Dergiler / Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi / 2026 / Cilt: 30 Sayı: 1

Kilis Antep fıstığı bahçelerinde Kermania pistaciella Amsel (Lepidoptera: Tineidae)’nın mevsimsel popülasyon dalgalanması ve bulaşma durumu

Seasonal population dynamics and infestation of Kermania pistaciella Amsel (Lepidoptera: Tineidae) in Kilis pistachio orchards

Kevser Ağcabay(Hatay Mustafa Kemal University)0000-0003-0240-1898
Nihat Demirel(Hatay Mustafa Kemal University)0000-0002-3631-2458
Sayfa
790–801
Yayın Tarihi
2026-03-22
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu sonuçlar, çevresel faktörlerin ve iyileştirilen bahçe yönetim uygulamalarının K. pistaciella popülasyonlarının ve neden olduğu zararın azalmasına katkıda bulunduğunu göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma, 2018 ve 2019 yetiştirme sezonlarında Kilis ili Elbeyli ilçesine bağlı Kalbursait köyündeki antepfıstığı bahçelerinde Kermania pistaciella’nın mevsimsel popülasyon dinamiklerini ve bulaşma düzeylerini araştırmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırma, Uzun çeşidi ile yetiştirilen dört Pistacia vera L. bahçesinde (Bahçe I, III, VI ve VII) yürütülmüştür. 2018 yılında delta feromon tuzakları ile izlenen ergin çıkışı nisan ayı başında başlamış, 8 Nisan’da en yüksek seviyeye ulaşmış ve nisan ayı sonuna doğru azalmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu sonuçlar, çevresel faktörlerin ve iyileştirilen bahçe yönetim uygulamalarının K. pistaciella popülasyonlarının ve neden olduğu zararın azalmasına katkıda bulunduğunu göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Antep fıstığı · Kermania pistaciella · Larva bulaşması

Özet

Bu çalışma, 2018 ve 2019 yetiştirme sezonlarında Kilis ili Elbeyli ilçesine bağlı Kalbursait köyündeki antepfıstığı bahçelerinde Kermania pistaciella’nın mevsimsel popülasyon dinamiklerini ve bulaşma düzeylerini araştırmıştır. Çalışmada, ergin uçuş aktivitesi ve larva bulaşmalarını izlemek için delta ve hunili feromon tuzakları kullanılmıştır. Araştırma, Uzun çeşidi ile yetiştirilen dört Pistacia vera L. bahçesinde (Bahçe I, III, VI ve VII) yürütülmüştür. 2018 yılında delta feromon tuzakları ile izlenen ergin çıkışı nisan ayı başında başlamış, 8 Nisan’da en yüksek seviyeye ulaşmış ve nisan ayı sonuna doğru azalmıştır. Bu dönemde yakalanan ergin sayısı 32 ile 369 arasında değişmiş, en yüksek değerler Bahçe VI ve VII’de kaydedilmiştir. 2019 yılında hem delta hem de hunili tuzaklar kullanılmış, ergin uçuşunun iki hafta gecikmeli olarak gerçekleştiği, en yoğun uçuş döneminin nisan sonu ile mayıs başı arasında olduğu belirlenmiştir. Delta tuzakları, hunili tuzaklara kıyasla daha fazla ergin yakalamıştır. Genel olarak, 2019 yılında hem ergin yakalanma oranları hem de bulaşma düzeyleri daha düşük bulunmuştur. Bahçe I ve III’te zararlı tamamen ortadan kaldırılmış, Bahçe VI ve VII’de ise önemli azalmalar sağlanmıştır. Bu sonuçlar, çevresel faktörlerin ve iyileştirilen bahçe yönetim uygulamalarının K. pistaciella popülasyonlarının ve neden olduğu zararın azalmasına katkıda bulunduğunu göstermektedir.

