Dergiler / Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2019 /

Mâtürîdî’nin Te’vîlâtü’l-Kurân’ındaki Meçhul Kaynağı Ebû Avsece ve Dilbilimsel Tefsire Dair Açıklamaları Üzerine Bir İnceleme

A Review on Abu Awsaja, Maturidi’s Anonymous in Ta’wilat al-Qur’an and His Explanations About Philological Exegesis

Sayfa
410–436
Yayın Tarihi
2019-11-30
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Mevcut veriler değerlendirildiğinde Ebû Avsece’nin hicrî 3. asrın güçlü bir dil ve tefsir âlimi olduğu söylenebilir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Mâtüridî’nin Te’vîlâtü’l-Kur’ân adlı tefsirinde dilbilim meselelerinde kendisine en çok müracaat ettiği kaynağı Ebû Avsece’dir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kur’ân lafızlarının lügavî anlamları, iştikâk ve sarf durumları, kıraat farklılıkları onun en çok üzerinde durduğu hususlar olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Mevcut veriler değerlendirildiğinde Ebû Avsece’nin hicrî 3. asrın güçlü bir dil ve tefsir âlimi olduğu söylenebilir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tefsir · Dilbilim · Matüridi

Özet

Mâtüridî’nin Te’vîlâtü’l-Kur’ân adlı tefsirinde dilbilim meselelerinde kendisine en çok müracaat ettiği kaynağı Ebû Avsece’dir. Ancak hakkındaki bilgilerin sınırlı olması sebebiyle Ebû Avsece’nin tarihî ve ilmî şahsiyeti meçhul kalmıştır. Te’vîlâtü’l-Kur’ân’da Ebû Avsece’den iktibas edilen metinler kendisinin dilbilim ağırlıklı bir tefsirinin varlığına işaret etmektedir. Bu makalede Ebû Avsece’nin söz konusu kimliği ve tefsirciliği belirginleştirilmeye çalışılmıştır. Hayatı ve ilişkili olduğu kişiler hakkında bazı tespitler yapılmış, tefsir anlayışı analiz edilmiştir. Basra dil ekolünün çizgisini takip ettiği anlaşılan Ebû Avsece’nin âyetleri açıklarken dil tahlillerine ağırlık verdiği açık bir şekilde görülmektedir. Kur’ân lafızlarının lügavî anlamları, iştikâk ve sarf durumları, kıraat farklılıkları onun en çok üzerinde durduğu hususlar olmuştur. Yorumlarını sözcüklerin Kur’ân âyetleri ve Arap dilindeki kullanımları ile delillendirmiştir. Kur’ân’ın bazı âyetlerini başka âyetlerle ilişkilendirmiş, vücûh ve nezâir kapsamına alınabilecek açıklamalar yapmıştır. Mevcut veriler değerlendirildiğinde Ebû Avsece’nin hicrî 3. asrın güçlü bir dil ve tefsir âlimi olduğu söylenebilir.

Abstract

Maturidi mostly referred to Abu Awsaja regarding philology issues in his exegesis named Ta’wilat al-Qur’an. However, historical and scientific personality of Abu Awsaja remained anonymous due to limited information about him. The texts transplanted from Abu Awsaja in Ta’wilat al-Qur’an indicate that he had a Quranic exegesis based on philology. In this paper, it was tried to concretize the aforementioned historical identity and Quranic commentator personality of Abu Awsaja. Some determinations were made concerning his life and related people and his exegesis method was analyzed. It was clearly seen that Abu Awsaja concentrated on language reviews while explaining the verses. He centered upon issues such as meanings and root meanings of the readings in the Quran and pronunciation differences of the Quran. Evaluating the present data; it is possible to state that Abu Awsaja was a strong language and exegesis scholar in the third hijri century.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

MADEN, Ş. (2019). Mâtürîdî’nin Te’vîlâtü’l-Kurân’ındaki Meçhul Kaynağı Ebû Avsece ve Dilbilimsel Tefsire Dair Açıklamaları Üzerine Bir İnceleme. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 410–436. https://ajindex.com/articles/1165

