KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Resilience / 2026 / Cilt: 8 Sayı: 1

2023 Türkiye Depremleri Sonrası Sporcularda Sosyal Medya Kaynaklı İkincil Travmatik Stres ve Ruh Sağlığı Sürekliliği İlişkisinde Bilinçli Farkındalığın Rolü

The Role Of Mindfulness in The Relationship Between Social Media-Induced Secondary Traumatic Stress And Mental Health Continuum in Athletes After The 2023 Turkey Earthquakes

Emre Ozan Tingaz(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0002-7048-2055
Beyza Nur Kılıç(HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0002-5648-6439
Büşra Erul(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0000-0001-9137-1736
Umut Sevilmiş(KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ)0000-0003-2874-387X
Yasin Akbaş(NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ)0000-0002-4706-7005
Burak Engür(GAZİ ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0009-0003-3487-4443
Hediye Şevval Artan(İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ-CERRAHPAŞA, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ)0009-0001-4476-7807
Sayfa
1–11
Yayın Tarihi
2024-06-28
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma bulgularına göre, sosyal medya kaynaklı ikincil travmatik stres, ruh sağlığı sürekliliği ve bilinçli farkındalıkla negatif yönde ilişkilidir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmanın amacı, 2023 Türkiye depremleri sonrasında sporcularda sosyal medya kaynaklı ikincil travmatik stres ve ruh sağlığı sürekliliği ilişkisinde bilinçli farkındalığın rolünü incelemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu doğrultuda depreme doğrudan maruz kalmamış 156 erişkin sporcu (Myaş=24.8, SS=7.7) Sosyal Medya Kullanıcıları İçin İkincil Travmatik Stres Ölçeği, Sporcu Ruh Sağlığı Sürekliliği-Kısa Formu ve Sporcu Bilinçli farkındalık ölçeğine çevrimiçi yolla yanıt vermişlerdir.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma bulgularına göre, sosyal medya kaynaklı ikincil travmatik stres, ruh sağlığı sürekliliği ve bilinçli farkındalıkla negatif yönde ilişkilidir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:2023 Verileri
⚙️Değişkenler:Deprem · İyi oluş · İkinncil travmatik stres

Özet

Bu çalışmanın amacı, 2023 Türkiye depremleri sonrasında sporcularda sosyal medya kaynaklı ikincil travmatik stres ve ruh sağlığı sürekliliği ilişkisinde bilinçli farkındalığın rolünü incelemektir. Bu doğrultuda depreme doğrudan maruz kalmamış 156 erişkin sporcu (Myaş=24.8, SS=7.7) Sosyal Medya Kullanıcıları İçin İkincil Travmatik Stres Ölçeği, Sporcu Ruh Sağlığı Sürekliliği-Kısa Formu ve Sporcu Bilinçli farkındalık ölçeğine çevrimiçi yolla yanıt vermişlerdir. Araştırma bulgularına göre, sosyal medya kaynaklı ikincil travmatik stres, ruh sağlığı sürekliliği ve bilinçli farkındalıkla negatif yönde ilişkilidir. Bununla birlikte, sosyal medya kaynaklı ikincil travmatik stres ile ruh sağlığı sürekliliği arasındaki ilişkide bilinçli farkındalık düzenleyici bir rol oynamazken, kısmi bir aracılık etkisi göstermiştir. Her ne kadar bu araştırmanın kesitsel desende tasarlanmış olması sebebiyle nedensel bir çıkarım yapmak zor olsa da 2023 Türkiye depremi sonrasında sporcularda sosyal medya kaynaklı ikincil travmatik stres kısmi olarak bilinçli farkındalığın azalmasına yol açarak ruh sağlığı sürekliliğini olumsuz yönde etkileyebilir. Detaylı analiz için daha fazla araştırma bulgusuna ihtiyaç olduğu değerlendirilmiştir.

