KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Alanya Akademik Bakış / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 2

Seçilmiş Afrika Ülkelerinde Cari Açık ve Resmi Kalkınma Yardımları İlişkisi: Absorbe Oranı ve Panel Nedensellik Analizi

The Relationship between Current Account Deficits and Official Development Assistance in Selected African Countries: Absorption Ratio and Panel Causality Analysis

Onur Ceylan(KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2768-5524
Hilal Paksoy(TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI KONYA)0000-0001-8139-3851
Mehmet Alagöz(SELÇUK ÜNİVERSİTESİ)0000-0001-9961-4616
Sayfa
419–433
Yayın Tarihi
2026-05-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular, ODA’nın finansman işlevine rağmen, yapısal ekonomik sorunların devam etmesi nedeniyle cari dengeyi kalıcı biçimde iyileştiremediğini ortaya koymaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:OECD verilerine göre, 2023 yılında küresel ODA miktarı 224 milyar dolara ulaşmış ve bu yardımlar, özellikle cari açıkla mücadelede gelişmemiş ülkeler için önemli bir dış finansman kaynağı haline gelmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, Dünya Kalkınma Göstergeleri (WDI) verileri kullanılarak, 1980-2022 döneminde Afrika kıtasında en fazla resmi kalkınma yardımı (ODA) alan 12 ülkenin dış yardım ve cari açık ilişkisini IMF tarafından geliştirilen absorbe oranı yöntemi ve Dumitrescu-Hurlin Granger nedensellik testi yardımıyla incelemektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular, ODA’nın finansman işlevine rağmen, yapısal ekonomik sorunların devam etmesi nedeniyle cari dengeyi kalıcı biçimde iyileştiremediğini ortaya koymaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Resmi Kalkınma Yardımı · Cari Açık · Absorbe Oranı

Özet

OECD verilerine göre, 2023 yılında küresel ODA miktarı 224 milyar dolara ulaşmış ve bu yardımlar, özellikle cari açıkla mücadelede gelişmemiş ülkeler için önemli bir dış finansman kaynağı haline gelmiştir. Bu çalışma, Dünya Kalkınma Göstergeleri (WDI) verileri kullanılarak, 1980-2022 döneminde Afrika kıtasında en fazla resmi kalkınma yardımı (ODA) alan 12 ülkenin dış yardım ve cari açık ilişkisini IMF tarafından geliştirilen absorbe oranı yöntemi ve Dumitrescu-Hurlin Granger nedensellik testi yardımıyla incelemektedir. İncelenen ülkelerde ODA transferlerinin çoğunlukla cari açık seviyelerine yakın ya da üzerinde olduğu gözlenmiştir. Ancak yıllık bazda değerlendirildiğinde, ODA'nın cari açığı doğrudan azaltmak yerine, tüketim, yatırım ve ithalat kanalıyla artırabildiği anlaşılmaktadır. Bulgular, ODA’nın finansman işlevine rağmen, yapısal ekonomik sorunların devam etmesi nedeniyle cari dengeyi kalıcı biçimde iyileştiremediğini ortaya koymaktadır. Diğer taraftan Dumitrescu-Hurlin Granger nedensellik testi sonucunda elde edilen bulgulara göre ise ülkelerin cari açıklarının resmi kalkınma yardımlarının nedeni olduğu görülmektedir. Çalışmada, dış yardımların “absorbe edilememe” sorunu nedeniyle beklenen etkinliği sağlayamadığı ve bu durumun yardımların ekonomik büyüme ve dış denge üzerindeki etkisini sınırladığı, ayrıca yüksek cari açıklar nedeniyle ülkelerin daha fazla kalkınma yardımına ihtiyaç duydukları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

According to OECD data, global ODA reached $224 billion in 2023. This aid has become an important source of financing for developing countries, particularly in combating current account deficits. This study uses World Development Indicators (WDI) data to examine the relationship between foreign aid and current account deficits in 12 African countries that received the most official development assistance (ODA) between 1980 and 2022. It used the absorption ratio method developed by the IMF and the Dumitrescu-Hurlin Granger causality test. ODA in the countries examined was mostly close to or above current account deficit levels. However, on an annual basis, ODA increased the current account deficit through consumption, investment, and imports rather than directly reducing it. The findings reveal that ODA cannot permanently improve the current account balance due to ongoing structural economic problems. The Dumitrescu-Hurlin Granger test shows that current account deficits cause official development assistance. The study concludes that foreign aid is ineffective due to the problem of "non-absorption," which limits its impact on economic growth and external balance. The study also concludes that countries need more development aid due to high current account deficits.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ceylan, O., Paksoy, H., Alagöz, M. (2026). Seçilmiş Afrika Ülkelerinde Cari Açık ve Resmi Kalkınma Yardımları İlişkisi: Absorbe Oranı ve Panel Nedensellik Analizi. Alanya Akademik Bakış, Cilt: 10 Sayı: 2, 419–433. https://doi.org/10.29023/alanyaakademik.1762149

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (38)

