Dergiler / Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 4 - Sayı: 1

Şeyhzâde Muhyiddin Kocevî’nin Beyzâvî’ye Eleştirilerinin Değerlendirilmesi

Evaluation of the Criticism of Shayhzada Muhy Al-Din Qujawi to Al-Baidawi

Sayfa
33–55
Yayın Tarihi
2019-06-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Şeyhzâde, dilbilim, inanç esasları ve fıkıh gibi çeşitli ilkeler çerçevesinde eleştiri ve kendi görüşlerini ortaya koymuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tefsir hâşiyeleri esas aldıkları eserlerin daha kolay ve doğru olarak anlaşılmasına yardımcı olmaları yanında hâşiye yazarlarının birtakım eleştiri ve itirazlarını da içerirler.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu eleştirilerin yoğunluğu ve çerçevesi ise muhaşşîlerin tercihlerine bağlı olarak değişmektedir. 16. asır Osmanlı âlimlerinden Şeyhzâde Muhyiddin Kocevî (ö. 950/1543) Beyzâvî’nin Envâru’t-tenzîl isimli tefsiri üzerine yazılmış en meşhur hâşiyelerden birini kaleme almıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Şeyhzâde, dilbilim, inanç esasları ve fıkıh gibi çeşitli ilkeler çerçevesinde eleştiri ve kendi görüşlerini ortaya koymuştur.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:efsir · Haşiye · Eleştiri

Özet

Tefsir hâşiyeleri esas aldıkları eserlerin daha kolay ve doğru olarak anlaşılmasına yardımcı olmaları yanında hâşiye yazarlarının birtakım eleştiri ve itirazlarını da içerirler. Bu eleştirilerin yoğunluğu ve çerçevesi ise muhaşşîlerin tercihlerine bağlı olarak değişmektedir. 16. asır Osmanlı âlimlerinden Şeyhzâde Muhyiddin Kocevî (ö. 950/1543) Beyzâvî’nin Envâru’t-tenzîl isimli tefsiri üzerine yazılmış en meşhur hâşiyelerden birini kaleme almıştır. Şeyhzâde’nin hâşiyesi Envâru’t-tenzîl’in anlaşılmasında çokça faydalı olmasıyla öne çıkmakla birlikte eserde Beyzâvî’ye yönelik birtakım itirazlarla karşılaşılmaktadır. Şeyhzâde, dilbilim, inanç esasları ve fıkıh gibi çeşitli ilkeler çerçevesinde eleştiri ve kendi görüşlerini ortaya koymuştur. Tercihlerini bazı sebep ve delillerle temellendirmeye çalışmıştır. Tefsir hâşiyelerinde müfessirlere yöneltilen eleştiriler, bu eserlerin sadece tefsirlerin anlaşılmasına yönelik olarak değil, Kur’ân’ın sahih olarak yorumlanması noktasında da tefsir literatürünün önemli bir parçası olduklarını göstermektedir.

Abstract

Although hashiyas of tafsir helps to understand the things they want to explain more easily and accurately, it also contains some criticism by its authors. Shayhzada Muhy Al-Din Qujawi (d. 950/1543), one of the 16th century Ottoman scholars, wrote one of the most famous hashiya written on the commentary by Anwar al-tanzîl of Al-Baidawi. Although Shayhzada is very useful in understanding the subject of Anwar al-tanzîl, there are some criticisms about Al-Baidawi in the work. Shayhzada has put forward criticism and his own views within the framework of various principles such as linguistics, belief principles and fiqh. He tried to base his preferences with some reasons and evidence. These criticisms directed from hashiyas of tafsir to commentators show that these works are not only at the point of understanding the tafsir works, but also in the tafsir literature for the correct understanding of the Qur'an.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MADEN, Ş. (2019). Şeyhzâde Muhyiddin Kocevî’nin Beyzâvî’ye Eleştirilerinin Değerlendirilmesi. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 1, 33–55. https://ajindex.com/articles/13582

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (7)

