KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Avrasya Dosyası / 2026 / Cilt: 12 Sayı: 1

Orta Asya’da Uzaktan Kumandalı Bir Saatli Bomba: Su Sorunu

Dursun Yıldız(Hydropolitics Association- Su Politikaları Derneği)0000-0001-5110-9960
Sayfa
113–146
Yayın Tarihi
2021-06-28
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu nedenle Orta Asya'nın geleceği için su kaynaklarının yönetimi çok önemli bir rol oynayacağı gibi kuruyan Aral Gölü'nün geleceğini de belirleyecek en önemli unsur olacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:ÖZET SSCB merkezi idaresinden ayrıldıktan sonra ekonomik, siyasi, dış ilişkiler gibi alanlarda geçiş dönemi yaşayan Orta Asya ülkelerinde, merkezden kopmanın getirdiği problemler ortaya çıkmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bölgede 1991 sonrasında Sovyetler Birliği döneminin eş sesliliği yerine geçiş döneminin çok sesliliği etkin olmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu nedenle Orta Asya'nın geleceği için su kaynaklarının yönetimi çok önemli bir rol oynayacağı gibi kuruyan Aral Gölü'nün geleceğini de belirleyecek en önemli unsur olacaktır.
🔬Tür:İnceleme Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Orta Asya · Su Sorunu · Aral Gölü Havzası

Özet

ÖZET SSCB merkezi idaresinden ayrıldıktan sonra ekonomik, siyasi, dış ilişkiler gibi alanlarda geçiş dönemi yaşayan Orta Asya ülkelerinde, merkezden kopmanın getirdiği problemler ortaya çıkmıştır. Bölgede 1991 sonrasında Sovyetler Birliği döneminin eş sesliliği yerine geçiş döneminin çok sesliliği etkin olmaktadır. Bu dönüşümden bu yana 30 yıl geçmiş olmasına rağmen, Orta Asya kararlı bir yapıya kavuşamamıştır. Çünkü Soğuk Savaş’ın jeopolitik düzeninin ortadan kalkması ile bölge uluslararası satranç tahtasında ortaya çıkmıştır. Orta Asya’nın uluslararası hayata dönüşü ile küresel güçler bölgedeki çıkarlarına yönelik çeşitli stratejiler ve politikalar üzerinde çalışmaya başlamıştır. Bölgedeki petrol ve doğalgaz zenginliği bu çalışmaları hızlandırmıştır. Bu arada bölge ülkelerinin su kaynakları konusunda yaptıkları açıklamalar ve uygulamalar zaman zaman ülkeler arasındaki gerilimi arttırmıştır. Orta Asya'da işbirliği veya çatışma potansiyeli taşıyan en önemli sorun, su kaynağıdır. Bu nedenle Orta Asya'nın geleceği için su kaynaklarının yönetimi çok önemli bir rol oynayacağı gibi kuruyan Aral Gölü'nün geleceğini de belirleyecek en önemli unsur olacaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Yıldız, D. (2021). Orta Asya’da Uzaktan Kumandalı Bir Saatli Bomba: Su Sorunu. Avrasya Dosyası, Cilt: 12 Sayı: 1, 113–146. https://ajindex.com/articles/1368607

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Brzezinski, Zbigniev, Büyük Satranç Tahtası, Sabah Kitapları, İstanbul 1998.
  2. Chait, Elisa. International Water Resources Association. Water Politics of Syr Darya Basin, Central Asia: Question of State Interests. http: //www. envsec. org/centasia/proj/ferghana/reports/Chait. pdf
  3. Hudson, V. M. -Vore, C. S., Uluslararası İlişkilerin Psikolojisi. (Derleyenler Erol Göka-Işık Kuşçu), Avrasya Stratejik Araştırmalar Merkezi Yayınları, Ankara 2002.
  4. Erkal, Mustafa. Zihinlerdeki belirsizlikler: Etniklik ve Kimlik, Türkiye ve Siyaset Dergisi, Sayı: Kasım-Aralık 2001.
  5. Kara, Hasan. “Orta Asya Ülkelerindeki Etnik Yapının Bölge Güvenliğine Etkileri” Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi / Journal ofTurkish World Studies, Cilt: VI, Sayı 1, Sayfa: 101-109, İZMİR 2006.
  6. Karaev, Zainiddin “Water Diplomacy in Central Asia” The Middle East Review of İnternational Affairs. MERİA Volume 9, No. 1, Article 5 -March 2005
  7. Lowi, Miriam. Water and Power: The Politics of a Scarce Resource in the Jordan River Basin. New York: Cambridge University Press, 1993, p. 10.
  8. Özey, Ramazan, Türk Dünyası. Özeğitim Yayınları No: 11 İstanbul 1996.
  9. Shalpykova, Gulnara. “Water Disputes in Central Asia: The Syr Darya River Basin” Master Thesis In Internatıonal Relations At The International University Of Japan 2002
  10. Uslu, K., Öngel.V,Sözen.İ,2011 “Aral Gölü Havzasındaki Su Kaynaklarının Orta Asya Ülkelerinin Sürdürülebilir Büyümelerine Etkisi” Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F.Dergisi Yıl:2011 Cilt XXX. Sayı: 1 s. 141-162
  11. Yıldız, Dursun, 2011 a Orta Asya'nın Stratejik Suları. Truva Yayınları. 2011 İstanbul
  12. Yıldız, Dursun, 2011 b Orta Asya'nın Saatli Bombası: Su Sorunu. Truva Yayınları. 2011 İstanbul
  13. Yılmaz, Meşküre “Orta Asya’ da Çözülmesi Kaçınılmaz Demokratikleşme Sorunu “ÖNGÖRÜ / TAHLİL, 2010. https://21yyte.org/tr/merkezler/bolgesel-arastirma-merkezleri/orta-asya-arastirmalari-merkezi/orta-asya-da-cozulmesi-kacinilmaz-demokratiklesme-sorunu
  14. Diagnostic Report On Water Resources In Central Asia http: //www. cawater-info. net/library/eng/water-eng. pdf
  15. Uslu, K., Öngel.V,Sözen.İ,2011 “Aral Gölü Havzasındaki Su Kaynaklarının Orta Asya Ülkelerinin Sürdürülebilir Büyümelerine Etkisi” Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F.Dergisi Yıl:2011 Cilt XXX. Sayı: 1 s. 141-162