Dergiler / Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi / 2025 / Cilt: 29 Sayı: 4

Mardin ilinde depolanmış dane mısır (Zea mays L.)’larda zararlıların saptanması

Stored grain pests of corn (Zea mays L.) in Mardin province, Türkiye

Ekrem Atakan(Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü, Sarıçam Adana)0000-0001-7352-4815
Sayfa
673–681
Yayın Tarihi
2025-12-17
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Dane mısırlarda primer zararlıların neden olduğu zarar oranı %1-3 arasında değişmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Lisanslı depoculuğun giderek arttığı Mardin İli Kızıltepe, Nusaybin, Derik, Mazıdağı ve Artuklu İlçelerinde depolanmış dane mısırlarda böcek türleri, yoğunlukları ve zarar durumları 2022-2023 yıllarında araştırılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Paçal yapılarak elde edilen 500 gramlık örneklerde böcekler incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Dane mısırlarda primer zararlıların neden olduğu zarar oranı %1-3 arasında değişmiştir.
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:2022-2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Sitophilus oryzae · depo · dane mısır

Özet

Lisanslı depoculuğun giderek arttığı Mardin İli Kızıltepe, Nusaybin, Derik, Mazıdağı ve Artuklu İlçelerinde depolanmış dane mısırlarda böcek türleri, yoğunlukları ve zarar durumları 2022-2023 yıllarında araştırılmıştır. Örnekler gerek betonarme yatay depo ve gerekse çelik silo depolardan sondalama yöntemiyle alınmıştır. Paçal yapılarak elde edilen 500 gramlık örneklerde böcekler incelenmiştir. Depolanmış dane buğdaylarda 11 tür saptanmış olup, tüm türler Coleoptera takımındandır. Adi depolarda en yaygın görülen ve tahılların primer zararlı olarak bilinen Ekin kambur biti, Sitophilus oryzae (L., 1758) (Coleoptera: Curculionidae) olurken, (%48.24), çelik silo depolarda ise, depolanmış tahılların sekonder zararlısı olarak bilinen, %57.14 oranla, Tribolium castaneum (Herbst, 1797) (Coleoptera: Tenebrionidae) bulunmuştur. Toplanan canlı birey sayısının ölü bireylere göre daha yüksek olduğu (genel olarak, adi depolarda canlı birey oranı %90, çelik silo depolarda %77) belirlenmiştir. Dane mısırlarda primer zararlıların neden olduğu zarar oranı %1-3 arasında değişmiştir.

Abstract

Licensed warehousing has been steadily increasing in Kızıltepe, Nusaybin, Derik, Mazıdağı, and Artuklu districts of Mardin province, Türkiye. Nevertheless, the current knowledge of the stored grain pests is limited. This study determined insect species, their population densities, and extent of damage in stored corn grains during 2022–2023. Grain samples were taken from both traditional warehouses (reinforced concrete horizontal warehouse) and steel silos using the probe method. Insects were examined in 500 g composite samples prepared for each warehouse. Eleven species belonging to the order Coleoptera were identified from the samples. The most common species and the primary pest in ordinary warehouses was rice weevil, Sitophilus oryzae (L., 1758) (Coleoptera: Curculionidae) (48.24%), while the most common species in steel silos was Tribolium castaneum (Herbst, 1797) (Coleoptera: Tenebrionidae), with rate of %57.14, known as a secondary pest of stored grains. The number of alive individuals collected was higher than dead individuals (overall, the proportion of alive individuals was 90% in ordinary warehouses and 77% in steel silos). The damage caused by primary pests in corn grains ranged between 1–3%, indicating that the fumigation procedures in the sampled traditional warehouses and silos were not sufficiently successful.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Atakan, E., Saruhan, M. M. (2025). Mardin ilinde depolanmış dane mısır (Zea mays L.)’larda zararlıların saptanması. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, Cilt: 29 Sayı: 4, 673–681. https://doi.org/10.29050/harranziraat.1770479