  1. Ahmed b. Hanbel. el-Müsned. nşr. Ahmed Muhammed Şâkir. Kahire: Dâru’l-Hadîs, 1416/1995. Âlûsî, Mahmûd el-Bağdâdî. Rûhu’l-meânî fî tefsîri’l-Kur’âni’l-Azîm ve’s-seb‘ı’l-mesânî. Beyrut: Dâru ihyâi’t-türâsi’l-Arabî, ts. Arıcı, Müstakim. “Bir Biyografinin Yeniden İnşası: Kâdî Beyzâvî, İlişki Ağları ve Eserleri”. İslâm İlim ve Düşünce Geleneğinde Kâdî Beyzâvî. ed. Müstakim Arıcı. 23-103. İstanbul: İSAM Yayınları, 2017.
  2. Baş, Erdoğan. “Şeyhzâde”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 39/97-98. Ankara: TDV Yayınları, 2010. Beyzâvî, Nâsırüddîn Ebû Saîd Abdullâh b. Ömer b. Muhammed eş-Şîrâzî. Envâru’t-tenzîl ve esrârü’t-te’vîl. nşr. Muhammed Subhi Hallâk & Muhammed Ahmed el-Atraş. Dımeşk-Beyrut: Dâru’r-reşîd, 1421/2000.
  3. Bilmen, Ömer Nasuhi. Büyük Tefsir Tarihi ve Tabakatü’l-Müfessirîn. İstanbul: Ravza Yayınları, 2008.
  4. Boyalık, Taha. el-Keşşâf Literatürü: Zemahşerî’nin Tefsir Klasiğinin Etki Tarihi. İstanbul: İSAM Yayınları, 2019.
  5. Cerrahoğlu, İsmail. “Zamahşeri ve Tefsiri”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 27 (1983), 59-96. Cevdet Bey. Tefsir Usûlü ve Tarihi. haz. Mustafa Özel. İstanbul: Kayıhan Yayınları, 2002.
  6. Demirci, Muhsin. Kur’ân Tefsirinde Farklı Yorumlar (Tespitler-Değerlendirmeler). İstanbul: İFAV Yayınları, 2017. Ebû Hayyân, Muhammed b. Yûsuf el-Endelûsî. el-Bahru’l-muhît. thk. Âdil Ahmed Abdülmevcûd & Ali Muhammed Muavvaz. Beyrut: Dâru’l-kütübi’l-ilmiyye, 1413/1993. Ebussuûd b. Muhammed el-İmâdî. İrşâdü’l-akli’s-selîm ilâ mezâya’l-Kitâbi’l-kerîm. Beyrut: Dâru ihyâi’t-türâsi’l-Arabî, ts. Fahreddîn er-Râzî, Muhammed b. Ömer b. Hüseyn. et-Tefsîru’l-kebîr: Mefâtîhu’l-gayb. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 1401/1981.
  7. Gündüzalp, Sultan Ümmügülsüm. “Atûfî’nin Mir’âtü’t-Te’vîl Adlı Envârü’t-Tenzîl Hâşiyesinde Beyzâvî’ye Yönelik Eleştirileri”. Osmanlı’da İlm-i Tefsir, ed. M. Taha Boyalık & Harun Abacı. 283-316. (İstanbul: İSAR Yayınları, 2019). Hafâcî, Şihâbüddîn. Hâşiyetü’ş-Şihâb: İnâyetü’l-kâdî ve kifâyetü’r-râdî alâ Tefsîri’l-Beyzâvî. Beyrut: Dâru sâdır, ts. İbn Atıyye, Ebû Muhammed Abdülhak el-Endelûsî. el-Muharrerü’l-vecîz fî tefsîri’l-Kur’âni’l-azîz. Doha: Vizâretü’l-evkâfi ve’ş-şuûni’l-İslâmiyye, 1428/2007. İbn Kemâl Paşa, Şemsüddîn Ahmed b. Süleymân er-Rûmî el-Hanefî. Tefsîru İbn Kemâl Paşa. thk. Mâhir Edîb Habbûş. İstanbul: Mektebetü’l-İrşâd, 1439/2018. İbn Kesîr, Ebü’l-Fidâ İsmâîl ed-Dımeşkî. Tefsîru’l-Kur’âni’l-azîm. thk. Mustafa es-Seyyid Muhammed v.dğr. Kahire: Müessesetü Kurtuba, 1421/2000. İbnü’t-Temcîd, Muslihuddin Mustafa b. İbrâhim el-Hane