Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAraştırma sonucunda sosyal psikolojinin yaklaşımlarına benzer açıklamaların İslam alimleri tarafından da dile getirildiği tespit edilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Sahte haberler, teknolojinin gelişimi, internetin kolay ulaşılabilirliği ve sosyal medyanın aktif kullanımıyla son zamanlarda yaygınlık kazanmıştır. Bu yaygınlıkları farklı alanların dikkatini çekmiş ve sahte haberler çeşitli araştırmalara konu olmuştur. Modern dönemin sahte haberlerinin bir benzeri hadis tarihinde de mevcuttur. Bunlar, söylemediği halde Hz. Peygamber’e atfedilen mevzû hadislerdir. Mevzû hadisler, siyasî, şahsî ve itikâdî gibi pek çok farklı nedenle üretilmiş, yaygınlık kazanmış ve etkileri günümüze değin devam etmiştir. Bu çalışmada ilk olarak internette yayılan sahte haberlerin gündeme geliş süreci ve etkilerinin boyutu ele alınmıştır. Sonrasında sosyal psikolojinin sahte haberler konusundaki araştırmaları incelenmiştir. Mevzû hadislerin ortaya çıkışı ve önemine değinildikten sonra İslam alimlerinin mevzû hadisin yayılımına dair açıklamaları tespit edilmiş ve bu bilgiler sosyal psikoloji verileriyle karşılaştırılmıştır. Çalışma, “Sahte haberin yayılımı konusunda sosyal psikolojinin açıklamaları, mevzû hadislerin yayılımını anlamada bir perspektif sunabilir mi?” sorusunu tartışmıştır. Araştırma sonucunda sosyal psikolojinin yaklaşımlarına benzer açıklamaların İslam alimleri tarafından da dile getirildiği tespit edilmiştir. Fakat bu açıklamalar sistemli ve müstakil çalışmalarla ele alınmamıştır. Sosyal psikoloji de sahte haber konusunda yaptığı araştırmalarla benzer sonuçlara varmıştır.
Abstract
Fake news has recently become widespread with the development of technology, easy accessibility of the internet and active use of social media. This prevalence has attracted the attention of different fields and fake news has been the subject of various studies. Similar to the fake news of the modern era, it is also present in the history of hadith. These are the mawzū hadiths attributed to the Prophet when he did not say them. Mawzū hadiths have been produced for many different reasons, such as political, personal, and theological, and their effects have continued until today. In this study, firstly, the process of fake news spreading on the internet and the extent of its impact are discussed. Then, social psychology's research on fake news is analyzed. After discussing the emergence and importance of fake hadiths, Islamic scholars' explanations of the spread of fake hadiths were identified and compared with social psychology data. The study discusses the question, "Can social psychology's explanations of the spread of fake news provide a perspective for understanding the spread of mawzū hadith?" As a result of the research, it was found that Islamic scholars also expressed explanations similar to social psychology approaches. However, these explanations have not been addressed in systematic and independent studies. Social psychology has reached similar conclusions with its research on fake news.