Abstract

We investigated the role of mindfulness in the relationship between social media-induced secondary traumatic stress and mental health continuum in athletes after 2023 earthquakes in Turkey. One hundred fifty-six athletes (Mage=24.8 years, SD=7.7) responded the Secondary Traumatic Stress Scale for Social Media Users, Mindfulness Inventory for Sports, and Sport Mental Health Continuum-Short Form. Correlation analysis indicated that social media-induced secondary traumatic stress was negatively correlated with both mindfulness and mental health continuum. While mindfulness does not play a moderator role in the social media-induced secondary traumatic stress and mental health continuum relationship, it has a partial mediation role. Although this cross-sectional study do not permit a causal inference, after the 2023 Turkey earthquakes, social media induced secondary traumatic stress may negatively affect the mental health continuum of the athletes by partially causing a decrease in mindfulness. It is considered that more research results are needed for detailed analyses.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Tingaz, E. O., Kılıç, B. N., Erul, B., Sevilmiş, U., Akbaş, Y., Engür, B., Artan, H. Ş. (2024). 2023 Türkiye Depremleri Sonrası Sporcularda Sosyal Medya Kaynaklı İkincil Travmatik Stres ve Ruh Sağlığı Sürekliliği İlişkisinde Bilinçli Farkındalığın Rolü. Resilience, Cilt: 8 Sayı: 1, 1–11. https://doi.org/10.32569/resilience.1440323

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (45)

  1. Abe, S., Kobayashi, Y., & Ikawa, T., (1990). Seismic characteristics of the weight-dropping source. Journal of Physi AFAD (11 Şubat 2023). Kahramanmaraş’ta Meydana Gelen Depremler Hk. Basın Bülteni– 26. https://www.afad.gov.tr/kahramanmarasta-meydana-gelen-depremler-hk-basin-bulteni-26
  2. AFAD, 6 Şubat 2023. 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş (Pazarcık ve Elbistan) depremleri saha çalışmaları ön değerlendirme raporu. https://deprem.afad.gov.tr/content/137
  3. American Psychiatric Association., (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). https://doi.org/10.1176/appi.books.9780890425596
  4. Arvay, M. J., (2002). Secondary traumatic stress among trauma counsellors: What does the research say?. International Journal for the Advancement of Counselling, 23(4), 283. DOI:10.1023/A:1014496419410
  5. Baron, R. M. & Kenny, D. A., (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173
  6. BBC, 4 Mayıs 2024. AB’den Türkiye’ye depremler için rekor tutarda yardım. https://www.bbc.com/turkce/articles/c0d74lmnddpo
  7. Beck, C. T., (2011). Secondary traumatic stress in nurses: A systematic review. Archives of Psychiatric Nursing, 25(1), 1-10. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2010.05.005
  8. Berceli, D., & Napoli, M., (2006). A proposal for a mindfulness-based trauma prevention program for social work professionals. Complementary Health Practice Review, 11(3), 153-165. DOI: 10.1177/1533210106297989
  9. Bride, B. E., (2007). Prevalence of secondary traumatic stress among social workers. Social Work, 52(1), 63-70. https://doi.org/10.1093/sw/52.1.63
  10. Carmody, J., & Baer, R. A., (2008). Relationships between mindfulness practice and levels of mindfulness, medical and psychological symptoms and well-being in a mindfulness-based stress reduction program. Journal of Behavioral Medicine, 31, 23-33. https://doi.org/10.1007/s10865-007-9130-7
  11. Çelik, S. B., & Altınışık, M. S., (2021). Adaptation of Secondary Traumatic Stress Scale to Turkish for Social Media Users: Reliability and Validity Study. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 11(60), 1-12.
  12. Chang, W. H., Chang, J. H., & Chen, L. H., (2017). Mindfulness enhances change in athletes’ well-being: The mediating role of basic psychological needs fulfillment. In Key Topics in Sports Psychology (pp. 117-125).
  13. Cohen, J., (1988). Statistical power analysis for the behavioural sciences (2nd Ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.
  14. Creswell, J. D. (2017). Mindfulness interventions. Annual Review of Psychology, 68, 491-516.
  15. Figley, C. R., (1995). