KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi / 2026 / Cilt: 16 Sayı: 2

KAPİTALİST ZAMAN REJİMİNDE BOŞ ZAMAN HAKKI: “IN TİME” FİLMİ ÜZERİNDEN BİR İNCELEME

The Right to Leisure in the Capitalist Time Regime: An Analysis Through the Film “In Time”

Buğra Pakbeşe(GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ, HUKUK FAKÜLTESİ)0000-0003-1962-8001
Sayfa
754–810
Yayın Tarihi
2026-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Zamanın kendisinin metalaştırıldığı ve yaşam süresi olarak doğrudan takas edildiği In Time filminin kapitalist üretim tarzının gizlenen ögelerine karşı bir büyüteç rolü görmesiyle, araştırma kapitalist zamansallığın yapısal eşitsizlikleri nasıl ürettiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma, kapitalist üretim tarzında zamanın nasıl organize edildiğini incelemekte ve In Time filminin distopik hikayesini kullanarak bu sistem içinde boş zaman hakkını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hem değerin ölçüsü hem de kontrol aracı haline dönüşür.
💡
Sonuç & Katkı:Zamanın kendisinin metalaştırıldığı ve yaşam süresi olarak doğrudan takas edildiği In Time filminin kapitalist üretim tarzının gizlenen ögelerine karşı bir büyüteç rolü görmesiyle, araştırma kapitalist zamansallığın yapısal eşitsizlikleri nasıl ürettiğini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:boş zaman hakkı · eleştirel insan hakları · zamanın örgütlenmesi

Özet

Bu araştırma, kapitalist üretim tarzında zamanın nasıl organize edildiğini incelemekte ve In Time filminin distopik hikayesini kullanarak bu sistem içinde boş zaman hakkını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmektedir. Kapitalist üretim tarzında zamanın tarafsız veya doğal bir akış olmadığı, aksine üretim ilişkilerinin şekillendirdiği, sosyal olarak inşa edilen ve yasal olarak düzenlenmiş bir kategori olduğu savunulmaktadır. Kapitalist üretimin yükselişiyle birlikte zaman soyut, ölçülebilir ve disipline tabi hale gelir. Hem değerin ölçüsü hem de kontrol aracı haline dönüşür. Çalışma süresi ile çalışma dışı süre arasındaki ayrım, yasal normlar aracılığıyla kurumsallaştırılarak üretimin ve dolaşımın sürekliliği pekiştirilir. Bu çerçevede, uluslararası insan hakları hukukunda dinlenme ve çalışma saatlerinin sınırının garantisi olarak yer alan boş zaman hakkı çeşitli sorunlara da neden olur. Çünkü, insan onurunu ve özerkliğini korumayı iddia ederken, aynı zamanda sermaye birikimi mantığı içinde de işlev görmektedir. Boş zaman, bu nedenle, emek gücünün yeniden üretildiği ve tüketim yoluyla artı değerin gerçekleştirildiği bir alan haline gelir. Dolayısıyla, boş zaman üretimden tamamen ayrı değildir. Zamanın kendisinin metalaştırıldığı ve yaşam süresi olarak doğrudan takas edildiği In Time filminin kapitalist üretim tarzının gizlenen ögelerine karşı bir büyüteç rolü görmesiyle, araştırma kapitalist zamansallığın yapısal eşitsizlikleri nasıl ürettiğini göstermektedir. Sonuç olarak, bu araştırma, boş zaman hakkının özgürleştirici bir hak mı, yoksa zamanın düzenlenmesinde disiplin gücünü koruyan normatif bir mekanizma mı olduğu sorusunu gündeme getirmektedir.