Abstract

This study investigated the seasonal population dynamics and infestation levels of Kermania pistaciella Amsel (Lepidoptera: Tineidae) in pistachio orchards of Kalbursait village (Elbeyli district, Kilis Province, Türkiye) during the 2018 and 2019 growing seasons using delta and funnel pheromone traps to monitor adult flight activity and larval infestation. The study was conducted during the 2018 and 2019 seasons in four Pistacia vera L. orchards cultivated with the Uzun variety. In 2018, delta pheromone traps monitored adult emergence, which began in early April, peaked on April 8, and declined by late April, with captures ranging from 32 to 369 adults, the highest in Orchards VI and VII. In 2019, both delta and funnel traps were used, showing a two-week delay in adult flight, with peak activity from late April to early May. Delta traps caught more adults than funnel traps. Overall adult captures and infestation rates were lower in 2019, with complete elimination in Orchards I and III and substantial reductions in Orchards VI and VII. These results suggest that environmental factors and improved orchard management practices contributed to the reduction of K. pistaciella populations and associated damage.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Ağcabay, K., Demirel, N. (2026). Kilis Antep fıstığı bahçelerinde Kermania pistaciella Amsel (Lepidoptera: Tineidae)’nın mevsimsel popülasyon dalgalanması ve bulaşma durumu. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, Cilt: 30 Sayı: 1, 790–801. https://doi.org/10.29050/harranziraat.1817517

