Dergiler / Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

Yeni Fizikten Kaynaklı Dilde Meydana Gelen Dönüşümler

The Transformations in Language Due to New Physics

Ayhan Aksakallı(T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI)0000-0001-6281-5828
Sayfa
251–258
Yayın Tarihi
2020-02-24
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Özellikle görelilik ve kuantum teorileri olarak da bilinen “yeni fizik”, önümüze açılan bilimsel gerçekliğe ayak uydurabilme adına bizleri uygun bir bilim dili arayışına mecbur bırakmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalenin amacı bilimdeki gelişmeler ile beraber dilin de genişlediğini göstermektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Fiziğe katılan yeni teoriler beraberinde çok ciddi sorunları gündeme getirmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Özellikle görelilik ve kuantum teorileri olarak da bilinen “yeni fizik”, önümüze açılan bilimsel gerçekliğe ayak uydurabilme adına bizleri uygun bir bilim dili arayışına mecbur bırakmıştır.
🔬Tür:Derleme
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Bilim Felsefesi · Modern Fizik · Postmodern Fizik

Özet

Bu makalenin amacı bilimdeki gelişmeler ile beraber dilin de genişlediğini göstermektir. Fiziğe katılan yeni teoriler beraberinde çok ciddi sorunları gündeme getirmiştir. Özellikle görelilik ve kuantum teorileri olarak da bilinen “yeni fizik”, önümüze açılan bilimsel gerçekliğe ayak uydurabilme adına bizleri uygun bir bilim dili arayışına mecbur bırakmıştır.

Abstract

The aim of this article is to show that language has expanded along with the progress of scientific knowledge. The new theories involved in physics brought along serious problems. New physics, also known as relativity and quantum theories, forced scientists to seek a proper scientific language to keep up with the scientific reality brought before them. The new physics, which damaged the determinist-mechanist schema, also changed the perception of the language used by the scientific community. This was true not only for scientists, but also for many people who had to change their everyday language to define scientific reality. In other words, it has changed the types and fields of concepts used in physics with new physics.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aksakallı, A. (2020). Yeni Fizikten Kaynaklı Dilde Meydana Gelen Dönüşümler. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 8 Sayı: 1, 251–258. https://doi.org/10.18506/anemon.614350

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Akarsu, B. (1998). Dil-Kültür Bağlantısı. 3. Baskı. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
  2. Aksakallı, A. (2019). Modern Fizik Öğretiminde Kavramların Algılanması. 1.Baskı. Erzurum: Ertual Akademi Yayıncılık.
  3. Altuğ, T. (2000). Dile Gelen Felsefe. İstanbul: YKY.
  4. Arı, V. (2015). Rölativite’denKuantum’a. Evrenin Gerçekliği. 1. Baskı. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  5. Aristoteles (2002). Kategoriler. Çev. Saffet Babür. 2. Baskı. Ankara: İmge Kitabevi.
  6. Bugajska, K. & Bugajska, S. (1973). “TheLatticeStructure of Quantum Logics”. Annales de I’I. H.P. Section A, Volume XIX, 333-338.
  7. Capra, F. (1998). Batı Düşüncesinde Dönüm Noktası. İstanbul: İnsan Yayınları.
  8. Cassirer, E. (2008). Rölativite Teorisi Üzerine Felsefi İnceleme. Çev: Milay Köktürk. Ankara: Hece Yayınları.
  9. Chibeni, S.S. (2004). Holism in Microphysics Epistemologia. Vol 27(2).
  10. Crease, R.P.,& Goldhaber, A.S. (2016). Kuantum Dönemi. Planck, Bohr, Einstein ve Heisenberg Belirsizliği Sevmeyi Bize Nasıl Öğretti.Çev: Vural Arı. 1. Baskı. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
  11. Davies, P. (1994). Tanrı ve Yeni Fizik. Çev: Murat Temelli. 2. Baskı. İstanbul: Alfa Yayıncılık. Ergin, M. (2013). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yayınları.
  12. Foucault, M. (2017). Kelimeler ve Şeyler. 6. Baskı. Ankara: İmge Kitabevi.
  13. Gribbin, J. (2006). Schrödinger’in Kedisinin Peşinde. 2. Baskı. İstanbul: Metis Yayınları.
  14. Heisenberg, W. (1964). İdealizm. Determinizm’den Olasılığa Doğru. 3. Baskı. İstanbul: Belge Yayıncılık.
  15. Hoffman, B. (1992). Einstein. Yaratıcı ve Başkaldıran. Çev. Celal Kapkın. 1. Baskı. İstanbul: Evrim Yayıncılık.
  16. Işıklı, Ş. (2012). Kuantum Felsefesi. Postmodern Bilimin Doğuşu. Ankara: Birleşik Yayınları.
  17. Kohestler, A. (1979). “Nothing but…?”, LyingTruths (eds. K. Duncanand M. Weston-Smith; Pergemon).
  18. Landau, L. D. (2013). TheClassicalTheory of Fields. Vol (2).
  19. Nagel, E.,&Newman J. (2010). Gödel Kanıtlaması. Çev. Bülent Gözkan. 3. Baskı. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  20. Omnes, R. (2017). Kuantum Felsefesi. Çev. Ercüment Akat. 1. Baskı. İstanbul: Alfa Yayıncılık.
  21. Öner, M. Y. (2000). Fizik ve Felsefe. Diyalektik Olasılıktan Determinizme Doğru. 3. Baskı. İstanbul: Belge Yayıncılık.
  22. Öner, N. (1986). Klasik Mantık. 5. Baskı. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları.
  23. Özlem, D. (2004). Mantık-Klasik/SembolikMantık/Mantık Felsefesi. 9. Baskı. İstanbul: Inkılap Kitapevi.
  24. Russell, B. (2013). Rölativitenin ABC’si. Çev. Vahap Erdoğdu. 3. Baskı. İstanbul: Soy Yayınları.
  25. Smolin; L. (2018). Fiziğin Krizi. Çev. Tonguç Rador. 1. Baskı. İstanbul: Alfa Yayıncılık.
  26. Soykan, Ö.N. (2016). Felsefe ve Dil. 1. Baskı. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
  27. Susskind,L.,&Friedman, A. (2017). Kuantum Mekaniği. Çev. Zekeriya Aydın. 1. Baskı. İstanbul: Alfa Yayıncılık.
  28. Şahinoğlu, A.O. (2018). Tractatus: Mantıksal Pozitivizme İçeriden Bakmak. Düşünbil. Aylık Felsefe Dergisi. 72, 15-17.
  29. Ural, Ş. (1998). Bilim Tarihi. 2. Baskı. İstanbul: Kırkambar Yayınları.
  30. Verçin, A. (2001). “Harekete İki Farklı Bakış: Determinizm ve Atomizme Karşı Olasılıkçılık” ve Bütüncülük. Popüler Bilim. Sayı: Ağustos 2001.
  31. Woods, A. & Grant, T. (2011). Aklın İsyanı. Markist Felsefe ve Modern Bilim. Çev: Ömer Gemici, Ufuk Demirsoy. 5. Baskı. İstanbul: Tarih Bilinci Yayınları.
  32. Yüksel, H. G. (2009). Felsefenin Gözü İle Dilin Bazı Problemleri. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 151-163.