Abstract

This article examines how time is organized in a capitalist society and critically evaluates the right to leisure time within this system using the dystopian story of the film In Time. It is argued that in the capitalist mode of production, time is not a neutral or natural flow, but rather a category shaped by production relations, socially constructed, and legally regulated. With the rise of capitalist production, time becomes abstract, measurable, and subject to discipline. It turns into both the measure of value and a tool of control. The distinction between working time and non-working time is institutionalized through legal norms, reinforcing the continuity of production and circulation. Within this framework, the right to leisure -enshrined in international human rights law as a guarantee of rest and limited working hours- appears paradoxical. While it claims to protect human dignity and autonomy, it simultaneously functions within the logic of capital accumulation. Leisure time, therefore, becomes the space where labor power is reproduced and surplus value is realized through consumption. Thus, leisure isn't completely separate from production; instead, it is part of its broader cycle. Through an analysis of In Time, where time itself is commodified and directly exchanged as life duration, the article demonstrates how capitalist temporality produces structural inequalities. In conclusion, this research raises the question of whether the right to leisure time functions as an emancipatory right or as a normative mechanism that preserves disciplinary power in the organization of time.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Pakbeşe, B. (2026). KAPİTALİST ZAMAN REJİMİNDE BOŞ ZAMAN HAKKI: “IN TİME” FİLMİ ÜZERİNDEN BİR İNCELEME. Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 16 Sayı: 2, 754–810. https://doi.org/10.32957/hacettepehdf.1883556

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (114)

  1. Adorno, Theodor W. ve Max Horkheimer, Aydınlanmanın Diyalektiği. çeviren Nihat Ülner ve Elif Öztarhan Karadoğan. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık, 2014.
  2. Alcock, Antony. History of the International Labour Organization. London ve Basingstoke: Palgrave Macmillan, 1971.
  3. Arendt, Hannah. İnsanlık Durumu. çeviren Bahadır Sina Şener. İstanbul: İletişim Yayınları, 1994.
  4. Augustinus, St. İtiraflar. çeviren Çiğdem Dürüşken. İstanbul: Alfa Yayınları, 2014.
  5. Aydın, Özgür. “Devlet Alanında Zamanı Anlamlandırma Yetkisinin Hukuki Boyutu.” Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 73, no. 3 (2024): 1837-1863.
  6. Aytaç, Ömer. “Kapitalizm ve Boş Zaman.” Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 6, no. 1 (2005): 1-22.
  7. Bahadır, Murat. “Antikçağ’dan Günümüze Boş Zaman Üzerine Bir Değerlendirme.” Erzincan Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 1, no. 2 (2016): 103-116.
  8. Bardon, Adrian. A Brief History of the Philosophy of Time. New York: Oxford University Press, 2013.
  9. Basso, Pietro. Modern Times, Ancient Hours: Working Lives in the Twenty-first Century. çeviren Giacomo Donis. London ve New York: Verso, 2003.
  10. Bergson, Henri. Zaman İdesinin Tarihi: College de France Dersleri 1902-1903. çeviren Nihan Çetinkaya. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2024.
  11. Best, Shaun. Leisure Studies: Themes and Perspectives. London: Sage Publications, 2010.
  12. Birth, Kevin K. Objects of Time: How Things Shape Temporality. New York: Palgrave Macmillan, 2012.
  13. Borst, Arno. Computus: Avrupa Tarihinde Zaman ve Sayı, çeviren Zehra Aksu Yılmazer. Ankara: Dost Kitabevi, 1997.
  14. Budd, John W. Çalışma Düşüncesi. çeviren Fuat Man. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2016.
  15. Callender, Craig. “Introduction.” içinde The Oxford Handbook of Philosophy of Time, editör Craig Callender. Oxford: Oxford University Press, 2011.
  16. Canetti, Elias. Kitle ve İktidar. Çeviren Gülşat Aygen. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2006.
  17. Cassar, Robert. “Leisure and Hegemony.” içinde The Palgrave Handbook of Leisure Theory, editör Karl Spracklen, Brett Lashua, Erin Sharpe ve Spencer Swain, 539-556. London: Palgrave Macmilllan, 2017.
  18. Castree, Noel. “The Spatio-temporality of Capitalism.” Time & Society 18, no. 1 (2009): 26-61.
  19. Clarke, John ve Chas Critcher. The Devil Makes Work: Leisure in Capitalist Britain. Hampshire ve New York: Palgrave, 1985.
  20. Croix, G.E.M. De Ste. Antik Yunan Dünyasında Sınıf Mücadelesi: Arkaik Çağdan Arap Fetihlerine, çeviren Çağdaş Sümer. İstanbul: Yordam, 2014.
  21. Cunynghame, H. H. Time and Clocks: A Description of Ancient and Modern Methods of Measuring Time. Detroit: Singing Tree Press, 1970.
  22. Currie, Mark. About Time: Narrative, Fiction and the Philosophy of Time. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2007.
  23. Deleuze, Gilles. Bergsonculuk: Yaşamsal Hareketi Anlamanın Araçları, çeviren Hakan Yücefer. İstanbul: Alfa, 2021.
  24. Djeffal, Christian. “International Law and Time: A Reflection of the Temporal Attitudes of International Lawyers Through Three Paradigms.” Netherlands Yearbook of International Law 45 (2014): 93-119.
  25. Dohrn-Van Rossum, Gerhard. History of the Hour: Clocks and Modern Temporal Orders. çeviren Thomas Dunlap. Chicago ve London: The University of Chicago Press, 1996.
  26. Douzinas, Costas. “İnsan Hakları ve Postmodern Ütopya.” içinde Hukuk, Adalet ve İnsan Hakları, yazar Costas Douzinas, çeviren Rabia Sağlam ve Kasım Akbaş, 73-100. Ankara: NotaBene Yayınları, 2016.
  27. Dumazedier, Joffre. Toward a Society of Leisure. çeviren Stewart E. McClure. New York: The Free Press, 1967.
  28. Dursun, Çiler. “Zaman: Modern ve Postmodern.” Toplum ve Bilim 84 (2000): 189-212.
  29. Elias, Norbert. Zaman Üzerine. çeviren Veysel Atayman. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2000.
  30. Engels, Friedrich. İngiltere’de Emekçi Sınıfların Durumu (Kişisel Gözlemlerden ve Otantik Kaynaklardan). çeviren Oktay Emre. İstanbul: Ayrıntı Yayınevi, 2013.
  31. Falkenstein, Lorne. Kant’s Intuitionism: A Commentary on the Transcendental Aesthetic. Toronto: Toronto University Press, 1995.
  32. Finley, Moses I. “Was Greek Civilization Based on Slave Labor?” Historia 8 (1959):145-164.
  33. Foucault, Michel. Hapishanenin Doğuşu. çeviren Mehmet Ali Kılıçbay. Ankara: İmge Yayınevi, 1992.
  34. Friedman, Lawrence. “Kant’s Theory of Time.” Review of Metaphysics 7 (1953): 379-388.
  35. Gell, Alfred. The Anthropology of Time: Cultural Constructions of Temporal Maps and Images. London ve New York: Routledge, 2020.
  36. Grabham, Emily ve Siân M. Beynon-Jones. “Introduction.” içinde Law and Time, ed. Siân M. Beynon-Jones and Emily Grabham, 1-28. Abingdon: Routledge, 2019.
  37. Gratton, Chris ve Peter Taylor. “The Economics of Work and Leisure.” içinde Work and Leisure, editör John T. Haworth ve A.J. Veal, 85-106. London ve New York: Routledge, 2004.
  38. Habermas, Jürgen. Kamusallığın Yapısal Dönüşümü. Çeviren Tanıl Bora ve Mithat Sancar. İstanbul: İletişim Yayınları, 2003.
  39. Harris, Marvin. Yamyamlar ve Krallar: Kültürlerin Kökenleri. çeviren F. Gümüş. Ankara: İmge Yayınevi, 1994.
  40. Heidegger, Martin. Varlık ve Zaman, çeviren Kaan H. Ökten. İstanbul: Alfa, 2021.
  41. Hemel, Daniel J. ve Maththew Hamilton. “Coordination, Conflict, and the Laws of Time.” içinde Research Handbook on Law and Time, editör Frank Fagan ve Saul Levmore, 9-37. Cheltenham: Edward Elgar Publishing, 2025.
  42. Hernes, Tor. Organization and Time. Oxford: Oxford University Press, 2022.
  43. Huberman, Michael ve Chris Minns. “The Times They Are Not Changin’: Days and Hours of Work in Old and New Worlds.” Explorations in Economic History 44, (2007): 538-567.
  44. Hunnicutt, Benjamin K. “The History of Western Leisure.” içinde A Handbook of Leisure Studies, editör Chris Rojek, Susan M. Shaw ve A. J. Veal, 55-74. New York: Palgrave Macmillan, 2006.
