KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Aydın Türklük Bilgisi / 2019 / Cilt: 5 - Sayı: 2

Eski Türk Edebiyatında İbrahimler, Halîl-nâme'nin Yeni Bir Nüshası ve Düşündürdükleri

Metin AKAR
Sayfa
73–98
Yayın Tarihi
2019-10-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Genelde Türk külliyat yayıncılığının ihmalleri ve ilmî araştırma anlayışımızdaki bir noksanlık ve bunun doğurduğu sonuçlar, özelde de Abdülvâsiʻ çalışmalarındaki ihmallere işaret edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Yüzyıl Eski Türk Edebiyatının mesnevî şairlerinde biri olan Abdülvâsiʻ ve eserleri son üç asırda unutulmuş, sonra Halîl-nâme ile Miʻrâc-nâme'si ile bilimin gündemine girmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ayrıca, kütüphane kayıtlarına farklı adla yazıldığı için dikkatlerden kaçan, kütüphane dijital tanıtım kataloğuna da alınmayan bir Halil-nâme nüshası tanıtılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Genelde Türk külliyat yayıncılığının ihmalleri ve ilmî araştırma anlayışımızdaki bir noksanlık ve bunun doğurduğu sonuçlar, özelde de Abdülvâsiʻ çalışmalarındaki ihmallere işaret edilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Anahtar Kelimeler Abdülvâsi · Kadıoğlu · Halil-nâme

Özet

Öz XIX-XV. Yüzyıl Eski Türk Edebiyatının mesnevî şairlerinde biri olan Abdülvâsiʻ ve eserleri son üç asırda unutulmuş, sonra Halîl-nâme ile Miʻrâc-nâme'si ile bilimin gündemine girmiştir. Bu sanatkar hakkında yapılan araştırmaların her biri millî ve yabancı kütüphaneler hakkıyla taranmadan yapıldığı için hep noksan kalmıştır. Mevcut ve bilinen nüshalara göre şairin ederlerinin tenkitli metninin oluşturulmamış olması her iki eserinin de tahlilini imkansız kılmıştır. Eski Türk edebiyatında İbrâhim peygamberden başka, İbrahim ve İsmail, İbrahim Edhem, son İslâm peygamberinin oğlu İbrahim ve nihayet Türk Din ve Tasavvuf edebiyatının kurucusu Ahmed Yesevî'nin oğlu İbrahim gibi İbrahimler hakkında da edebî eserler oluşturulmuştur. Bunlardan en az bilineni Ahmed Yesevî oğlu İbrahim için Türkiye dışında ve XII. yüzyılda yazılmış olanıdır. Makalede bu İbrahimler ve kahramanı İbrahim adlı şahıslar olan edebî eserler hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca, kütüphane kayıtlarına farklı adla yazıldığı için dikkatlerden kaçan, kütüphane dijital tanıtım kataloğuna da alınmayan bir Halil-nâme nüshası tanıtılmıştır. Genelde Türk külliyat yayıncılığının ihmalleri ve ilmî araştırma anlayışımızdaki bir noksanlık ve bunun doğurduğu sonuçlar, özelde de Abdülvâsiʻ çalışmalarındaki ihmallere işaret edilmiştir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKAR, M. (2019). Eski Türk Edebiyatında İbrahimler, Halîl-nâme'nin Yeni Bir Nüshası ve Düşündürdükleri. Aydın Türklük Bilgisi, Cilt: 5 - Sayı: 2, 73–98. https://ajindex.com/articles/134641

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (26)

  1. Abik, Ayşehan Deniz. (1987).
  2. Abdülvasi Çelebi'nin Halil-name'si, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi,
  3. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  4. Abik, A. Deniz. (1997). “İki Yeni Nüshası Sebebiyle Halilname ve Müellifi Abdülvasi Üzerine”, Türkoloji Dergisi, C. XII, S.1, s.128-139,
  5. Ankara.
  6. Akar, Metin. (1980). Türk Edebiyatında Manzum Miʻrâc-nâmeler, Dr. Tezi, Hacettepe Üniversitesi,
  7. Mezuniyet Sonrası Eğitimi Fakültesi, Ankara.
  8. Akar, Metin. (1987a). Türk Edebiyatında Manzum Miʻrâc-nâmeler, Ankara, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları: 804, 1000 Temel Eser Dizisi: 131. Akar, Metin. (1987b).
  9. Şeyyad Hamza Hakkında Yeni Bilgiler, Marmara Üniversitesi,
  10. Fen-Edebiyat Fakültesi, Türklük Araştırmaları Dergisi, Yıl: 1986, S.2, s.1-14,
  11. İstanbul.
  12. Akar, Metin. (2016). Ahmed Yesevî'nin Oğlu İbrahim'in Öldürülmesi ve Bu Konuda Hakîm Ata'nın Yazdığı Şiir, Geçmişten Geleceğe Hoca Ahmed Yesevî Uluslararası Sempozyum Bildirileri, C.2, s. 853-866,
  13. İstanbul.
  14. Alpay, Günay. (1969). Abdülvâsî Çelebi’nin Eseri ve Nüshaları, TDAY-Belleten 1968, s. 201-226,
  15. Ankara.
  16. Aytaç, Mustafa. (1988).
  17. Peygamberler Şehri Urfa, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınevi. Çelebioğlu, Âmil (1976). Sultan II. Murad Devri (824-855/1421-1451)
  18. Mesnevileri, Doç. Tezi, Erzurum. Çığ, Muazzez İlmiye. (2019).
  19. İbrahim Peygamber, Sümer Yazılarına ve Arkeolojik Buluntulara Göre, 21. Basım, İstanbul, Kaynak Yayınları N: 227. Dastanov, Orınbay. (1993).
  20. Aziret Sultan, Almatı. Derdiyok, İ. Çetin. (1997). Adana İl Halk Kütüphanesinde Bulunan Bir Hikâyet-i İbrâhîm Edhem Nüshası, Türkoloji Araştırmaları, -Fuat Özdemir Anısına, s. 141-142,
  21. Adana. Esin, Emel. (1972).
  22. İbrahim Peygamber, TA, C. XX, s. 6-8,
  23. Ankara.
  24. Güldaş, Ayhan. (1985). Abdülvâsi Çelebi ve Halinâme'si, Dr. Tezi, İ.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Hazînî. (1002/1593). Cevâhirü'l-Ebrâr min Emvâci'l-Bihâr, İ.Ü. Merkez Kütüphanesi, TY 3893, İstanbul. Hazînî. (2009). Menbaՙu'l-Ebhâr fî Riyâzi'l-Ebrâr, haz. Mehmet Mahur Tulum, İstanbul: Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi: 45. İlgürel, Sevim. (19776). Menâsik-i Mesâlik, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi, S.30, s.55-72,
  25. İstanbul.
  26. Karahan, Abdülkadir. (1967). 15. Yüzyıl Osmanlı Dinî Edebiyatında Mesnevi'ler ve Abdülvâsi Çelebi'nin Halilname'si”, Estratto dagli Atti Del III Terzo Congresso di studi Arabi e Islamici, Istituto Universitorıo Orıentale, pp.417-424, Napoli / İtalya. Karahan, Abdülkadir. (1980). XV. Yüzyıl Osmanlı Dinî Edebiyatında Mesneviler ve Abdülvâsî Çelebi’nin Halil-name’si, Eski T