Dergiler / Adalet Dergisi / 2026 / Sayı: 76

SOSYAL DEVLET İLKESİ PERSPEKTİFİNDEN KAMU GÜVENLİĞİ: HAK TEMELLİ GÜVENLİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Public Security from the Perspective of the Social State Principle: A Study on a Rights-Based Approach to Security

Özer Aslan(POLİS AKADEMİSİ)0000-0002-8531-4097
Sayfa
723–743
Yayın Tarihi
2026-03-30
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak kamu güvenliğinin, hakların korunması ve sosyal risklerin yönetimiyle bağlantılı biçimde, demokratik hukuk devleti ve sosyal devlet ilkeleri temelinde bütüncül olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, kamu güvenliği olgusunu klasik güvenlik anlayışının ötesinde; haklar, kamu yararı, demokrasi ve sosyal devlet ilkesi çerçevesinde ele almaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kamu güvenliği ile şiddetin bastırılması veya kamu düzeninin korunmasının yanında, bireylerin temel hak ve özgürlüklerden fiilen yararlanabilmesini sağlayan hukuki ve sosyal güvenceleri de kapsayan çok boyutlu bir kavram olarak değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak kamu güvenliğinin, hakların korunması ve sosyal risklerin yönetimiyle bağlantılı biçimde, demokratik hukuk devleti ve sosyal devlet ilkeleri temelinde bütüncül olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kamu güvenliği · sosyal devlet · hak temelli güvenlik

Özet

Bu çalışma, kamu güvenliği olgusunu klasik güvenlik anlayışının ötesinde; haklar, kamu yararı, demokrasi ve sosyal devlet ilkesi çerçevesinde ele almaktadır. Kamu güvenliği ile şiddetin bastırılması veya kamu düzeninin korunmasının yanında, bireylerin temel hak ve özgürlüklerden fiilen yararlanabilmesini sağlayan hukuki ve sosyal güvenceleri de kapsayan çok boyutlu bir kavram olarak değerlendirilmiştir. Bu bağlamda güvenlik ile özgürlük arasındaki ilişki, demokratik toplum düzeninde meşru sınırlama rejimi, ölçülülük ilkesi ve hukuk devleti güvenceleri üzerinden tartışılmıştır. Çalışmada ayrıca toplumsal sözleşme geleneği içinde Hobbes, Locke ve Rousseau’nun yaklaşımları analiz edilmiştir. Hobbes’ta güvenliğin savaş hâlini sona erdirmek üzere egemenlik temelinde kurulduğu, Locke’ta devletin temel amacının yaşam, özgürlük ve mülkiyet haklarını korumak olduğu, Rousseau’da ise güvenliğin kolektif irade ve eşitlik ekseninde şekillendiği ortaya konulmuştur. Ayrıca sosyal devlet anlayışının, güvenliği yapısal risklerin azaltılması ve sosyal politikalar yoluyla toplumsal istikrarın güçlendirilmesi üzerinden yeniden tanımladığı; refah politikalarının ekonomik olduğu kadar psikolojik güvenlik bakımından da belirleyici olduğu vurgulanmıştır. Sonuç olarak kamu güvenliğinin, hakların korunması ve sosyal risklerin yönetimiyle bağlantılı biçimde, demokratik hukuk devleti ve sosyal devlet ilkeleri temelinde bütüncül olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

This study examines the phenomenon of public security beyond the conventional understanding of security, within the frameworks of rights, public interest, democracy, and the principle of the social state. Public security is conceptualized as a multidimensional notion that encompasses not only the suppression of violence and the maintenance of public order, but also the legal and social safeguards that enable individuals to enjoy their fundamental rights and freedoms effectively. In this context, the relationship between security and liberty is discussed through the lens of the legitimate limitation regime in a democratic society, the principle of proportionality, and the guarantees of the rule of law. The study also analyzes the approaches of Hobbes, Locke, and Rousseau within the tradition of social contract theory. It argues that in Hobbes, security is constructed based on sovereignty to terminate the state of war; in Locke, the primary purpose of the state is to protect the rights to life, liberty, and property; and in Rousseau, security is shaped around collective will and equality. Furthermore, the study emphasizes that the social state redefines security through the reduction of structural risks and the strengthening of social stability via social policies, and that welfare policies are determinative not only in economic terms but also in relation to psychological security. Ultimately, the study concludes that public security should be assessed holistically based on the principles of the democratic state governed by the rule of law and the social state, in connection with the protection of rights and the management of social risks.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Aslan, Ö. (2026). SOSYAL DEVLET İLKESİ PERSPEKTİFİNDEN KAMU GÜVENLİĞİ: HAK TEMELLİ GÜVENLİK YAKLAŞIMI ÜZERİNE BİR İNCELEME. Adalet Dergisi, Sayı: 76, 723–743. https://doi.org/10.57083/adaletdergisi.1918852

