Dergiler / Adli Tıp Dergisi / 2026 / Cilt: 40 Sayı: 1

Firar Suçu İşlemiş Kişilerde Askerliğe Elverişlilik ve Ceza Sorumluluğu

Military Fitness and Criminal Liability of Persons Who Committed the Crime of Desertion

Talha Ağaç(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI)0000-0002-5096-6116
Özgür Özkalaycı(SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL BAĞCILAR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ)0000-0002-0486-5306
Sayfa
29–37
Yayın Tarihi
2026-04-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: 82 sanık çalışmaya dahil edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu çalışmada, firar suçu işlemiş bireylerde askerliğe elverişlilik ve ceza sorumluluğu ile sosyodemografik, klinik ve kriminal özellikler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem: Veriler hastane kayıtlarından elde edilerek retrospektif olarak tasarlanan çalışmaya, 2016–2025 yılları arasında askeri sağlık kuruluna yönlendirilen firar suçu sanığı dahil edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: 82 sanık çalışmaya dahil edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2016–2025 Verileri
⚙️Değişkenler:Firar suçu · Askerliğe elverişlilik · Ceza ehliyeti

Özet

Amaç: Bu çalışmada, firar suçu işlemiş bireylerde askerliğe elverişlilik ve ceza sorumluluğu ile sosyodemografik, klinik ve kriminal özellikler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Veriler hastane kayıtlarından elde edilerek retrospektif olarak tasarlanan çalışmaya, 2016–2025 yılları arasında askeri sağlık kuruluna yönlendirilen firar suçu sanığı dahil edilmiştir. Bulgular: 82 sanık çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların önemli bir kısmında madde kullanım öyküsü (%77,0) ve cezaevi geçmişi (%74,4) bulunmasına rağmen, bu değişkenler ile askerliğe elverişlilik arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Askerliğe elverişsiz olarak değerlendirilen bireylerin tamamında psikiyatrik tanı bulunmuş olup, gruplar arası en önemli tanısal fark Madde Kullanım Bozukluğu’nda saptanmıştır (p<0,001). Ceza sorumluluğu ile askerliğe elverişlilik arasında anlamlı ilişki bulunmadığı görülmüştür (p>0,05). Sonuç: Firar suçu işlemiş bireylerde askerliğe elverişlilik kararının büyük ölçüde psikiyatrik tanılarla ilişkili olduğu, buna karşın ceza sorumluluğundan bağımsız değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu bulgular, ceza sorumluluğu değerlendirmesinin her olguda ek klinik katkı sağlamayabileceğini ve bazı durumlarda süreci uzatabileceğini düşündürmektedir.

Abstract

Objective: This study aimed to examine the relationship between military fitness, criminal responsibility, and sociodemographic, clinical, and criminal characteristics in individuals charged with desertion. Method: This retrospective study, which utilized data obtained from hospital records, included individuals accused of desertion who were referred to the military medical board between 2016 and 2025. Results: A total of 82 defendants were included in the study. Although a significant proportion of the participants had a history of substance use (%77,0) and a criminal record (%74,4), no significant association was found between these variables and fitness for military service (p > 0.05). All individuals deemed unfit for military service had a psychiatric diagnosis, and the most significant diagnostic difference between the groups was found in Substance Use Disorder (p<0.001). No significant association was found between criminal responsibility and fitness for military service (p>0.05). Conclusion: It is understood that the determination of fitness for military service in individuals who have committed the crime of desertion is largely related to psychiatric diagnoses; however, it must be assessed independently of criminal responsibility. These findings suggest that assessing criminal responsibility may not always provide additional clinical insight in every case and may, in some instances, prolong the process.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ağaç, T., Özkalaycı, Ö. (2026). Firar Suçu İşlemiş Kişilerde Askerliğe Elverişlilik ve Ceza Sorumluluğu. Adli Tıp Dergisi, Cilt: 40 Sayı: 1, 29–37. https://doi.org/10.61970/adlitip.1926786

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Işıklar C. Türk Personel Hukukunda Yenı̇ Bı̇r İdarı̇ Tedbı̇r: Geçı̇cı̇ Olarak Kontrol Altına Alma. The Journal of Academic Social Sciences 2018;6(83):334-67.
  2. Gündüz H. Askeri Suçların Soruşturulmasına ve Kovuşturulmasına İlişkin Istisnai Düzenlemeler. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 2020;44:239-68.
  3. Boylu ME, Atan Y. Antisosyal Kişilik Bozukluğu’nda Ceza Sorumluluğunun Değerlendirilmesi ve İlgili Raporların Yargılama Süreci Üzerindeki Etkileri: Adli Psikiyatrik Bilirkişilikte Güncel Bir Sorun. Adli Tıp Dergisi 2025;39(1):37-56.
  4. Tzeng NS, Chen CK, Wang TS, Chang HA, Kao YC, Yeh HW, Chiang WS, Huang SY. Forensic psychiatric evaluation for military absenteeism in Taiwan. J Am Acad Psychiatry Law 2016;44(3):352-8.
  5. Gordilă D. Criminal Liability for Desertion under the Legislation of the Republic of Moldova. ACROSS 2024;4(8):42-7.
  6. Compton WM, Conway KP, Stinson FS, Colliver JD, Grant BF. Prevalence, correlates, and comorbidity of DSM-IV antisocial personality syndromes and alcohol and specific drug use disorders in the United States: results from the national epidemiologic survey on alcohol and related conditions. The Journal of Clinical Psychiatry 2005;66(6):677–85.
  7. Fridell M, Hesse M, Jæger MM, Kühlhorn E. Antisocial personality disorder as a predictor of criminal behaviour in drug abusers. Addictive Behaviors 2008;33(6):799-811.
  8. Goodwin RD, Hamilton SP. Lifetime comorbidity of antisocial personality disorder and anxiety disorders among adults in the community. Psychiatry Research 2003;117(2):159–66.
  9. Sareen J, Stein MB, Cox BJ, Hassard ST. Understanding comorbidity of anxiety disorders with antisocial behavior: findings from two large community surveys. The Journal of Nervous and Mental Disease 2004;192(3):178–86.
  10. Carbone EA, de Filippis R, Caroleo M, Calabrò G, Staltari FA, Destefano L, Gaetano R, Steardo Jr L, De Fazio P. Antisocial Personality Disorder in Bipolar Disorder: A Systematic Review. Medicina (Kaunas, Lithuania) 2021;57(2):183.
  11. Fiedler ER, Oltmanns TF, Turkheimer E. Traits associated with personality disorders and adjustment to military life: predictive validity of self and peer reports. Military Medicine 2004;169(3):207–11.
  12. Macmanus D, Dean K, Iversen AC, Hull L, Jones N, Fahy T, Wessely S, Fear NT. Impact of pre-enlistment antisocial behaviour on behavioural outcomes among U.K. military personnel. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology 2012;47(8):1353–8.
  13. Spaans M, Barendregt M, Haan B, Nijman H, de Beurs E. Diagnosis of antisocial personality disorder and criminal responsibility. International Journal of Law and Psychiatry 2011;34(5):374–8.
  14. Kröber HL, Lau S. Bad or Mad? Personality disorders and legal responsibility—the German situation. Behav Sci Law 2000;18:679-90.
  15. Hayhurst KP, Pierce M, Hickman M, Seddon T, Dunn G, Keane J, Millar T. Pathways through opiate use and offending: A systematic review. The International Journal on Drug Policy 2017;39:1–13.
  16. Zhong S, Yu R, Fazel S. Drug Use Disorders and Violence: Associations With Individual Drug Categories. Epidemiologic Reviews 2020;42(1):103–16.