Dergiler / Gazi Türkiyat / 2025 / Sayı: 37

KAYMAKAM SAUER (ZAVER) BEY’İN BALKAN SAVAŞI’NDA OSMANLI ORDUSUNUN İAŞE HİZMETLERİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞ VE FAALİYETLERİ

The Insights and Activities of Kaymakam Sauer (Zaver) Bey on the Provision Services of the Ottoman Army in The Balkan War

Halit Baş(Iğdır Üniversitesi)0000-0002-6790-1634
Sayfa
73–100
Yayın Tarihi
2025-12-31
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Osmanlıcadan transkript edilerek çalışmamızın esas kaynağı olarak değerlendirilen bu belgeler, savaş sırasında Osmanlı ordusunun durumu hakkında bilgi verdiği gibi iaşe sorununun mağlubiyette ne kadar etkili olduğunun da anlaşılmasını sağlar niteliktedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Savaşlarda orduların lojistik destek hizmetlerinin iyi planlanması ve uygulanması savaşan orduların hedeflerine ulaşması için önemli bir etkendir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Sauer Bey, menzildeki vazifesini ifa ederken sorumluluk ve yetki alanı kapsamında, ordunun iaşe hizmetleri ile ilgili ayrıntılı bir rapor kaleme almıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Osmanlıcadan transkript edilerek çalışmamızın esas kaynağı olarak değerlendirilen bu belgeler, savaş sırasında Osmanlı ordusunun durumu hakkında bilgi verdiği gibi iaşe sorununun mağlubiyette ne kadar etkili olduğunun da anlaşılmasını sağlar niteliktedir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Balkan Savaşı · Osmanlı ordusu · iaşe ve lojistik hizmetleri

Özet

Savaşlarda orduların lojistik destek hizmetlerinin iyi planlanması ve uygulanması savaşan orduların hedeflerine ulaşması için önemli bir etkendir. Lojistik desteği sağlanan gereksinimler içinde iaşe hizmetleri de yer almaktadır. Kalabalık mevcutlu ordulardaki asker ve hayvanların beslenme ihtiyacının sürekli ve kesintisiz olması zorunluluğu iaşe konusunu öne çıkarmaktadır. Balkan Savaşlarında Osmanlı ordusundaki asker ve hayvanların düzenli- yeterli beslenemediği ve bunun mağlubiyetin en önemli sebeplerinden olduğu, söz konusu savaşta görev yapmış olan subayların hatıratlarında ve sonrasında yazılmış olan inceleme eserlerde de ortak bir çıkarımdır. Bu makalede, Balkan Savaşlarında Osmanlı ordusunda menzil müfettiş muavini olarak görevlendirilen Kaymakam Sauer Bey’in görüş ve faaliyetleri ele alınmaktadır. Sauer Bey, menzildeki vazifesini ifa ederken sorumluluk ve yetki alanı kapsamında, ordunun iaşe hizmetleri ile ilgili ayrıntılı bir rapor kaleme almıştır. Bu raporda mevcut durumu anlatarak yanlış ve eksikleri ortaya koyduğu gibi önerilerini de sunmuştur. Daha sonra iaşe hizmetlerinin düzen altına alınması için mukavele ve talimatnameler hazırlamıştır. Osmanlıcadan transkript edilerek çalışmamızın esas kaynağı olarak değerlendirilen bu belgeler, savaş sırasında Osmanlı ordusunun durumu hakkında bilgi verdiği gibi iaşe sorununun mağlubiyette ne kadar etkili olduğunun da anlaşılmasını sağlar niteliktedir.

Abstract

The planning and implementation of logistical support services for armies in war are important factors in enabling warring armies to achieve their goals. Provision services are also included in the requirements for logistical support. The necessity of continuous and constant nutrition for soldiers and animals in crowded armies brings the issue of subsistence to the forefront. It is a common conclusion in the memoirs of officers who served in the Balkan Wars and in works written afterward that the soldiers and animals in the Ottoman army could not be regularly and adequately supplied, and that this was one of the most important reasons for the defeat. This article discusses the views and activities of Kaymakam Sauer Bey, who was assigned as deputy range inspector in the Ottoman army during the Balkan Wars. While performing his duty at the range, Sauer Bey wrote a detailed report on the army's food services within the scope of his responsibility and authority. In this report, he describes the current situation, identifies faults and shortcomings, and offers his suggestions. Afterwards, he prepared regulations and guidelines for the organization of the provisioning services. These documents, which were transcribed from Ottoman sources and considered the main source of our study, provide information about the situation of the Ottoman army during the war, as well as an understanding of how effective the food problem was in the defeat.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Baş, H. (2025). KAYMAKAM SAUER (ZAVER) BEY’İN BALKAN SAVAŞI’NDA OSMANLI ORDUSUNUN İAŞE HİZMETLERİ HAKKINDAKİ GÖRÜŞ VE FAALİYETLERİ. Gazi Türkiyat, Sayı: 37, 73–100. https://doi.org/10.65007/gaziturkiyat.1611995

