a survey technique with the verbal consent of healthcare workers. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics 23, and the findings of the study revealed that role conflict and job stress scales were correlated (r=0.398, p<0.01). The regression analysis between role conflict and job stress was found to be statistically significant (P=0.000 p<0.01). Furthermore, it was determined that the role conflict experienced by healthcare workers had a positive and significant effect on job stress and that role conflict explained 15.8% of job stress.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Karaca, M. (2026). SAĞLIK KURUMLARINDA ROL ÇATIŞMASI VE ROL BELİRSİZLİĞİNİN İŞ STRESİ ÜZERİNE ETKİSİ: BİR KAMU HASTANESİ ÖRNEĞİ. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Cilt: 29 Sayı: 2, 285–302. https://doi.org/10.61859/hacettepesid.1686702

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (64)

  1. Adriaenssens, J., De Gucht, V., & Maes, S. (2015). Causes and consequences of occupational stress in emergency nurses, a longitudinal study. Journal of Nursing Management, 23(3), 346–358.
  2. Akboğa, N. C. (1999). Bölge hastanelerinde hemşirelik hizmetlerinin yönetsel organizasyonu açısından karşılaştırılması. [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi].
  3. Alyahya, S. A., Al-Mansour, K. A., Alkohaiz, M. A., & Almalki, M. A. (2021). Association between role conflict and ambiguity and stress among nurses in primary health care centers in Saudi Arabia during the coronavirus disease 2019 pandemic: A cross-sectional study. Medicine, 100(37), e27294.
  4. Amyx, D., Sharma, D., & Alford, B. (2014). The influence of role ambiguity and goal acceptance on salesperson performance and commitment. Marketing Management Journal, Spring, 52–65.
  5. Azzahra, S., Ilmi, Z., & Wijaya, A. (2021). The influence of role ambiguity, job stress and leadership on job satisfaction and employee turnover at PT. Bank BRI Syariah Samarinda. Saudi Journal of Business and Management Studies, 6, 15–23.
  6. Bedeian, A. G., & Armenakis, A. A. (1981). A path-analytic study of the consequences of role conflict and ambiguity. Academy of Management Journal, 24(2), 417–424.
  7. Beehr, T. A., & Newman, J. E. (1978). Job stress, employee health and organizational effectiveness: A facet analysis, model and literature review. Personnel Psychology, 31(4), 664–699.
  8. Boles, J. S., & Babin, B. J. (1996). On the front lines: Stress, conflict, and the customer service provider. Journal of Business Research, 37(1), 41–50.
  9. Boyas, J., Wind, L. H., & Kang, S. Y. (2012). Investigating the relationship between employment-based social capital, job stress, burnout, and turnover intention among child protection workers: An age-based path analysis model. Children and Youth Services Review, 34(1), 50–62.
  10. Chen, M. F., Lin, C. P., & Lien, G. Y. (2011). Modelling job stress as a mediating role in predicting turnover intention. The Service Industries Journal, 31(8), 1327–1345.
  11. Cho, J.-E., Choi, H. S. Ch., & Lee, W. J. (2014). An empirical investigation of the relationship between role stressors, emotional exhaustion and turnover intention in the airline industry. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 19(9), 1023–1043.
  12. Crabbe, J., Bowley, D., Boffard, K., Alexander, D. A., & Klein, S. (2004). Are health professionals getting caught in the crossfire? The personal implications of caring for trauma victims. Emergency Medicine Journal, 21(5), 568–572.
  13. Dodanwala, T. C., & Shrestha, P. (2021). Work–family conflict and job satisfaction among construction professionals: The mediating role of emotional exhaustion. On the Horizon, 29(2), 62–75.
  14. Doğan, A., Demir, R., & Türkmen, E. (2016). Rol belirsizliğinin, rol çatışmasının ve sosyal desteğin tükenmişliğe etkisi: Devlet ve vakıf üniversitelerinde çalışan akademik personelin tükenmişlik düzeylerinin karşılaştırılması. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(1), 37–67.
  15. Dussault, G., & Dubois, C.-A. (2003). Human resources for health policies: A critical component in health policies. Human Resources for Health, 1(1), 1.
  16. Efeoğlu, İ.E. (2006). İş-Aile Yaşam Çatışmasının İş Stresi, İş Doyumu ve Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkileri: İlaç Sektöründe Bir Araştırma. [Doktora tezi, Çukurova Üniversitesi].
  17. Fatima, G., & Rehman, W. (2012). Impact of role (ambiguity and conflict) on teaching assistants’ satisfaction and intention to leave: Pakistani HEIs. International Journal of Business and Management, 7(16), 51–61.
  18. Frank, J., Lambert, E. G., & Kureshi, H. (2017). Examining job stress of police officers using the job demands-resources model. Journal of Contemporary Criminal Justice, 33(4), 348–367.
