Dergiler / Gazi Türkiyat / 2025 / Sayı: 37

MÜMTAZ TURHAN’A GÖRE TÜRK TARIMININ MODERNLEŞMESİ

Modernization of Turkish Agriculture According to Mümtaz Turhan

Erdal Aksoy(Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi)0000-0001-8814-0603
Konur Alp Demir(RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-1199-930X
Sayfa
335–351
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Turhan’ın önerileri üzerinden Türk tarımının geçmişin izleri ile geleceğin beklentilerinin aynı eksen etrafında döndüğü gözlemlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tarım bir toplumun varlığını sürdürebilmesi için en temel geçim kaynaklarından biridir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Cumhuriyetin ilk yıllarında GSMH’nin yaklaşık yarısı tarımdan elde edilip, çalışanların % 70’inden çoğu çiftçilikle geçimini sağlamakta ve nüfusun % 80’i kırsal toplumsal yapılarda yaşamaktaydı.
💡
Sonuç & Katkı:Turhan’ın önerileri üzerinden Türk tarımının geçmişin izleri ile geleceğin beklentilerinin aynı eksen etrafında döndüğü gözlemlenmiştir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mümtaz Turhan · Türk tarımı · tarımda modernleşme

Özet

Tarım bir toplumun varlığını sürdürebilmesi için en temel geçim kaynaklarından biridir. Tarıma önem vermeyen toplumlar beslenmeleri için gerekli olan besinleri temin edebilmek için başka toplumlara muhtaç kalırlar. Bu bağlamda düşünüldüğü durumda tarıma önem vermek, tarım yöntemlerini geliştirici eylemlerde bulunmak ve tarımsal üretim kapasitesinin arttırılması için yapılması gerekenler isteğe bağlı bir seçenek değil, zorunlu bir gerekliliktir. Cumhuriyet döneminde de olduğu gibi tarım Türkiye ekonomisinin ana sektörünü oluşturmaktaydı. Cumhuriyetin ilk yıllarında GSMH’nin yaklaşık yarısı tarımdan elde edilip, çalışanların % 70’inden çoğu çiftçilikle geçimini sağlamakta ve nüfusun % 80’i kırsal toplumsal yapılarda yaşamaktaydı. Tarım arazilerini işlemek için kullanılan çekim hayvanı sayısının yetersiz olması ve işlenemeyen milyonlarca dönüm arazinin bulunması ve tarımsal üretimin yetersizliği tarımda makineleşmeyi zorunlu hâle getirmekteydi. Bu çalışmada Türk tarımının geliştirilebilmesi için Mümtaz Turhan’ın kendi döneminde yaptığı alan araştırmalarının incelemesi yapılmıştır. İlgili dönemin tarım sorunlarına yönelik önerilerin nitelikleri gelecek günlere ışık tutacak değerdedir. Turhan’ın önerileri üzerinden Türk tarımının geçmişin izleri ile geleceğin beklentilerinin aynı eksen etrafında döndüğü gözlemlenmiştir.

Abstract

Agriculture is one of the most fundamental facts for a society to continue its existence. Agriculturally unimportant societies depend on other societies for their nutrition. When considered in this context, attaching importance to agriculture, taking actions to develop agricultural methods, and increasing agricultural production capacity are not optional options but mandatory requirements. As was the case during the Republican era, agriculture constituted the main sector of the Turkish economy. In the early years of the Republic, approximately half of the GDP was generated from agriculture, more than 70% of the workforce earned their livelihood from farming and 80% of the population lived in rural communities. The insufficient number of draft animals used to cultivate agricultural land, the existence of millions of acres of uncultivated land and the inadequacy of agricultural production made mechanization in agriculture imperative. In this study, we examined Turhan’s field research from his own era to foster the development of Turkish agriculture. The qualities of the suggestions for the agricultural problems of the relevant period are valuable enough to shed light on the future. This study underscores the need for modernizing Turkish agriculture by utilising Turhan’s suggestions, revealing a convergence of past traces and future expectations.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aksoy, E., Demir, K. A. (2025). MÜMTAZ TURHAN’A GÖRE TÜRK TARIMININ MODERNLEŞMESİ. Gazi Türkiyat, Sayı: 37, 335–351. https://doi.org/10.65007/gaziturkiyat.1779322

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. AKIN, C. (1982). Planlı Dönemde Tarım Sektörünün Gelişimi (1963-1980). Ankara: Tarım ve Orman Bakanlığı Yayını. A RUOBA, Ç. (1982). “Türkiye’nin Tarımsal Yapısı ve Tarıma Yönelik Politikalar”. Atatürk Dönemi Ekonomi Politikası ve Türkiye’nin Ekonomik Gelişmesi Semineri. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, 79-87.
  2. BASKICI, M. (2003). “Osmanlı Tarımında Makineleşme 1870-1914”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 58/1: 30-53.
  3. BECK, U. (2011). Risk Toplumu: Başka Bir Modernliğe Doğru (çev. B. Doğan ve K. Özdoğan). İstanbul: İthaki Yayınları.
  4. BELL, D. (1976). “The Coming of the Post-İndustrial Society”. The Educational Forum, 40/4: 574-579.
  5. BULUT, R. (2021). “Dünya ve Türkiye Tarımında Makineleşme”. Göller Bölgesi Aylık Ekonomi ve Kültür Dergisi, 9/105: 48-52.
  6. DEMİR, K. A. (2018). “Tarım Taşımacılığının Belediyeler Aracılığıyla Yürütülmesi Üzerine Bir Model Önerisi”. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19/2: 254-267.
  7. DİREK, M. (2012). Tarım Tarihi ve Deontoloji. Konya: Eğitim Yayınevi.
  8. DOĞAN, M. (2006). “Türkiye Ziraatinde Makineleşme: Traktör ve Biçerdöverin Etkileri”. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Coğrafya Dergisi, 14: 66-75.
  9. İNCİ, İ. (2010). “Türkiye’de Tarımsal Makineleşme (1923-1933)”. Tarihin Peşinde Uluslararası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3: 119-136.
  10. TURHAN, M. (1957). “Köy Tetkiklerinde Kullanılacak Metodlar Hakkında Bazı Düşünceler”. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 2/12: 98-103.
  11. TURHAN, M. (1964). Toprak Reformu ve Köy Kalkınması. İstanbul: Bedir Yayınevi.
  12. TURHAN, M. (1965). “Köy kalkınmasının esasları”. Sosyoloji Konferansları, 6: 1-13.
  13. TURHAN, M. (1994). Kültür Değişmeleri Sosyal Psikoloji Bakımından Bir Tetkik. İstanbul: M. Ü. İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları.