Dergiler / Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 21 - Sayı: 39

KUR’ÂN’DA YERLEŞİM BİRİMLERİ

Settlement Units in the Qurʾān

Sayfa
29–64
Yayın Tarihi
2019-06-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu birimlerin birçok kavim için farklı bağlamlarda kullanılması, onların özel yerleşim yerleri olmadığını göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kur’ân’da zikri geçen kavimlerin yaşam mahallerinin hususi isimlerden daha çok birim adları ile anıldığı görülmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu birimlerin birçok kavim için farklı bağlamlarda kullanılması, onların özel yerleşim yerleri olmadığını göstermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Ayrıca mısr kendine yetebilecek derecede ürün yetiştiren yahut tedarik edebilen yerleşimlerin de adıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tefsir · Yerleşim Birimi · Karye

Özet

Kur’ân’da zikri geçen kavimlerin yaşam mahallerinin hususi isimlerden daha çok birim adları ile anıldığı görülmektedir. Karye, diyar, beled, medine ve mısr Kur’ân’da zikredilen yerleşim birimleridir. Bu birimlerin birçok kavim için farklı bağlamlarda kullanılması, onların özel yerleşim yerleri olmadığını göstermektedir. Söz konusu yerleşim birimlerinin temel olarak insanların bir arada yerleşik halde yaşamasını ifade ediyor olmasından hareketle kaynaklar, bu birim adlarını birbirinin müteradifi olarak ele almıştır. Ancak bağlam dikkate alındığında bir kavmin yerleşimi için kullanılan muhtelif birim adlarının o yerleşim yerini farklı yönlerden tavsif ettiği görülmektedir. Bu bakımdan beled, üzerinde hayat sürülen toprağa; diyar, mesken ve binalara; karye ise birlik ve beraberlik içinde yaşayan insan unsuruna vurgu yapmaktadır. Medine, aralarında bir birliktelik bulunan yerleşim yerlerinden müteşekkil yapı için kullanılmaktadır. Dolayısıyla medineler çeşitli unsurlara ev sahipliği yapmaktadır. Bir yerleşim yerinin mısr olarak anılması ise onun kalkınmada sair yerlerden tefrik edilmesi münasebetiyledir. Ayrıca mısr kendine yetebilecek derecede ürün yetiştiren yahut tedarik edebilen yerleşimlerin de adıdır.

Abstract

The settlements of the tribes in the Qurʾān are usually referred to as qarya, diyār, balad, madīna, and miṣr. The use of these names in different contexts for many tribes shows that they are not special settlements. The settlement units mentioned are the places where people live together and settled. In this respect, these settlement units are mentioned as the synonym of each other. However, when the context is taken into consideration, it is seen that the different unit names used for the settlement of a tribe characterize that settlement from different angles. Qarya emphasizes people living in unity and solidarity. Balad emphasizes the land that lives on. Diyār emphasizes houses and buildings. Madīna is used for settlements with a combination between them. Therefore, madīna is home to various human elements. The name of a settlement as a miṣr is due to its differentiation from the settlements around it. This differentiation is in terms of development. On the other hand, miṣr is the name of the settlement where various products are grown or found.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇALIŞKAN, M. S. (2019). KUR’ÂN’DA YERLEŞİM BİRİMLERİ. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 21 - Sayı: 39, 29–64. https://ajindex.com/articles/138729

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Abdulbâkî, Muhammed Fuâd (ö. 1968). el-Mu‘cemu’l-müfehres li-elfâzi’l-Kur’âni’l-Kerîm. Kahire: Dâru’l-Hadîs, 2001.
  2. Akpınar, Ali. Kur’ân Coğrafyası -Kur’ân’da Yer Adları-. Ankara: Fecr Yayınları, 2002.
  3. Akyüz, Vecdi. Kur’an’da Siyasi Kavramlar. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 1998. Âlûsî, Mahmud el-Bağdâdî (ö. 1270/1854). Rûhu’l-meânî fî tefsîri’l-Kur’âni’l-Azîm ve’s-sebi’l-mesânî. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, ts. Avcı, Casim. “Kurayza (Benî Kurayza)”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 26: 431-432. Ankara: TDV Yayınları, 2002.
  4. Azizova, Elnure. “Vâdilkurâ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 42: 421-423. Ankara: TDV Yayınları, 2012.
  5. Bahadır, Gürhan. “Hristiyanlığın Antakya’da Şekillenmesi ve Habib-i Neccar”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 10/23 (2013): 207-214. Begavî, Hüseyin b. Mesud (ö. 516/1122). Tefsîru’l-Begavî (Meâlimu’t-tenzîl). Nşr. Muhammed Abdullah en-Nemr. Riyad, Dâru Tîbe, 1409 h. Beyzâvî, Abdullah b. Ömer (ö. 685/1286). Envâru’t-tenzîl ve esrâru’t-te’vîl. Nşr. Muhammed Abdurrahman. Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, ts. Bikâî, İbrahim b. Ömer (ö. 885/1480). Nazmu’d-dürer fî tenâsübi’l-âyât ve’s-süver. Kahire: Dâru’l-Kitâbi’l-İslâmî, ts. Bilge, Mustafa L. “Akabe”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 2: 209-210. Ankara: TDV Yayınları, 1989.
  6. Bilge, Mustafa L. “Halîl”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 15: 305-307. Ankara: TDV Yayınları, 1997.
  7. Bozkurt, Nebi - Küçükaşçı, Mustafa Sabri. “Medine”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 28: 305-311. Ankara: TDV Yayınları, 2003.
  8. Bozkurt, Nebi - Küçükaşçı, Mustafa Sabri. “Mekke”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 28: 555-562. Ankara: TDV Yayınları, 2003. Buhârî, Muhammed b. İsmail (ö. 256/870). el-Câmiu’s-sahîh. Nşr. Muhibbüddîn el-Hatîb. Kahire: el-Matbaatü’s-Selefiyye, 1400 h. Buhl, Frants. “Medine”. İslâm Ansiklopedisi. 7: 459-471. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1955.
  9. Buhl, Frants. “Medyen Şuayb”. İslâm Ansiklopedisi. 7: 473-474. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1955. Bursevî, İsmail Hakkı (ö. 1137/1725). Tefsîru Rûhi’l-Beyân. Nşr. Halil Eser. İstanbul: Mektebetü Eser, 1389 h. Cevad Ali (ö. 1987). el-Mufassal fî târîhi’l-Arab kable’l-İslâm. b.y.: Câmiatü Bağdât, 1993. Cevherî, İsmail b. Hammâd (ö. 400/1009). es-Sıhâh tâcü’l-luga ve sıhâhu’l-arabiyye. 4. Baskı. Nşr. Ahmed Abdülğafûr Attâr. Beyrut: Dâru’l-İlm li’l-Melâyîn, 1990.
  10. Çağatay, Neşet. İslâm Dönemine Dek Arap Tarihi. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1989. Ç