  19. Fried, Y., Ben-David, H. A., Tiegs, R. B., Avital, N., & Yeverechyahu, U. (1998). The interactive effect of role conflict and role ambiguity on job performance. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 71(1), 19–27.
  20. Gianaros, P. J., & Wager, T. D. (2015). Brain-body pathways linking psychological stress and physical health. Current Directions in Psychological Science, 24(4), 313–321.
  21. Gürbüz, S., & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Felsefe-yöntem-analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  22. Halkos, G., & Bousinakis, D. (2010). The effects of stress and comfort on productivity. International Journal of Productivity and Performance Management, 59(5), 415–431.
  23. Hamner, W. C., & Tosi, H. L. (1973). Relationships among various role involvement measures. Academy of Management Proceedings, 394–399.
  24. Harris, L. M., Cumming, S. R., & Campbell, A. J. (2006). Stress and psychological well-being among allied health professionals. Allied Health Journal, 35(4), 198–207.
  25. Harris, P. E. (1989). The nurse stress index. Work & Stress, 3(4), 335-346.
  26. House, R. J., & Rizzo, J. R. (1972). Role conflict and ambiguity as critical variables in a model of organizational behavior. Organizational Behavior and Human Performance, 7, 467–505.
  27. Karacaoğlu, K., & Çetin, İ. (2015). İş yükü ve rol belirsizliğinin çalışanların tükenmişlik düzeyleri üzerine etkisi: AFAD örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 5(1), 46–69.
  28. Karatepe, O. M., Uludag, O., Menevis, I., Hadzimehmedagic, L., & Baddar, L. (2006). The effects of selected individual characteristics on frontline employee performance and job satisfaction. Tourism Management, 27(4), 547–560.
  29. Kahn, R. L., Wolfe, D. M., Quinn, R. P., Snoek, J. D., & Rosenthal, R. A. (1964). Conflict and ambiguity: Studies in organizational roles and individual stress. International Journal of Stress Management, 1, 309–322.
  30. Katz, D., & Kahn, R. L. (1977). Örgütlerin Toplumsal Psikolojisi, Çev. Halil Can ve Yavuz Bayar, Doğan Basımevi, Ankara.
  31. Khattak, M. A., Ul-Ain, Q., & Iqbal, N. (2013). The effect of role ambiguity on job satisfaction: The mediating role of job stress. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences, 3(3), 28–39.
  32. Kilcoyne, M., & Dowling, M. (2007). Working in an overcrowded accident and emergency department: Nurses’ narratives. The Australian Journal of Advanced Nursing, 25(2), 21–27.
  33. Lazarus, R. S. (1993). From psychological stress to the emotions: A history of changing outlooks. Annual Review of Psychology, 44(1), 1–22.
  34. Leung, M. Y., Chan, Y. S., & Yuen, K. W. (2010). Impacts of stressors and stress on the injury incidents of construction workers in Hong Kong. Journal of Construction Engineering and Management, 136(10), 1093–1103.
  35. Maisonneuve, F., Groulx, P., Galy, A., Chênevert, D., & Cossette, M. (2024). The cost of protecting resources: A cross-sectional study on the interaction between LMX and role ambiguity on work addiction and burnout among Canadian first-level healthcare managers. Frontiers in Psychology, 15, 1298001.
  36. Mwakyusa, J. R., & Mcharo, E. W. (2024). Role ambiguity and role conflict effects on employees’ emotional exhaustion in healthcare services in Tanzania. Cogent Business & Management, 11(1), 2326237.
  37. Nakajima, Ş. (2016). Endişesiz ilaçsız. İstanbul: Doğan Novus Yayınevi.
  38. Narin, Y. (2010). İstanbul İlinde bir eğitim araştırma hastanesinde çalışan hemşirelerin rol çatışması, iş doyumu ve stres düzeylerinin belirlenmesi. [Yüksek lisans tezi, Haliç Üniversitesi].
  39. Nixon, A. E., Mazzola, J. J., Bauer, J., Krueger, J. R., & Spector, P. E. (2011). Can work make you sick? A meta-analysis of the relationships between job stressors and physical symptoms. Work & Stress, 25(1), 1–22.
  40. Onyemah, V. (2008). Role ambiguity, role conflict, and performance: Empirical evidence of an inverted-U relationship. Journal of Personal Selling & Sales Management, 28, 299–313.
  41. Öztürk, M. H., & Gezer, N. (2021). Acil servis ve 112 sağlık personelinde rol çatışması, rol belirsizliği ve iş stresi arasındaki ilişki. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(1), 72–83.
  42. Pallant, J. (2017). SPSS kullanma kılavuzu: SPSS ile adım adım veri analizi (S. Balcı & B. Ahi, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık.