  1. Abbas, S., Wizarat, S., & Mansoor, S. (2020). External debt distress in South Asia: Evidence from panel data analysis. South Asian Journal of Macroeconomics and Public Finance, 9(2), 221-236.
  2. Adams, S., & Atsu, F. (2014). Aid dependence and economic growth in Ghana. Economic Analysis and Policy, 44(2), 233-242.
  3. Babecký, J., Havránek, T., Matějů, J., Rusnák, M., Šmídková, K., & Vašíček, B. (2013). Leading indicators of crisis incidence: Evidence from developed countries. Journal of International Money and Finance, 35, 1-19.
  4. Bašić, F., & Globan, T. (2023). Early bird catches the worm: finding the most effective early warning indicators of recessions. Economic research-Ekonomska istraživanja, 36(1).
  5. Boonman, T. M., Jacobs, J. P., Kuper, G. H., & Romero, A. (2019). Early warning systems for currency crises with real-time data. Open Economies Review, 30(4), 813-835.
  6. Büyükkör, Y. (2022). OECD ülkelerinde işsizlik ve covid 19 ilişkisi: Dumitrescu – Hurlin Panel nedensellik testi. E. A. Kaplan içinde, İktisatta Güncel Gelişmeler: Panel Veri Uygulamaları (s. 93-111). Ankara: Gazi Kitabevi.
  7. Calderón, C., Chong, A., & Zanforlin, L. (2007). Current account deficits in Africa: Stylized facts and basic determinants. Economic Development and Cultural Change, 56(1), 191-221.
  8. Chatterjee, S., Kelly, M. C., & Turnovsky, S. J. (2022). Foreign aid, public investment, and the informal economy. Economic Inquiry, 60(1), 174-201.
  9. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1979). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. Journal of the American statistical association, 74, 427-431.
  10. Dumitrescu, E. I., & Hurlin, C. (2012). Testing for Granger non-causality in heterogeneous panels. Economic modelling, 29(4), 1450-1460.
  11. Edwards, S. (2003). Debt relief and the current account: an analysis of the HIPC initiative. World Economy, 26(4), 513-531.
  12. Foster, M., & Killick, T. (2006). What would doubling aid do for macroeconomic management in Africa? Working Paper 264. London, UK: Overseas Development Institute.
  13. Hussain, M., Berg, A., & Aiyar, S. (2009). The macroeconomic management of increased aid: Policy lessons from recent experience. Review of development economics, 13(3), 491-509.
  14. Hynes, W., & Scott, S. The evolution of official development assistance: achievements, criticisms and a way forward. OECD Development Co-operation Working Papers No. 12. OECD.
  15. International Monetary Fund. (2005). The macroeconomics of managing increased aid inflows: experiences of low-income countries and policy implications. International Monetary Fund.
  16. Martins, P. M. (2011). Aid absorption and spending in Africa: A panel cointegration approach. Journal of Development Studies, 47(12), 1925-1953.
  17. Khanji, S. (2018). An empirical exploration of relationships between official development assistance (ODA) and advances in water and sanitation subsectors. Cogent Economics & Finance, 6(1).
  18. Kilama, G. E. (2014). Recipients aid absorption in the new development cooperation landscape. Economics Bulletin, 34(3), 1929-1944.
  19. Nchofoung, T. N., Kengdo, A. A. N., Moumie, E. M., & Fonsoh, T. T. (2022). Teach me to fish instead of giving me fish: Foreign development aid and employment in Africa. World Development Sustainability, 1.
  20. OECD. Query wizard for international development statistics (QWIDS): http://stats.oecd.org/qwids/
  21. OECD. (2006a). Development aid at a glance statistics by region. Development Co-operation Directorate, OECD.
  22. OECD. (2006b). DAC in dates the history of OECD’s development assistance committee. Paris, France: OECD Publications.
  23. OECD. (2007). Development aid at a glance 2007 statistics by region. Paris, France: OECD Publications.
  24. Ortega, B., & Sanjuán, J. (2023). Relationships between foreign direct investment and official development assistance with trade-related illicit financial flows. Evidence from low-and middle-income countries. Journal of Money Laundering Control, 26(7), 197-212.
  25. Pesaran, M. H. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels. SSRN Electronic Journal. doi:10.2139/ssrn.572504
  26. Pesaran, M. H. (2007). A simple panel unit root test in the presence of cross‐section dependence. Journal of applied econometrics, 22(2), 265-312.
  27. TCMB. Ödemeler dengesi istatistiklerine ilişkin yöntemsel açıklama. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Veri Yönetişimi ve İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü.
  28. Temple, J., & Van de Sijpe, N. (2017). Foreign aid and domestic absorption. Journal of International Economics, 108, 431-443.
  29. Urom, C., & Yuni, D. N. (2018). An empirical analysis of the determinants of current account dynamics in selected Sub-Saharan African economies. International Journal of Sustainable Economy, 10(4), 360-382.
  30. Wall, H. J. (1995). The allocation of official development assistance. Journal of Policy Modeling, 17(3), 307-314.
  31. Wang, Q., Guo, J., & Li, R. (2022). Official development assistance and carbon emissions of recipient countries: a dynamic panel threshold analysis for low-and lower-middle-income countries. Sustainable Production and Consumption, 29, 158-170.
  32. World Bank. World Bank world development indicators: https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators
  33. World Bank. (1998). Assessing aid what works, what doesn't, and why. New York: Oxford University Press.
  34. WTO. (2003). Trade policy review Senegal report by the secretariat. World Trade Organization Trade Policy Review Body.
  35. WTO. (2009). Trade policy review report by the secretariat Niger and Senegal. World Trade Organization Trade Policy Review Body.
  36. WTO. (2017). Trade policy review report by the secretariat the member countries of the West African Economic and Monetary Union (WAEMU). World Trade Organization Trade Policy Review Body.
  37. Younsi, M., Khemili, H., & Bechtini, M. (2019). Does foreign aid help alleviate income inequality? New evidence from African countries. International Journal of Social Economics, 46(4), 549-561.
  38. Büyükkör, Y. (2022). OECD ülkelerinde işsizlik ve covid 19 ilişkisi: Dumitrescu – Hurlin Panel nedensellik testi. E. A. Kaplan içinde, İktisatta Güncel Gelişmeler: Panel Veri Uygulamaları (s. 93-111). Ankara: Gazi Kitabevi.