  45. ILO. C001 - Hours of Work (Industry) Convention, 1919, (No. 1), 29.10.1919.
  46. ILO. C014 - Weekly Rest (Industry) Convention, 1921 (No. 14), 17.11.1921.
  47. ILO. C030 - Hours of Work (Commerce and Offices) Convention, 1930, (No. 30), 28.06.1930.
  48. ILO. C047 - Forty-Hour Week Convention, 1935 (No. 47), 02.07.1957.
  49. Johnson, Allen. “In Search of the Affluent Society.” Human Nature 1 (1978): 50-59.
  50. Kant, Immanuel. Saf Aklın Eleştirisi, çeviren Naci Pektaş. Ankara: Gece Kitaplığı, 2022.
  51. Kaplan, Max. Leisure: Theory and Policy. New York, London, Sydney ve Toronto: John Wiley & Sons, 1975.
  52. Kern, Stephen. Zaman ve Uzam Kültürü (1880-1918). çeviren Ali Selman. İstanbul: İletişim Yayınları, 2013.
  53. Klein, Etienne. Chronos: How Time Shapes Our Universe. çeviren Glenn Burney. New York: Thunder’s Mouth Press, 2005.
  54. Laclau, Ernesto ve Chantel Mouffe. Hegemonya ve Sosyalist Strateji: Radikal Demokratik Bir Politikaya Doğru. çeviren Ahmet Kardam. İstanbul: İletişim Yayınları, 2012.
  55. Lafargue, Paul. Tembellik Hakkı. çeviren İhya Kahraman. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2015.
  56. Lauer, Robert H. Temporal Man: The Meaning and Uses of Social Time. New York: Praeger Publishing, 1981.
  57. Le Goff, Jacques. “Church Time and Merchant Time in the Middle Ages.” Social Science Information 9, no. 4 (1970): 151-167.
  58. Le Goff, Jacques. “Time: The Splintered Continuum.” India International Centre Quarterly 15, Sayı. 2 (1988): 1-14. Le Goff, Jacques. Time, Work, and Culture in the Midde Ages. Çeviren Arthur Goldhammer. Chicago ve London: The University Press, 1980.
  59. Lee, Richard B. ve Irven Devore, “Problems in the Study of Hunters and Gatherers.” içinde Man the Hunter: The First Intensive Survey of a Single, Crucial Stage of Human Development - Man’s Once Universal Hunting Way of Life, editör Richard B. Lee ve Irven DeVore. New York: Aldine de Gruyter, 1968.
  60. Lefebvre, Henri. Gündelik Hayatın Eleştirisi: I. çeviren Işık Ergüden. İstanbul: Sel Yayıncılık, 2010.
  61. Malinowski, Bronislaw. “Lunar and Seasonal Calendar in the Trobriands,” The Journal of the Royal Anthropological Institute of Great Britain and Ireland 57 (1927): 203-215.
  62. Malinowski, Bronislaw. “Primitive Labour.” Nature 116 (1925): 926-930.
  63. Martineau, Jonathan. Time, Capitalism and Alienation: A Socio-Historical Inquiry into the Making of Modern Time. Leiden: Brill, 2015.
  64. Marx, Karl. Kapital: Ekonomi Politiğin Eleştirisi: I. Cilt: Sermayenin Üretim Süreci. çeviren Mehmet Selik ve Nail Atılgan. İstanbul: Yordam Kitap, 2015.
  65. Marx, Karl. Kapital: Ekonomi Politiğin Eleştirisi: II. Cilt: Sermayenin Dolaşım Süreci. çeviren Mehmet Selik. İstanbul: Yordam Kitap, 2012.
  66. Marx, Karl. The Grundrisse, çeviren David McLellan. New York: Harper & Row, 1972.
  67. McTaggart, John Ellis. Zamanın Gerçek-dışılığı: “Zamanın A ve B Teorileri, çeviren Zeynep Hayal Erdoğan ve Berat Mutluhan Seferoğlu. İstanbul: Fol Yayınları, 2023.
