Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAarne’nin kataloglarında yer almamasına rağmen Avrasya’nın pek çok bölgesinde tespit edilmiştir. “Bir dudağı yerde bir dudağı gökte” kadim motifi genelde bilinen Arap figürü hariç diğer halklarda ve Türk topluluklarında kurt, ejderha, dev anası, dev kızı, kocakarı ve yeraltı varlıkları olmak üzere çeşitli temsilcilere hastır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Motif, edebiyatta ve folklorda en küçük öge olsa da eserin dokusunu oluşturan önemli birimlerden biridir. Çalışmamızda genelde Anadolu halk masallarında mevcut olan Arap’a özgü olduğu düşünülen “bir dudağı yerde, bir dudağı gökte” olarak adlandırılan motif ele alınıp dünya halk edebiyatı örnekleriyle karşılaştırılacaktır. Diğer halkların folklor eserlerinde dudak dışında, çene ve diş gibi unsurların kullanıldığı da görülmektedir. Adı geçen motif S. Thompson’un ve A. Aarne’nin kataloglarında yer almamasına rağmen Avrasya’nın pek çok bölgesinde tespit edilmiştir. “Bir dudağı yerde bir dudağı gökte” kadim motifi genelde bilinen Arap figürü hariç diğer halklarda ve Türk topluluklarında kurt, ejderha, dev anası, dev kızı, kocakarı ve yeraltı varlıkları olmak üzere çeşitli temsilcilere hastır. Bunların isimleri hangileri olursa olsun hepsi olumsuz niteliklere sahiptir. Slav, Rumen, bazı İran ve Kafkasya halklarında “bir dudağı yerde bir dudağı gökte” özelliği sıkça uçan yılan ya da başka bir deyişle ejderhaya ait olduğu görülmektedir. İlk örneklerine Hz. Musa ile ilgili anlatılan rivayetlerde, Eski Ahit’te, kadim Ugarit ve Hint metinlerinde rastlanmaktadır. Çalışmaya konu edilen motif için mitolojik metinlerin yanı sıra halk masalı, halk hikâyesi, kahramanlık destanı gibi anlatı türleri incelenecektir.
Abstract
Although the motif is the smallest element in literature and folklore, it is one of the important units that form the texture of the work. In our study, the motif called “one lip on the ground, one lip in the sky”, which is generally found in Anatolian folk tales and is thought to be specific to Arabs, will be discussed and compared with examples of world folk literature. It is also seen that elements such as jaw and teeth are used in addition to lips in folklore works of other peoples. Although the mentioned motif is not included in the catalogs of S. Thompson and A. Aarne, it has been detected in many regions of Eurasia. Apart from the generally known Arab figure, the ancient motif of “one lip on the ground, one lip in the sky” is specific to various representatives such as wolf, dragon, giant mother, giant daughter, old woman and underground beings in other peoples and Turkic communities. Regardless of their names, they all have negative characteristics. In Slavic, Romanian, some Iranian and Caucasian peoples, the feature of “one lip on the ground, one lip in the sky” is frequently seen to belong to a flying snake or, in other words, a dragon. Its first examples are encountered in the narratives told about Prophet Moses, in the Old Testament, ancient Ugarit and Indian texts. In addition to mythological texts, narrative genres such as folk tales, folk stories, and heroic epics will be examined for the motif in question.