Dergiler / Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji / 2026 / Cilt: 14 Sayı: 1

Deneysel ve Simülasyon Teknikleri Kullanılarak NiTi ve CuNiTi Diş Teli ve Vida Malzemelerinin Nötron Etkileşim Parametrelerinin İncelenmesi

Investigation of Neutron Interaction Parameters of NiTi and CuNiTi Dental Wire and Screw Materials Using Experimental and Simulation Techniques

Esra Cinan(ATATURK UNIVERSITY)0000-0001-5822-3424
Bünyamin Aygün(AGRI IBRAHIM CECEN UNIVERSITY)0000-0002-9384-1540
Sayfa
489–497
Yayın Tarihi
2026-03-09
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Genel olarak, bulgular hem NiTi hem de CuNiTi alaşımlarının hızlı ve epitermal nötronlar için kayda değer soğurma kapasiteleri sergilediğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, diş hekimliğinde yaygın olarak kullanılan NiTi ve CuNiTi ortodontik tel ve vida malzemelerinin nötron radyasyonuna maruz kaldığında meydana gelebilecek etkileşimleri araştırmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:GEANT4 kodu kullanılarak gerçekleştirilen Monte Carlo simülasyonları, hem epitermal hem de hızlı nötronlar için etkili uzaklaştırma kesiti, yarı değer tabakası, ortalama serbest yol ve radyasyon kalkanlama verimliliği dahil olmak üzere temel nötron zayıflama parametrelerini hesaplamak için kullanılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Genel olarak, bulgular hem NiTi hem de CuNiTi alaşımlarının hızlı ve epitermal nötronlar için kayda değer soğurma kapasiteleri sergilediğini göstermektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Nötron · GEANT4 · Diş Teli

Özet

Bu çalışma, diş hekimliğinde yaygın olarak kullanılan NiTi ve CuNiTi ortodontik tel ve vida malzemelerinin nötron radyasyonuna maruz kaldığında meydana gelebilecek etkileşimleri araştırmaktadır. Hem deneysel hem de simülasyon yaklaşımları kullanılarak kapsamlı bir analiz yapılmış ve sonuçlar sunulmuştur. GEANT4 kodu kullanılarak gerçekleştirilen Monte Carlo simülasyonları, hem epitermal hem de hızlı nötronlar için etkili uzaklaştırma kesiti, yarı değer tabakası, ortalama serbest yol ve radyasyon kalkanlama verimliliği dahil olmak üzere temel nötron zayıflama parametrelerini hesaplamak için kullanılmıştır. Ek olarak, tüm malzemeler için Am–Be hızlı nötron kaynağı ve taşınabilir bir BF₃ nötron dedektörü kullanılarak doz ölçüm deneyleri yapılmış ve hızlı nötron soğurma kapasiteleri belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, nötron kalkanlama için yaygın olarak kullanılan bir referans malzeme olan parafinin sonuçlarıyla da karşılaştırılmıştır. Genel olarak, bulgular hem NiTi hem de CuNiTi alaşımlarının hızlı ve epitermal nötronlar için kayda değer soğurma kapasiteleri sergilediğini göstermektedir.

Abstract

This study investigates the interactions that may occur when NiTi and CuNiTi dental orthodontic wire and screw materials, which are widely used in dentistry, are exposed to neutron radiation. A comprehensive analysis was carried out using both experimental and simulation approaches, and the results are presented. Monte Carlo simulations performed using the GEANT4 code were employed to calculate key neutron attenuation parameters, including the effective removal cross-section, half-value layer, mean free path, and radiation shielding efficiency for both epithermal and fast neutrons. In addition, dose measurement experiments were conducted for all materials using an Am–Be fast neutron source and a portable BF₃ neutron detector to determine their fast neutron absorption capacities. The obtained results were also compared with those of paraffin, a reference material commonly used for neutron shielding. Overall, the findings indicate that both NiTi and CuNiTi alloys exhibit notable absorption capacities for fast and epithermal neutrons.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Durna, N. B., Cinan, E., Aygün, B. (2026). Deneysel ve Simülasyon Teknikleri Kullanılarak NiTi ve CuNiTi Diş Teli ve Vida Malzemelerinin Nötron Etkileşim Parametrelerinin İncelenmesi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, Cilt: 14 Sayı: 1, 489–497. https://doi.org/10.29109/gujsc.1868572

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. . Yilmaz, M., et al., "Evaluation of Biocompatibility and Mechanical Properties of NiTi Alloys in Dental Applications," Journal of Biomedical Materials Research, vol. 67, no. 4, pp. 245-258, 2023.
  2. . Zhang, Q., et al., "Mechanical Properties of CuNiTi Alloys for Orthodontic Applications: A Comparative Study," Journal of Applied Biomaterials & Functional Materials, vol. 20, no. 6, pp. 133-141, 2022.
  3. . Lee, W., et al., "Recent Advances in NiTi and CuNiTi Alloys in Orthodontic Applications," Materials Science and Engineering, vol. 39, no. 8, pp. 1762-1773, 2021.
  4. . Sarma, M., et al., "Applications of GEANT4 in Health Physics and Radiation Protection," Health Physics, vol. 122, no. 5, pp. 599-611, 2022.
  5. . B. Aygün, A. Karabulut. Development and Evaluation of Epoxy-Based Composites Containing NiO, Cr₂O₃, MnO₂, FeB and TiB₂ for Enhanced Neutron Shielding Performance. Eastern Anatolian Journal of Science, 11: 1-2 (2025) 9–16.
  6. . Z.H. Dughaish. Effect of Proton Irradiation on Some Physical Properties of Nitinol (NiTi) Shape Memory Alloy: A Review. Arabian Journal for Science and Engineering, 39 (2014) 511–524.
  7. . B. Aygün, E. Akdemir, M. Albayrak, Y. Özdemir, and A. Karabulut. Development of New Al-Ni-Cr-W Alloys for Enhanced Neutron Radiation Protection, Eastern Anatolian Journal of Science, 10:2 (2024) 20–26,
  8. . A. Abd-Aljbar Alyaa, M. Alattar, K. Mohammed Ashraf Khalaf, O. Jafer Fahdel. Influence of irradiation on the corrosion resistance of medical stainless-steel alloys coated with nickel-titanium layers. Radiation Physics and Chemistry, 239 (2026) 11339.
  9. . N. Bayindir Durna, D. Durna, E. Kavaz. Investigation of photon interaction parameters of alloys used in orthodontic treatments for dental radiology applications. Radiation Physics and Chemistry, 208 (2023) 110935.
  10. . A.M. Abdelmonem, K. Samah Elshamndy, M.S. Ali. Studying of radiation attenuation and interaction parameters of some materials used in dental applications. Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section B: Beam Interactions with Materials and Atoms. 558 (2025) 165575.
  11. . D. Durna, B. Aygün, A. Karabulut, Investigation of Radiation Effects on Cr-Co-Ni Alloys Used in Dental Applications by Monte Carlo Simulation. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 29:2 (2024). 468-482.
  12. . F.Akman, H. Oğul, M. Fatih Turhan, C. Şeyma Ağrılı. Interactions between X gamma rays and alloys used in dental braces: A study on theory and simulations. Radiation Physics and Chemistry, 215 (2024) 111376.
  13. . S. Agostinelli et al. Geant4 a simulation toolkit. Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section A: Accelerators, Spectrometers, Detectors and Associated Equipment. 506 (2023). 250-303
  14. . A. M. El-Khayatt. Calculation of fast neutron removal cross-sections for some compounds and materials. Annals of Nuclear Energy, 37:2 (2010) 218-222.