  68. Moyn, Samuel. “A Powerless Companion: Human Rights In the Age of Neoliberalism.” Law and Contemporary Problems 77, no. 4 (2014): 147-169.
  69. Mumford, Lewis. Teknik ve Uygarlık, çeviren Emre Can Ercan. İstanbul: Açılım Kitap, 2017.
  70. Munn, Nancy D. “The Cultural Anthropology of Time: a critical Essay.” Annual Review of Anthropology 21(1992): 93-123.
  71. Negri, Antonio. Marx Ötesi Marx: Grundrisse Üzerine Dersler. çeviren Münevver Çelik. İstanbul: Otonom Yayıncılık, 2006.
  72. Niccol, Andrew. In Time. U.S.A: 20th Century Fox, 2011.
  73. O’Byrne, Darren J. “Marxism and Human Rights: New Thoughts on an Old Debate.” The International Journal of Human Rights 23, no. 4 (2019): 638-652.
  74. O’Connel, Paul. “On the Human Rights Question.” Human Rights Quarterly 40, no. 4 (2018): 962-988.
  75. Ogle, Vanessa. “Time, Temporality and the History of Capitalism.” Past & Present, no.243 (2019): 312-327.
  76. Özdemir, Ali Murat ve Ebubekir Aykut. “Marksizm ve Hak Kvramı: Kuramsal Bir Yaklaşım Denemesi.” İnsan Hakları Yıllığı 28 (2010): 23-44.
  77. Polanyi, Karl. Büyük Dönüşüm: Çağımızın Siyasal ve Ekonomik Kökenleri. çeviren Ayşe Buğra. İstanbul: İletişim Yayınları, 2010.
  78. Postone, Moishe. “Necessity, Labor, and Time: A Reinterpretation of the Marxian Critique of Capitalism.” Social Research 45, no. 4 (1978): 739-788.
  79. Postone, Moishe. Time, Labor, and Social Domination: A Reinterpretation of Marx’s Critical Theory. Cambridge: Cambridge University Press, 1993.
  80. Rasmussen, Magnus B. “The Great Standardisation: Working Hours Around the World.” Labor History 65, no. 4 (2024): 563-591.
  81. Read, Jason. The Micro-Politics of Capital: Marx and the Prehistory of the Present. New York: State University of New York Press, 2003.
  82. Reissman, Leonard. “Class, Leisure, and Social Participation.” American Sociological Review 19, no. 1 (1954): 76-84.
  83. Richards, David L. ve Benjamin C. Carbonetti. “Worth What We Decide: A Defense of the Right to Leisure.” The International Journal of Human Rights 17, no. 3 (2013): 329-349.
  84. Rojek, Chris, Susan M. Shaw ve A. J. Veal. “Introduction: Process and Content.” içinde A Handbook of Leisure Studies, editör Chris Rojek, Susan M. Shaw ve A. J. Veal, 1-21. New York: Palgrave Macmillan, 2006.
  85. Rojek, Chris. “Postmodern Work and Leisure.” içinde Work and Leisure, editör John T. Haworth ve A.J. Veal, 51-66. London ve New York: Routledge, 2004.
  86. Rojek, Chris. Leisure and Culture. London: Macmillan, 2000.
  87. Russell, Bertrand. Aylaklığa Övgü. çeviren M. Ergin. İstanbul: Cem Yayınları, 1990.
  88. Sager, Alexander. “Philosophy of Leisure.” içinde Routledge Handbook of Leisure Studies, editör Tony Blackshaw, 5-14. London ve New York: Routledge, 2015.
  89. Sağlam, Fazıl. Temel Hakların Sınırlanması ve Özü. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, 1982.
  90. Sahlins, Marshall. Stone Age Economics. London ve New York: Routledge, 2017.
  91. Salman, Selda. “Kant ve Zaman.” Düşünbil, no. 68 (2018): 38-40.
  92. Samaras, Thanassis. “Leisure in Classical Greek Philosophy.” içinde The Palgrave Handbook of Leisure Theory, editör Karl Spracklen, Brett Lashua, Erin Sharpe ve Spencer Swain, 229-248. London: Palgrave Macmilllan, 2017. Sarıipek, Doğa Başar. “Zaman Baskısı Altında Çalışma ve Boş Zaman Algısı.” Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi 14, no. 4 (2016): 112-127.