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. Abbaszadeh, G., Seiedoleslami, H., & Hatami, B. (2011). Ecological, Cultural and Pheromonal Studies on Pistachio Wood Borer, Kermania pistaciella A. Annals of Plant Protection Sciences, 19(1), 25-28.
  2. Anonymous, (2008). Plant Protection Technical Instruction (Fruit and Vineyard Pests, Vol. 4), Ministry of Agriculture and Rural Affairs of Turkey, General Directorate of Agricultural Research, Department of Plant Health Research (TAGEM), Ankara, 388 pp.
  3. Amsel, H.G. (1964). Ein neuer kleinschmetterling als pista zien-schädling aus Iran. Beiträge zur naturkundlichen Forschung in Südwestdeutschland, 23, 107–109.
  4. Ağcabay, K. (2019). Antepfıstığı dal güvesi, Kermania pistaciella Ams. (Lepidoptera: Oinophilidae)’nin popülasyon yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi. Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. 66 pp.
  5. Arbabtafti, R., Sheikhigarjan, A., Mahmoudvand, M., & Mohammadipour, A. (2012). Cost–Benefit Analysis of Pistachio Twig Borer, Kermania pistaciella Amsel (Lepidoptera: Oinophylidae) Chemical Control. Archives of Phytopathology and Plant Protection, 45(16), 1972-1979. https://doi.org/10.1080/03235408.2012.718690
  6. Basirat, M. (2006). Determination of heat requirements for pistachio twig borer moth, Kermania pistaciella. Acta Horticulturae, 726, 519-523. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2006.726.86
  7. Bolu, H. (2002). Güneydoğu Anadolu Bölgesi Antepfıstığı Alanlarındaki Böcek ve Akar Faunasının Saptanması. Türkiye Entomoloji Dergisi, 26(3), 197-208.
  8. Dilmen, H., & Kaplan, C. (2025). Efficacy of Trap Types on the Attractiveness of Kermania pistaciella Amsel, 1964 (Lepidoptera: Tineidae). ISPEC Tarım Bilimleri Dergisi, 9(1), 268-276.
  9. Fakhri, N., & Abbasipour, H. (2019). Population fluctuations of the pistachio twig borer, Kermania pistaciella Amsel, 1964 (Lep.: Oinophylidae) using delta pheromone trap. Acta agriculturae Slovenica, 114(1), 13-20. https://doi.org/10.14720/aas.2019.114.1.2
  10. FAO, (2022). Crops and livestock products/Pistachio. https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL (access date: 07.08.2025)
  11. Gries, R., Khaskin, G., Daroogheh, H., Mart, C., Karadag, S., & Er, MK. (2006). (2S, 12Z)-2-Acetoxy-12-heptadecene: Major Sex Pheromone Component of Pistachio Twig Borer, Kermania pistaciella. Journal of Chemical Ecology, 32(12), 2667-2677. https://doi.org/10.1007/s10886-006-9190-0
  12. Guerrero, S., Brambila, J., & Meagher, R.L. (2014). Efficacies of four pheromone-baited traps in capturing male Helicoverpa (Lepidoptera: Noctuidae) moths in Northern Florida. Florida Entomologist, 97, 1671-1678. https://doi.org/10.1653/024.097.0441
  13. Kant, K., Kanaujia, K.R., & Kanaujia, S. (1999). Rhythmicity and orientation of Helicoverpa armigera (Hübner) to pheromone and influence of trap design and distance on moth trapping. Journal of Insect Science, 12, 6-8.
  14. Küçükarslan, N. (1966). Antepfıstıklarında Zarar Yapan Fıstık Dalgüvesi (Kermania pistaciella Amsel, Lep. – Oinophilidae) ’nin Biyoloji ve Savaşı Üzerinde Bazı İncelemeler, Sabri A.Ş. Basımevi, İstanbul, 64s.
  15. Mamay, M., Sönmez, C., Li, Y., Mutlu, Ç., Akhtar, I., Bibi, R., Alfarraj, S., Ansari, M.J., & Vyhnanek, T. (2022). Infestation rate and cardinal directional preference of pistachio twig borer [Kermania pistaciella Amsel (Lepidoptera: Tineidae)]. Journal of King Saud University-Science, 34(4), 102025. https://doi.org/10.1016/j.jksus.2022.102025
  16. Mart, C., Karadağ, S., Aslan, M.M., & Nazife, E. (2003). Antepfıstığı alanlarında entegre mücadeleye veri tabanı olusturacak bazı konularda arastırmalar. TÜBİTAK Tarp-2076 Nolu proje raporu, 315 s.
  17. Mart, C., Yigit, A., & Çelik, M.Y. (1995). Biological Observations and Chemical Control of Pistachio Twig Borer, Kermania pistaciella, Injurious in Pistachio Orchards in Turkey. ISHS Acta Horticulturae 419: I International Symposium on Pistachio; 373-378. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.1995.419.62
  18. Mehrnejad, M.R. (2001). The current status of pistachio pests in Iran. Cahiers Options Méditerranéennes, 56(1), 315-322.
  19. Okalin, F., & Kaplan, M. (2025). Determination of Population Change and Damage Rate of Kermania pistaciella Amsel (Lepidoptera: Tineidae) in Pistachio Orchards in Türkiye. Applied Fruit Science, 67, 148. https://doi.org/10.1007/s10341-025-01345-3.
  20. Özgen, İ., Mamay, M., & Yanık, E. (2022). Release of the lady beetle (Oenopia conglobata L.) to control the common pistachio psylla. Biological Control, 171, 104940.
  21. Sabuncu, Y., Mamay, M., & Özgen, İ. (2021). Overwintering insect (Arthropoda: Insecta) biodiversity in pistachio orchards of the Middle Euphrates Valley, Turkey. Harran Tarım Ve Gıda Bilimleri Dergisi, 25(2), 185-192. https://doi.org/10.29050/harranziraat.884529
  22. SAS Institute, (1998). User's Guide, version 6. SAS Institute, Cary, NC, USA.
  23. Sönmez, C., & Mamay, M. (2022). Twig traps: a sustainable and eco-friendly management option for pistachio bark beetle [Hylesinus (=Chaetoptelius) vestitus (Mulsant & Rey, 1860)(Coleoptera: Scolytidae)]. Journal of Plant Diseases and Protection, 129(5), 1181-1188.
  24. Şengel, D.K., & Mamay, M. (2025). Population Development and infestation rate of pistachio twig borer [Kermania pistaciella Amsel (Lepidoptera: Tineidae)] in Pistachio Orchards in Middle Euphrates Valley, Türkiye. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 39(2), 391-406. https://doi.org/10.15316/selcukjafsci.1650937.
  25. TURKSTAT, (2024). Turkish Statistical Institute, Number of Trees by Province. Available at: https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (accessed 20 August 2024).
  26. TURKSTAT, (2022). Turkish Statistical Institute. Available at: https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (accessed 04 December 2022).
  27. Yanık, E., &Yildirim, Y. (2016). Effectiveness of Mass Trapping for Control of The Pistachio Twig Borer, Kermania pistaciella. Bulletin of Insectology, 69(1), 35-40.
  28. Zamani, Z., Khajehali, J., & Sabrazalian, M.R. (2012). Influence of Trap Type, Trapping Location and Cardinal Direction on the Capture of the Pistachio Twig Borer Moth, Kermania pistaciella Amsel. (Lepidoptera: Tineidae)’in Isfahan. Plant Pest Research, 2(2), 59-61.
  29. Arbabtafti, R., Sheikhigarjan, A., Mahmoudvand, M., & Mohammadipour, A. (2012). Cost–Benefit Analysis of Pistachio Twig Borer, Kermania pistaciella Amsel (Lepidoptera: Oinophylidae) Chemical Control. Archives of Phytopathology and Plant Protection, 45(16), 1972-1979. https://doi.org/10.1080/03235408.2012.718690