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. Arslan, Şükrü, “es-Semîn ve Garibü’l-Kur’an’ındaki Metodu”, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 12 (1995), 49-79.
  2. Aydın, İsmail, “Filolojik Tefsirin İmkânı Üzerine”, EKEV Akademi Dergisi, 15/46 (2011), 75-87.
  3. Aydın, İsmail, “Kur’ân’la İlgili İlk Filolojik Çalışmaların Tefsir İlmi Açısından Değerlendirilmesi”, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 11/1 (2011), 37-63.
  4. Aydın, İsmail, Kur’ân’ın Filolojik Yorumu -Tarihsel Gelişim ve Sorunlar-, İzmir: Tibyan Yayıncılık, 2012.
  5. Aydınlı, Osman, Semerkant Tarihi -Fethinden Sâmânîler’in Yıkılışına Kadar-, İstanbul: İSAM Yayınları, 2018. Begavî, Ebû Muhammed el-Huseyn b. Mes‘ûd, Meâlimü’t-tenzîl, Beyrut: Dâru İbn Hazm, 1423/2002.
  6. Birışık, Abdülhamit, “Tefsir”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), XL, 281-290.
  7. Cerrahoğlu, İsmail, Tefsir Usûlü, Ankara: TDV. Yayınları, 2003. Cürcânî, Seyyid Şerîf, Hâşiye ale’l-Keşşâf, Süleymaniye Kütüphanesi, Carullah, nr. 207. Çelik, Ömer, Hakk’ın Dâveti Kur’ân-ı Kerîm Meâli ve Tefsîri, İstanbul: Erkam Yayınları, 1434/2013. Dâmegānî, Hüseyin b. Muhammed, el-Vücûh ve’n-Nezâir, thk. Abdülazîz Seyyid el-Ehl, Beyrut: Dâru’l-İlm li’l-Melâyîn, 1983.
  8. Divlekçi, Celalettin, “Dilbilim ve Kur’an İlimleri Açısından el-Fîruzâbâdî’nin Besâir’i”, (yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2000). Ebû Hayyân, Muhammed b. Yûsuf, el-Bahru’l-muhît, Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1413/1993. Ebû Ubeyde, Ma‘mer b. el-Müsennâ et-Teymî, Mecâzü’l-Kur’ân, thk. M. Fuâd Sezgin, Kahire: Mektebetü’l-Hancî, ts. Ebussuûd, Muhammed b. Muhammed el-Imâdî, İrşâdü’l-akli’s-selîm ilâ mezâya’l-Kitâbi’l-Kerîm, Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabî, ts. Fahreddîn er-Râzî, Ziyâeddin Ömer Muhammed, et-Tefsîru’l-kebîr: Mefâtîhu’l-gayb, Beyrut: Dârü’l-Fikr, 1401/1981. Ferrâ, Ebû Zekeriyyâ Yahyâ b. Ziyâd, Meâni’l-Kur’ân, Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 1403/1983. Fîrûzâbâdî, Mecdüddîn Muhammed b. Ya‘kūb, el-Kāmûsu’l-muhît, Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1426/2005.
  9. Galli, A. M. Ahmad, “Matürîdî’nin Tefsîrinin Bazı Yönleri”, çev. Hanifi Özcan, Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 4 (1987), 467-480. Heravî, Ubeyd Ahmed b. Muhammed, el-Garîbeyn fi’l-Kur’âni ve’l-Hadîs, thk. Ahmed Ferîd el-Mezîdî, Riyad: Mektebetü Nizâr Mustafa el-Bâz, 1419/1999. İbn Atıyye el-Endelûsî, Ebû Muhammed Abdülhak, el-Muharrerü’l-vecîz, Doha: Vizâratü’l-Evkāfi Ve’ş-Şüûni’l-İslâmiyye, 1428/2007. İbn Cüzey el-Kelbî, Ebü’l-Kāsım Muhammed b. Ahmed, et-Teshîl li-ulûmi’t-tenzîl, Beyrut: Dârü’l-Kütüb