  93. Scott, James C. Tahıla Karşı: İlk Devletlerin Derin Tarihi. çeviren Akın Emre Pilgir. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları, 2019.
  94. Sharp, Lauriston. “Steel Axes for Stone-Age Australians.” Human Organization 11, Sayı. 2 (1952): 17-22.
  95. Stanner, William Edward Hanley. White Man Got No Dreaming: Essays 1938-1973. Canberra: Australian National University Press, 1979.
  96. Šubrt, Jirí. The Sociology of Time: A Critical Overview. Cham: Palgrave Macmillan, 2021.
  97. Suzman, James. Çalışma: Taş Devrinden Robot Çağına Zamanımızı Nasıl Harcadığımızın Tarihi, çeviren Selma Uzun. İstanbul: Kolektif Kitap, 2022.
  98. Şenel, Alâeddin. İlkel Topluluktan Uygar Topluma: Geçiş Aşamasında Ekonomik Toplumsal Düşünsel Yapıların Etkileşimi. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, 1982.
  99. Tanilli, Server. Yüzyılların Gerçeği ve Mirası: İnsanlık Tarihine Giriş (I: İlk Çağ). İstanbul: Cem Yayınevi, 1994.
  100. Thompson, E.P. “Time, Work-Discipline, and Industrial Capitalism.” Past & Present, no. 38 (1967): 56-97.
  101. UN Committee on Economic, Social and Cultural Rights (CESCR). General Comment No. 23 (2016) on the Right to Just and Favourable Conditions of Work (article 7 of the International Covenant on Economic, Social and Cultural Rights), E/C.12/GC/23, 7 April 2016, https://www.refworld.org/legal/general/cescr/2016/122360, erişim 11.04.2026.
  102. Veal, A. J. “A Brief History of Work and its Relationship to Leisure.” içinde Work and Leisure, editör John T. Haworth ve A.J. Veal, 15-33. London ve New York: Routledge, 2004.
  103. Veal, A. J. “Leisure and Human Rights … or Social Justice?.” Leisure Sciences 47, no. 8 (2025): 2095-2113.
  104. Veal, A.J. “International Assessment of the Right to Leisure.” World Leisure Journal 63, no. 2 (2021): 141-151.
  105. Veblen, Thorstein Bunde. Aylak Sınıfın Teorisi: Kurumların İktisadi İncelemesi. çeviren Eren Kırmızıaltın ve Hüsnü Bilir. Ankara: Heretik Yayınları, 2015.
  106. Walsh, W. H. “Kant on the Perception of Time.” The Monist 51, no. 3 (1967): 376-396.
  107. Watts, Michael. The Philosophy of Heidegger. Montreal ve Kingston: McGill-Queen’s Universtiy Press, 2011.
  108. Weber, Max. Protestan Ahlakı ve Kapitalizmin Ruhu. çeviren Milay Köktürk. Ankara: BilgeSu Yayıncılık, 2013.
  109. Weeks, Kathi. Çalışma Sorunu: Feminizm, Marksizm, Çalışma Karşıtı Politika ve Çalışma Sonrası Tahayyüller. çeviren Tamer Tosun. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 2014.
  110. Whitrow, G. J. The Natural Philosophy of Time. London: Thomas Nelson and Sons LTD, 1980.
  111. Yanowitch, Murray. “Soviet Patterns of Time Use and Concepts of Leisure.” Soviet Studies 15, no. 1 (1963): 17-37.
  112. Zerubavel, Eviatar. Hidden Rhythms: Schedules and Calendars in Social Life. Berkeley, Los Angeles ve London: University of California Press, 1985.
  113. Zubritski, Mitropolski, Kerov. İlkel Topluluk Köleci Toplum ve Feodal Toplum: Kapitalist Öncesi Biçimler. Çeviren Sevim Belli. Ankara: Sol Yayınlar, 2011.
  114. Zuzanek, Jiri. “Leisure and Time.” içinde A Handbook of Leisure Studies, editör Chris Rojek, Susan M. Shaw ve A. J. Veal, 185-202. New York: Palgrave Macmillan, 2006.