Dergiler / Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 25 Sayı: 3

Kızartma İşlemi Sırasında Yağlarla Gıdalara Geçen Butillenmiş Hidroksianisol (BHA) ve Butillenmiş Hidroksitoluen (BHT) Maddelerinin Sitotoksik Etkilerinin İncelenmesi

Investigation of the Cytotoxic Effects of Butylated Hydroxyanisole (BHA) and Butylated Hydroxytoluene (BHT) Transferred to Foods Through Oils During Frying

Harika Atmaca(MANİSA CELÂL BAYAR ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-8459-4373
Tuncay Yılmaz(Manisa Celal Bayar Üniversitesi)0000-0001-8756-2724
Sayfa
558–564
Yayın Tarihi
2025-06-10
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bulgular, bu katkı maddelerinin kızartılmış gıdalarda kullanımının güvenliği konusunda ciddi endişeler doğurmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, gıda katkı maddeleri olan Butillenmiş Hidroksianisol (BHA) ve Butillenmiş Hidroksitoluen (BHT) maddelerinin derin yağda kızartma sonrasında ortaya çıkan sitotoksik etkileri incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Koruyucu özellikleri nedeniyle yaygın olarak kullanılan bu maddeler, kızartma sürecinde dönüşüme uğrayarak insan sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bulgular, bu katkı maddelerinin kızartılmış gıdalarda kullanımının güvenliği konusunda ciddi endişeler doğurmaktadır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Sitotoksisite · Kızartılmış gıdalar · Gıda katkı

Özet

Bu çalışmada, gıda katkı maddeleri olan Butillenmiş Hidroksianisol (BHA) ve Butillenmiş Hidroksitoluen (BHT) maddelerinin derin yağda kızartma sonrasında ortaya çıkan sitotoksik etkileri incelenmiştir. Koruyucu özellikleri nedeniyle yaygın olarak kullanılan bu maddeler, kızartma sürecinde dönüşüme uğrayarak insan sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilmektedir. Araştırmada, BHA ve BHT'nin kızartma sonrası 72 saat içinde belirlenen IC50 dozları incelenmiştir; BHA için 8.75 µg/mL ve BHT için önemli derecede yüksek olan 1761.159 µg/mL olarak belirlenmiştir. Bu bulgular, bu katkı maddelerinin kızartılmış gıdalarda kullanımının güvenliği konusunda ciddi endişeler doğurmaktadır. Çalışma, bu maddelerin gıda endüstrisinde yeniden değerlendirilmesi gerektiğine ve tüketici sağlığı üzerindeki potansiyel risklerine dikkat çekmektedir. Ayrıca, bu katkı maddelerini içeren gıdaların tüketimi konusunda daha sıkı düzenleyici yönergeler ve tüketici farkındalığının artırılmasının önemini vurgulamaktadır. Yağ ve patates örnekleri üzerinde yapılan fizikokimyasal analizler ve hücre kültürü çalışmaları, farklı dozlarda belirgin sitotoksik etkiler gözlenmiştir. Özellikle HEK-273 hücreleri üzerinde yapılan incelemelerde, bu katkı maddelerinin belirli porsiyonlarda tüketildiğinde zararlı etkiler yaratabileceği tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, daha güvenli kızartma yöntemleri ve alternatif katkı maddeleri geliştirilmesi yönündeki araştırmaların önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.

Abstract

This manuscript delves into the cytotoxic effects of the food additives Butylated Hydroxyanisole (BHA) and Butylated Hydroxytoluene (BHT) following deep frying. Widely used for their preservative qualities, these additives transform frying that may have significant health implications. The study investigates the IC50 doses of BHA and BHT after 72 hours post-frying, with results showing a dose of 8.75 µg/mL for BHA and a notably high 1761.159 µg/mL for BHT. These findings raise serious concerns about the safety of these additives in fried foods, especially considering the widespread consumption of such foods. The research emphasizes the need for a reevaluation of these additives' use in the food industry and highlights the potential risks to public health. Additionally, the study points to the necessity for stricter regulatory guidelines and increased consumer awareness regarding the consumption of foods containing these additives. The physical and chemical analyses of oils and potatoes after frying, along with cell culture studies, revealed significant cytotoxic effects at various doses over 24, 48, and 72 hours, particularly on HEK-273 cells. These results underscore the importance of further research to develop safer frying practices and alternatives to these additives, ultimately enhancing food safety and public health standards.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Baykan, B., Atmaca, H., Yılmaz, T. (2025). Kızartma İşlemi Sırasında Yağlarla Gıdalara Geçen Butillenmiş Hidroksianisol (BHA) ve Butillenmiş Hidroksitoluen (BHT) Maddelerinin Sitotoksik Etkilerinin İncelenmesi. Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt: 25 Sayı: 3, 558–564. https://doi.org/10.35414/akufemubid.1539113