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Akal CB, ‘Bir devlet kuramı için giriş’ in Akal CB (ed), Devlet Kuramı (Dost Kitabevi 2000)
  2. Arbeláez L, ‘The Contradictory Relationship Between Security and Human Rights’ (2023) 65(2) Revista Criminalidad
  3. Armstrong D, ‘Globalization and the Social State’ (1998) 24(4) Review of International Studies
  4. Arnhart L, Platon’dan Rawls’a Siyasal Düşünceler Tarihi (Adres Yayınları 2011)
  5. Barry N, Modern Siyaset Teorisi (Liberte Yayınları 2014)
  6. Bartels C and Neumann D, ‘Redistribution and Insurance in Welfare States Around the World’ (2021) 123(4) Scandinavian Journal of Economics
  7. Benest G, A Rights-Based Approach to Participatory Video: Toolkit (InsightShare 2010)
  8. Briggs A, ‘The Welfare State in Historical Perspective’ (1961) 2(2) European Journal of Sociology
  9. Bulut N, ‘Sosyal devletin düşünsel temelleri ve çağdaş sosyal devlet anlayışı’ in Kolektif (ed), Prof Dr Turhan Tufan Yüce’ye Armağan (Dokuz Eylül Yayınları 2001)
  10. Çiftçi C, Sivil Toplum: Kökenler, Örgütlenme ve Çalışma Yaklaşımları (Kamu Personeli İçin) (Avrupa Birliği Projesi 2012)
  11. Dengiz S, Sosyal hakların tarihsel gelişimi: Düşünsel temelleri ve pozitif hukuka aktarılması (yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi 2023)
  12. Erdoğan M, Anayasa Hukuku (Orion Yayınları 2014)
  13. Esping-Andersen G, The Three Worlds of Welfare Capitalism (Princeton University Press 1990)
  14. Flander B and Tičar B, ‘The Right to Security: An Outline of the Legal Regulation at the State and Local Levels in Slovenia’ (2019) 70(5) Revija za kriminalistiko in kriminologijo
  15. George V, Social Security and Society (Routledge 2018)
  16. Gören Z, ‘Sosyal devlet ilkesi ve anayasa hukuku açısından yaşam kalitesi’ (1997) 14 Anayasa Yargısı
  17. Göze A, Siyasal Düşünceler ve Yönetimler (Beta Basım Yayım 2009)
  18. Gözübüyük AŞ, Anayasa Hukuku (Turhan Kitabevi 2002)
  19. Güneş M, ‘Kamu özgürlüklerinin sınırlandırılmasında kamu güvenliği gerekçesinin hukukiliği’ (2019) 27(3) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi
  20. Hama HH, ‘State Security, Societal Security, and Human Security’ (2017) 21(1) Jadavpur Journal of International Relations
  21. Hart HLA, ‘Pozitivizm ve Hukuk ile Ahlâkın Ayrılması’ in Gürler S (ed), H L A Hart ve Hukuk-Ahlâk Ayrımı (Tekin Yayınevi 2015)
  22. Heywood A, Küresel Siyaset (Adres Yayınları 2018)
  23. Hobbes T, Leviathan (Yapı Kredi Yayınları 2013)
  24. Kapani M, Kamu Hürriyetleri (Yetkin Yayınları 2013)
  25. Locke J, Two Treatises of Government (Peter Laslett ed, Cambridge University Press 1988)
  26. Muyan Y, ‘Sosyal Devletin Tarihsel Arka Planı ve Sosyal Devletin Doğuşu’ (2025) 3(1) Bulanık MYO Sosyal Bilimler Dergisi
  27. Özbudun E, Türk Anayasa Hukuku (Yetkin Yayınları 2003)
  28. Özgenç İ, ‘Toplantı ve gösteri yürüyüşü hürriyeti ile seyahat hürriyeti bağlamında özgürlük ve güvenlik ilişkisi’ (2018) 35(1) Anayasa Yargısı
  29. Özkaya Ö, ‘Devlet Olgusu Üzerine Bir Değerlendirme’ (2020) 16 Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 317
  30. Rousseau JJ, Toplum Sözleşmesi (İş Bankası Kültür Yayınları 2012)
  31. Savcı Yörük E, ‘Sosyal devlet anlayışı ve Türkiye’deki gelişimi’ (2021) 6(11) Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İİBF Dergisi
  32. Ștefan GM, ‘European Welfare State in a Historical Perspective: A Critical Review’ (2015) 7(1) European Journal of Interdisciplinary Studies
  33. Şakar Z, ‘Ontolojik güvenlik perspektiflerinden kamu güvenliği olgusu’ (2025) 9(4) Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi
  34. Şenel A, Siyasal Düşünceler Tarihi (Bilim ve Sanat Yayınları 2008)
  35. United Nations Development Programme, Applying a Human Rights-Based Approach to Development Cooperation and Programming: A UNDP Capacity Development Resource (UNDP 2006)
  36. Wessells M, Children’s Rights, Development and Rights-Based Approaches: The Way Forward, Children and Poverty Working Paper No 5 (Christian Children’s Fund 2005)
  37. Wilkinson R and Pickett K, The Spirit Level: Why More Equal Societies Almost Always Do Better (Allen Lane 2009)
  38. Yalın M, Türkiye’de sosyal politikanın anayasal gelişimi (yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2023)
  39. Yayla A, Anayasa Teorisine ve Hukukuna Giriş (Adres Yayınları 2018)
  40. Zengin ÜN, ‘Devlet ve İnsan Hakları’ in Ülkü Nur Zengin (ed), İnsan Hakları (Adalet Yayınevi 2025)