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. AHMET İZZET PAŞA (2017). Feryadım (C. I). İstanbul: Timaş Yayınları.
  2. ALPMANSÜ, Y. (1985). “Birinci Dünya Savaşı Öncesi Menzil Teşkilatı ve İdari Faaliyetlerin Yürütülmesi Esasları”. Askeri Tarih Bülteni, Ankara: Genelkurmay Basımevi, 19: 1-11. Askerî Tarih Belgeleri Dergisi (1995). 44/99, Ocak 1995.
  3. ATASE (Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Millî Savunma Bakanlığı Askerî Tarih Arşivi). Balkan Harbi Koleksiyonu. 203/59/2. Tarih: 22 Kanunuevvel 1328 (4 Ocak 1913).
  4. ATASE (Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Millî Savunma Bakanlığı Askerî Tarih Arşivi). Balkan Harbi Koleksiyonu. 206/66/37. Tarih: 18 Kanunuevvel 1328 (31 Aralık 1912).
  5. ATASE (Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Millî Savunma Bakanlığı Askerî Tarih Arşivi). Balkan Harbi Koleksiyonu. 372/87/49. Tarih: 17 Kanunuevvel 1328 (30 Aralık 1912).
  6. ATASE (Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Millî Savunma Bakanlığı Askerî Tarih Arşivi). Balkan Harbi Koleksiyonu. 392/187/12, Tarih: 14 Şubat 1328 (27 Şubat 1913).
  7. ATASE (Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Millî Savunma Bakanlığı Askerî Tarih Arşivi). Balkan Harbi Koleksiyonu. 374/99/14, Tarih: 14 Şubat 1328 (27 Şubat 1913).
  8. ATASE (Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Millî Savunma Bakanlığı Askerî Tarih Arşivi). Balkan Harbi Koleksiyonu. 339/25/22, Tarih: 12 Şubat 1328 (25 Şubat 1913).
  9. ATASE (Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Millî Savunma Bakanlığı Askerî Tarih Arşivi). Balkan Harbi Koleksiyonu. 360/28/11, Tarih: 1912-1913.
  10. ATASE (Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Millî Savunma Bakanlığı Askerî Tarih Arşivi). Balkan Harbi Koleksiyonu. 374/99/10. Tarih: 3 Kanunusani 1328 (16 Ocak 1913).
  11. BAL, A. (2014). “Balkan Harbi’nde Türk Ordusunun Lojistik Durumu”. On Dördüncü Askerî Tarih Kongresi Bildirileri (C. II). Ankara: Genelkurmay Basımevi, 479-502. Balkan Harbi (1993). Ankara: Genelkurmay Basımevi.
  12. BİRECİKLİ, İ. B. (2012). “Balkan Harbi Sırasında Osmanlı Ordusunun Moral ve Disiplin Durumu”. Türk Yurdu, 32/303: 23-27.
  13. ÇALIŞLAR, İ. (2009). On Yıllık Savaş. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  14. DURGUN, B. (2012). “Alman Islah Heyetleri ve Bischoff’un Balkan Harbinde Osmanlı Ordusu’nun Ulaştırması Hakkında Değerlendirmeleri”. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 12/2: 101-120.
  15. DURGUN, B. (2018). Balkan Harbi’nde Osmanlı Ordusu’nun Ulaştırma Faaliyetleri 1912-1913. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  16. ER, S. (2014). “Balkan Harbi’nde Osmanlı Ordusunun Seferberlik Planı”. Tarih Dergisi, Aralık 2014/59: 137-188.
  17. GÖRGÜLÜ, İ. (2014). On Yıllık Harbin Kadrosu 1912-1922. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  18. HALL, R. C. (2003). Balkan Savaşları 1912-1913 (çev. Mehmet Tanju Akad). İstanbul: Homer Kitabevi.
  19. Hıdemat-ı Seferiye Nizamname-i Hümayûnu (1316). İstanbul: Daire-i Askeriye Matbaası.
  20. Hıdemât-ı Seferiye Nizamnâmesi (1908 Yeni Alman Seferiye Nizamnamesinin Tercümesidir) (1325). İstanbul: Kitabhâne-i Askerî.
  21. KABASAKAL, H. (1979). Balkan Harbi (1912-1913). Ankara: Genelkurmay Basımevi.
  22. KARAGÖZ, M. (2019). “Osmanlı Sefer Organizasyonlarında ve Birinci Dünya Savaşında Menzil Hizmetleri”. Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, 35: 27-56. https://doi.org/10.26650/YDTA2018- 583737
  23. KAYMAKAM KERAMEDDİN (1335). “Harb-i Umumideki Tecâribe Nazaran Menzil Teşkilatının Ehemmiyeti”. Mecmua-yı Askeriye. İstanbul: Matbaayı Askeriye, 9: 327-335.
  24. KAYMAKAM MUZAFFER (1339). Seferber Ordularda ve Menzillerde Geri Hıdematı Rehberi. Dersaadet: Matbaa’i Askeriye.
  25. KÜÇÜK, C. (1992). “Balkan Savaşı”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (C. V). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 23-25.
  26. Menzil Hıdemâtı Nizamnamesi (1327), İstanbul: Matbaa-i Askeriye.
  27. ÖĞÜN, T. (2015). Kafkas Cephesinin 1. Dünya Savaşındaki Lojistik Desteği. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  28. SABİS, A. İ. (2014). Balkan Harbinde Neden Mağlup Olduk? (haz. Hasip Saygılı). İstanbul: İlgi Kültür Sanat Yayıncılık.
  29. TEKDEMİR, A. (2018). “Osmanlı Devleti’nin Balkan Savaşları Sırasında Askerî Nakliyatı ve Karşılaşılan Problemler”. Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, 118/232: 33-52.
  30. UYAR, M. (2019). “Sanders Askerî Yardım Misyonu (1913-1918)”. Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi, 15/30: 29-84.
  31. ÜNAL, M. A. (2012). “Balkan Bozgunundan Ders Alındı mı?”. Türk Yurdu, 32/303: 19-22.
  32. YIKICI, L. (2020). İngiliz Kaynaklarına Göre Balkan Savaşları (1912-1913). Ankara: Akademisyen Kitabevi.