  43. Peterson, M. F., Smith, P. B., Akande, A., Ayestaran, S., Bochner, S., Callan, V.,. Viedge, C. (1995). Role conflict, ambiguity and overload: A 21-nation study. Academy of Management Journal, 38(2), 429–452.
  44. Quaal, S. J. (1999). Clinical nurse specialist: Role restructuring to advanced practice registered nurse. Critical Care Nursing Quarterly, 21(4), 37–49.
  45. Ram, N., Khoso, I., Shah, A. A., Chandio, F. R., & Shaikih, F. M. (2011). Role conflict and role ambiguity as factors in work stress among managers: A case study of manufacturing sector in Pakistan. Asian Social Science, 7(2), 113–118.
  46. Rizwan, M., Tariq, M. A., Hussain, S., Rashid, R. M., Hussain, M. S., & Khawar, I. H. (2013). Antecedents of job stress and its impact on job satisfaction. Asian Journal of Empirical Research, 3(2), 175–190.
  47. Rizzo, J. R., House, R. J., & Lirtzman, S. I. (1970). Role conflict and ambiguity in complex organizations. Administrative Science Quarterly, 15(2), 150–163.
  48. Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2017). Örgütsel davranış (İ. Erdem, Çev. Ed.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. Ronald, W., Carol, D., Elsie, J., Lela, R., Satvinder, D., & Tara, W. (2010). Evolving definitions of mental illness and wellness. Preventing Chronic Disease, 7(1), 2.
  49. Schuler, R. S., Aldag, R. J., & Brief, A. P. (1977). Role conflict and ambiguity: A scale analysis. Organizational Behavior and Human Performance, 20(1), 111–128.
  50. Sipahi, B., Yurtkoru, E. S., & Çinko, M. (2006). Sosyal bilimlerde SPSS’le veri analizi. İstanbul: Beta Basım Yayım.
  51. Sungur, O. (2005). Korelasyon analizi. SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri içinde (Ş. Kalaycı, Ed.). Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
  52. Şahin, D. (2009). Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi hemşirelerinin rol çatışması-rol belirsizliği ve tükenmişlik durumları. [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi].
  53. Tarrant, T., & Sabo, C. E. (2010). Role conflict, role ambiguity, and job satisfaction in nurse executives. Nursing Administration Quarterly, 34(1), 72–82.
  54. Tezcan, L., & Gözükara, E. (2022). Sigortacılık sektöründe rol belirsizliği, rol çatışması, iş stresi, örgütsel adalet ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiler. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(3), 2368–2389.
  55. Topuz, A. (2006). Hemşirelerde rol çatışması ve rol belirsizliği, iş stresi ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesi. [Yüksek lisans tezi, Cumhuriyet Üniversitesi].
  56. Tunc, T. (2008). Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ile rol çatışması ve rol belirsizliği arasındaki ilişki: Bir üniversite hastanesi örneği. [Yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi].
  57. Usman, A., Ahmed, Z., Ahmed, I., & Akbar, Z. (2011). Work stress experienced by the teaching staff of University of the Punjab, Pakistan: Antecedents and consequences. International Journal of Business and Social Science, 2(8), 202–210.
  58. Yeşilyurt, T. (2009). Hemşirelerde rol çatışması ve rol belirsizliğinin iş stresi ve iş doyumuna etkisi. [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi].
  59. Yörükoğlu, S. (2008). Özel bir hastanede çalışan sağlık personelinin rol çatışması, rol belirsizliği ve tükenmişlik düzeylerinin belirlenmesi. [Yüksek lisans tezi, Haliç Üniversitesi].
  60. Walsh, G. (2011). Unfriendly customers as a social stressor–An indirect antecedent of service employees’ quitting intention. European Management Journal, 29(1), 67-78.
  61. Zhang, H. L., Wu, C., Yan, J. R., Liu, J. H., Wang, P., Hu, M. Y.,. & Lang, H. J. (2023). The relationship between role ambiguity, emotional exhaustion and work alienation among Chinese nurses two years after COVID-19 pandemic: A cross-sectional study. BMC Psychiatry, 23(1), 516.
  62. Katz, D., & Kahn, R. L. (1977). Örgütlerin Toplumsal Psikolojisi, Çev. Halil Can ve Yavuz Bayar, Doğan Basımevi, Ankara.
  63. Peterson, M. F., Smith, P. B., Akande, A., Ayestaran, S., Bochner, S., Callan, V.,. Viedge, C. (1995). Role conflict, ambiguity and overload: A 21-nation study. Academy of Management Journal, 38(2), 429–452.
  64. Zhang, H. L., Wu, C., Yan, J. R., Liu, J. H., Wang, P., Hu, M. Y.,. & Lang, H. J. (2023). The relationship between role ambiguity, emotional exhaustion and work alienation among Chinese nurses two years after COVID-19 pandemic: A cross-sectional study. BMC Psychiatry, 23(1), 516.