Dergiler / Dil Araştırmaları / 2025 / Cilt: 19 Sayı: 36

Eksiltme İşlemine Yönelik Türkçe Ad Öbeklerinden İçgörüler

Insights from Turkish Noun Phrases for Ellipsis Process

M. Taha Yangın(DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-3620-2355
Sayfa
225–236
Yayın Tarihi
2025-05-12
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buna karşın, bu yaklaşım çerçevesinde açıklama gerektiren belirli Türkçe ad öbeği eksiltme örüntüleri söz konusudur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma Türkçedeki eksiltilmiş ad öbeklerine odaklanarak eksiltmeye yönelik alanyazındaki kuramsal yaklaşımları değerlendirmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu özellikler doğrultusunda, eksiltme için hem yapısal hem de yapısal olmayan kuramsal yaklaşımlar sırasıyla ele alınarak Türkçe ad öbekleri bağlamında değerlendirilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Buna karşın, bu yaklaşım çerçevesinde açıklama gerektiren belirli Türkçe ad öbeği eksiltme örüntüleri söz konusudur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:ad öbeği eksiltme · AÖ eksiltme · Türkçe ad öbeği

Özet

Bu araştırma Türkçedeki eksiltilmiş ad öbeklerine odaklanarak eksiltmeye yönelik alanyazındaki kuramsal yaklaşımları değerlendirmektedir. Bu yönde ilk olarak eksiltmeyi dilsel birim eksikliğine neden olan boşaltma ve soyma/sıyırma kavramlarından ayırarak kendine özgü özellikleri ortaya koyulmaktadır. Bu özellikler doğrultusunda, eksiltme için hem yapısal hem de yapısal olmayan kuramsal yaklaşımlar sırasıyla ele alınarak Türkçe ad öbekleri bağlamında değerlendirilmektedir. Yapısal olmayan yaklaşım ve yapısal bakış açısı altındaki sıfır-biçim görüşü temelde eksiltilerin dilbilgisel olan yapılar içinde nasıl işlediğine odaklanmaktadır. Bu yaklaşımların belirli biçim-anlam uyumsuzluklarını açıklama ve Türkçe ad öbeklerinin eksiltmelerinin sözdizimsel kısıtlarını belirleme noktasında yetersiz kaldığı görülmektedir. Bunun aksine, sesel-biçim silme yaklaşımı öbeksel başlar kapsamında eksiltme işleminin sözdizimsel ve türetimsel sürecine yönelik daha kapsamlı bir açıklama sunmaktadır. Buna karşın, bu yaklaşım çerçevesinde açıklama gerektiren belirli Türkçe ad öbeği eksiltme örüntüleri söz konusudur.

Abstract

This article reviews the theoretical approaches to ellipsis, specifically focusing on elided noun phrases in Turkish. We first distinguish ellipsis from similar linguistic phenomena, such as gapping and stripping, to clarify its unique characteristics. Following these particular features, we investigate both non-structural and structural approaches to ellipsis, examining their implications and limitations in the context of Turkish NPs. While the non-structural approach and the null-form approach with the structural perspective focus primarily on how ellipsis operates within grammatical forms, we find that they are inadequate to explain certain mismatches or to determine the syntactic restrictions of noun phrase ellipsis in Turkish. In contrast, the phonological-form deletion approach offers a more comprehensive explanation by emphasizing the phrasal heads, providing a syntactic and derivational account of ellipsis, but there are still some patterns in Turkish NPs that require further explanation within the phonological-form deletion framework.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yangın, M. T. (2025). Eksiltme İşlemine Yönelik Türkçe Ad Öbeklerinden İçgörüler. Dil Araştırmaları, Cilt: 19 Sayı: 36, 225–236. https://doi.org/10.54316/dilarastirmalari.1571793

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. AELBRECHT, Lobke (2010). The syntactic licensing of ellipsis. John Benjamins.
  2. BUSQUEST, Joan (2006). “Stripping vs. VP-Ellipsis in Catalan: What is deleted and when?”. Probus, 18/2: 159-187.
  3. CHOMSKY, Noam (2001). “Derivation by phase”. Ken hale: A life in language (Edt. Micheal Kenstowicz). MIT Press, 1-52.
  4. CITKO, Barbara (2014). Phase theory: an introduction. Cambridge University Press.
  5. CULICOVER, Peter; JACKENDOFF, Ray (2005). Simpler syntax. OUP.
  6. GALLEGO, Ángel (2009). Ellipsis by phase. Ms Universistat Autònoma de Barcelona.
  7. GENGEL, Kirsten (2007). Focus and ellipsis: A generative analysis of pseudogapping and other elliptical structures. University of Stuttgart.
  8. HERNANDEZ, Ana Carrera. (2007). “Gapping as a syntactic dependecy”. Lingua, 117/12: 2106-2133.
  9. JOHNSON, Kyle (2009). “Gapping is not (VP-) ellipsis”. Linguistic Inquiry, 40/2: 289-328.
  10. LOBECK, Anne (1995). Ellipsis: functional heads, licensing and identification. OUP.
  11. MERCHANT, Jason (2001). The syntax of silence. Sluicing, islands and the theory of ellipsis. OUP.
  12. MERCHANT, Jason (2004). “Fragments and ellipsis”. Linguistics and philosophy, 27: 661-738.
  13. WINKLER, Susanne. (2005). Ellipsis and focus in generative grammar. Mouton de Gruyter.
  14. WU, Danfeng (2022). “Island violations in stripping constructions”. Glossa, 7/1: 1-12.
  15. WURMBRAND, Susi (2017). “Stripping and topless complements”. Linguistic Inquiry, 40/2: 341-366.