Dergiler / Gazi Türkiyat / 2023 / Sayı: 33

ESKİ TÜRKÇEDEKİ GENİZ SESLERİNİN TARİHÎ VE MODERN TÜRK DİLLERİNDEKİ GELİŞİMİ

The development of nasal sounds in old Turkic in historical and modern Turkic languages

Sayfa
289–293
Yayın Tarihi
2023-12-31
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Eser “Giriş” bölümü hariç “Araştırma tarihi”, “Türk dillerinde ŋ ~ g değişimi”, “Türk dillerinde ŋ ~ n değişimi”, “Türkçede ŋ ~ m ve n ~ m değişimi”, “Taranılan kelimeler” başlıklarını taşıyan beş ana bölümden oluşmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Geniz ünsüzleri, dudak geniz ünsüzü (m), diş-dudak geniz ünsüzü (n), gırtlak geniz ünsüzü (ŋ), ön damak geniz ünsüzü (ñ) olarak tasnif edilebilir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu konu şimdiye kadar Türkçenin belirli tarihî dönem metinleri üzerinde yapılan muhtelif çalışmalarda ele alınmış, fakat bir bütün hâlinde değerlendirilmemişti.
💡
Sonuç & Katkı:Eser “Giriş” bölümü hariç “Araştırma tarihi”, “Türk dillerinde ŋ ~ g değişimi”, “Türk dillerinde ŋ ~ n değişimi”, “Türkçede ŋ ~ m ve n ~ m değişimi”, “Taranılan kelimeler” başlıklarını taşıyan beş ana bölümden oluşmaktadır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2021 Verileri
⚙️Değişkenler:Eski Türkçe · Geniz Ünsüzleri · Tarihi Türk Dilleri

Özet

Geniz ünsüzleri, dudak geniz ünsüzü (m), diş-dudak geniz ünsüzü (n), gırtlak geniz ünsüzü (ŋ), ön damak geniz ünsüzü (ñ) olarak tasnif edilebilir. Mezkûr ünsüzler Türkçenin tarihî dönemlerinden itibaren birtakım ses değişmelerine uğramıştır. Bu konu şimdiye kadar Türkçenin belirli tarihî dönem metinleri üzerinde yapılan muhtelif çalışmalarda ele alınmış, fakat bir bütün hâlinde değerlendirilmemişti. Dolayısı ile geniz ünsüzlerinde meydana gelen değişmelerin Türkçenin tarihî dönemlerinden başlanarak Çağdaş Türk lehçelerini de kapsayacak şekilde hangi kelime ve eklerde meydana geldiğinin bir bütün hâlinde tespit edilmesi Türkçenin sınırlı sayıdaki geniz ünsüzlerinin tarihî değişim ve gelişimini takip açısından gerekli idi. Nitekim Gizem Uluscu, 2021 yılında İstanbul Medeniyet Üniversitesinde Dr. Öğr. Üyesi Hakan Aydemir’in danışmanlığında tamamladığı Eski Türkçedeki Geniz Seslerinin Tarihî ve Modern Türk Dillerindeki Gelişimi isimli doktora tezinde ilgili konuyu ele almıştır. Kitaplaştırılan doktora tezi 2023 yılında Paradigma Akademi yayınları arasından çıkmıştır. Eser “Giriş” bölümü hariç “Araştırma tarihi”, “Türk dillerinde ŋ ~ g değişimi”, “Türk dillerinde ŋ ~ n değişimi”, “Türkçede ŋ ~ m ve n ~ m değişimi”, “Taranılan kelimeler” başlıklarını taşıyan beş ana bölümden oluşmaktadır.

Abstract

Geniz ünsüzleri, dudak geniz ünsüzü (m), diş-dudak geniz ünsüzü (n), gırtlak geniz ünsüzü (ŋ), ön damak geniz ünsüzü (ñ) olarak tasnif edilebilir. Mezkûr ünsüzler Türkçenin tarihî dönemlerinden itibaren birtakım ses değişmelerine uğramıştır. Bu konu şimdiye kadar Türkçenin belirli tarihî dönem metinleri üzerinde yapılan muhtelif çalışmalarda ele alınmış, fakat bir bütün hâlinde değerlendirilmemişti. Dolayısı ile geniz ünsüzlerinde meydana gelen değişmelerin Türkçenin tarihî dönemlerinden başlanarak Çağdaş Türk lehçelerini de kapsayacak şekilde hangi kelime ve eklerde meydana geldiğinin bir bütün hâlinde tespit edilmesi Türkçenin sınırlı sayıdaki geniz ünsüzlerinin tarihî değişim ve gelişimini takip açısından gerekli idi. Nitekim Gizem Uluscu, 2021 yılında İstanbul Medeniyet Üniversitesinde Dr. Öğr. Üyesi Hakan Aydemir’in danışmanlığında tamamladığı Eski Türkçedeki Geniz Seslerinin Tarihî ve Modern Türk Dillerindeki Gelişimi isimli doktora tezinde ilgili konuyu ele almıştır. Kitaplaştırılan doktora tezi 2023 yılında Paradigma Akademi yayınları arasından çıkmıştır. Eser “Giriş” bölümü hariç “Araştırma tarihi”, “Türk dillerinde ŋ ~ g değişimi”, “Türk dillerinde ŋ ~ n değişimi”, “Türkçede ŋ ~ m ve n ~ m değişimi”, “Taranılan kelimeler” başlıklarını taşıyan beş ana bölümden oluşmaktadır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Uzuntaş, H. (2023). ESKİ TÜRKÇEDEKİ GENİZ SESLERİNİN TARİHÎ VE MODERN TÜRK DİLLERİNDEKİ GELİŞİMİ. Gazi Türkiyat, Sayı: 33, 289–293. https://ajindex.com/articles/1397825

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...