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Aalto-korte, K. 2000. Allergic contact dermatitis from tertiary-butylhydroquinone (TBHQ) in a vegetable hydraulic oil. Contact Dermatitis, 43, 303–315. https://doi.org/10.1097/00006205-200025040-00001
  2. Altmann, H. J., Wester, P. W., Matthiaschk, G., Grunow, W., & Van Der Heijden, C. A. 1985. Induction of Early Lesions in the Forestomach of Rats by 3-Tert-Butyl-4-Hydroxyanisole (BHA). Food and Chemical Toxicology, 23(8), 723–731.
  3. Bandoniene, D., Venskutonis, P., R., Gruzdiene, D., Murkovic, M. 2002. Antioxidative activity of sage (Salvia officinalis L.), savory (Satureja hortensis L.) and borage (Borago officinalis L.) extracts in rapeseed oil. Eur J Lipid Sci Technol, 104(5), 286–292.
  4. Briggs, D. R. 1997. Food Additives (Wahlgvist ML, Ed.). Food and Nutrition, Allen and Unwin Pty Ltd.
  5. Çelik, H. 2013. İnsan Lenfosit Hücre Kültürü Ortamında Alüminyumun Oluşturduğu Sitotoksisite ve Genotoksisiteye Karşı Sarımsak (Allium Sativum) ve Çörek Otu Tohumu (Nigella Sativa) Ekstraktlarının Etkilerinin Araştırılması. Gaziantep Üniversitesi.
  6. Ceylan, M. M. 2020. Kızartma Yağlarının Oksidatif Stabilitesi Üzerine Farklı Doğal Antioksidan Maddelerin Etkisi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
  7. Dassarma, B., Nandi, D. K., Gangopadhyay, S., & Samanta, S. 2018. Hepatoprotective effect of food preservatives (butylated hydroxyanisole, butylated hydroxytoluene) on carbon tetrachloride-induced hepatotoxicity in rat. Toxicology Reports, 5(December 2017), 31–37. https://doi.org/10.1016/j.toxrep.2017.12.009
  8. Erten, C., Karaca, B., Kucukzeybek, Y., Gorumlu, G., Cengiz, E., Gul, M. K., Atmaca, H., Uzunoglu, S., Karabulut, B., Sanli, U. A., & Uslu, R. 2009. Regulation of growth factors in hormone- and drug-resistant prostate cancer cells by synergistic combination of docetaxel and octreotide. BJU International, 104(1), 107–114. https://doi.org/10.1111/j.1464-410X.2009.08340.x
  9. Felter, S. P., Zhang, X., & Thompson, C. 2021. Butylated hydroxyanisole: Carcinogenic food additive to be avoided or harmless antioxidant important to protect food supply? Regulatory Toxicology and Pharmacology, 121, 104887. https://doi.org/10.1016/j.yrtph.2021.104887
  10. Fisherman, F.W., Cohen, G. 1973. Chemical intolerance to butylated hydroxyanisole (BHA) and butylated hydroxytoluene and (BHT) and vascular response as an indicator and monitor of drug intolerance. Ann Allergy, 31, 126–133.
  11. Food and Drug Administration (FDA). 2018. Guidance for Industry: Nutrition and Supplement Facts Labels – Questions and Answers Related to the Compliance Date, Added Sugars, and Declaration of Quantitative Amounts of Vitamins and Minerals. Retrieved from https://www.fda.gov/media/111144/download
  12. Ilhan, S. 2020. Essential Oils from Vitex agnus castus L. Leaves Induces Caspase-Dependent Apoptosis of Human Multidrug-Resistant Lung Carcinoma Cells through Intrinsic and Extrinsic Pathways. Nutrition and Cancer, 73(4), 694–702. https://doi.org/10.1080/01635581.2020.1823439
  13. Karaca, B., Kucukzeybek, Y., Gorumlu, G., Erten, C., Gul, M. K., Cengiz, E, Atmaca H, Uzunoglu S, Karabulut B, Uslu, R. 2008. Profiling of angiogenic cytokines produced by hormone-and drug-refractory prostate cancer cell lines, PC-3 and DU-145 before and after treatment with gossypol. European Cytokine Network, 19(4), 176–184.
  14. Labrador, V., Fernández Freire, P., Pérez Martín, J. M., & Hazen, M. J. 2007. Cytotoxicity of butylated hydroxyanisole in Vero cells. Cell Biology and Toxicology, 23(3), 189–199. https://doi.org/10.1007/s10565-006-0153-6
  15. Michelangeli, F., S. Tovey, D. A. L. 1996. Can phenolic plasticizing agents affect testicular development by disturbing intracellular calcium homeostasis? Biochem. Soc. Trans., 24, 293.
  16. Okubo, T., & Kano, I. 2003. Studies on estrogenic activities of food additives with human breast cancer MCF-7 cells and mechanism of estrogenicity by BHA and OPP. Yakugaku Zasshi, 123(6), 443–452. https://doi.org/10.1248/yakushi.123.443
  17. Sheftel, V. O. 2000. Indirect Food Additives and Polymers: Migration and Toxicology. (1st ed.). CRC Press.
  18. Sun, Z., Wang, M., Cheng, N., Gao, H., Deng, J., Zhao, J., … & Cao, W. 2017. Determination of synthetic phenolic antioxidants in vegetable oil and oil-enriched foods by high-performance liquid chromatography with electrochemical detection. Analytical Letters, 50(4), 607-616. https://doi.org/10.1080/00032719.2016.1195396
  19. Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği 2013.
  20. Verhagen, H., Schilderman, P. A. E. L., & Kleinjans, J. C. S. 1991. Butylated hydroxyanisole in perspective. Chemico-Biological Interactions, 80(2), 109–134. https://doi.org/10.1016/0009-2797(91)90019-4
  21. Wang, W., & Kannan, K. 2019. Quantitative identification of and exposure to synthetic phenolic antioxidants, including butylated hydroxytoluene, in urine. Environment International, 128(January), 24–29. https://doi.org/10.1016/j.envint.2019.04.028
  22. Weber, R. W., Hoffman, M., Raine, D. A., & Nelson, H. S. 1979. Incidence of bronchoconstriction due to aspirin, azo dyes, non-azo dyes, and preservatives in a population of perennial asthmatics. The Journal of Allergy and Clinical Immunology, 64(1), 32–37. https://doi.org/10.1016/0091-6749(79)90080-0
  23. Yedier, S. K. 2021. Akrilamidin İnsan Akciğer Epitel Hücreleri Üzerindeki Sitotoksisitesi, Genotoksisitesi ve Karsinojenitesinin Araştırılması. Ordu Universitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.