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Anonymous, (2025a). Mısır Hastalık ve Zararlılarıyla Mücadele. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ankara 46 s. https://www.tarimorman.gov.tr/GKGM/Belgeler/Uretici_Bilgi_Kosesi/Dokumanlar/misir.pdf (Accessed June 14, 2025)
  2. Anonymous (2025b). Tarım ürünleri piyasaları-mısır. July-2024. https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge (Accessed June 14, 2025)
  3. Aydın, V. (2011). Edirne İli Uzunköprü İlçesinde Çeltik ve Pirinç Fabrikalarında Saptanan Zararlı Böcekler Üzerine Araştırmalar. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Tekirdağ, 39 s.
  4. Bağcı, F., Yılmaz, A., & Ertürk, S. (2014). Ankara İli hububat depolarında bulunan zararlı böcek türleri. Bitki Koruma Bülteni, (54), 69-78.
  5. Fox, T., & Fimeche, C. (2013). Global food waste not, want not. IMechE. England and Wales. https://www.imeche.org/policy-and-press/reports/detail/global-food-waste-not-want-not. (Accessed December 14, 2023).
  6. Ergül, C., Dörtbudak, N., & Akülke, A. (1972). Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki hububat ve mamulleri ile bakliyat anbar zararlılarının yayılışı ve zararı üzerinde araştırmalar. Bitki Koruma Bülteni, (12), 129-143.
  7. Emekci, M., & Ferizli, A. G. (2000). Current status of stored product protection in Turkey. IOBC WPRS Bulletin, 23(10), 39-45.
  8. Hava, J. (2022). New faunistics records of Mycetophagidae (Coleoptera: Tenebrionoidea). Studies and Reports Taxonomical Series, 19(2), 427-430.
  9. Işıkber, A. A., Özdamar, H. Ü., & Karcı, A. (2005). Kahramanmaraş ve Adıyaman illerinde depolanmış buğdaylar üzerinde rastlanan böcek türleri ve bulaşma oranları. KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi, 8(1), 107-113.
  10. Isıkber, A. Tunaz, H., Doğanay, İ., & Er, M. K. (2016). Türkiye’nin farklı coğrafi bölgelerinde depolanmış mısırlar üzerinde rastlanan böcek türlerinin bulaşma oranları ve yoğunlukları. Türkiye Entomoloji Bülteni, 6(4), 349-356. https://doi.org/10.16969/teb.13658.
  11. Karman, M., (1971). Denemelerin Kuruluşu ve Değerlendirme Esasları. Türkiye Cumhuriyeti Tarım Bakanlığı Zirai Mücadele ve Zirai Karantina Genel Müdürlüğü Yayınları, Mesleki Kitaplar Serisi, İzmir, 276 s.
  12. Mert, A. (2012). Adana İlinde depolanmış mısırlarda zararlı böcek türlerinin araştırılması. (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Adana.
  13. Özgür, A. F. (1990). Depolanmış ürün zararlıları. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Notu, No:23, 86 s.
  14. Tingiş, A. (2017). Konya ve Mersin illerindeki tahıl depolarında bulunan Sitophilus oryzae (L.) popülasyonlarının fosfine karşı dayanıklılık durumunun belirlenmesi (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), KSÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş.
  15. Rees, D. P. (2004). Insects of Stored Products. CSIRO publishing.
  16. Yetkin, M. S., & Atakan, E. (2022). Mersin İli, Tarsus ve Akdeniz ilçelerinde depolanmış buğday ve mısır zararlılarının belirlenmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 59(3), 471-483.
  17. Yücel, A. (1982). Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ambarlanmış buğdaylarda ambar böceklerinin neden olduğu ürün kayıpları. Hasat Öncesi ve Hasat Sonrası Ürün Kayıpları Seminer Bildirileri. T.G.T.O.B. Zir. İşl. Md., Merkez İkmal Müdürlüğü Basımevi, Ankara, 473-480.
  18. Zengin, E., (2019). Uşak İlinde depolanmış buğdaylarda bulunan zararlı ve yararlı böcek türleri ve yaygınlıklarının Belirlenmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi), Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Isparta.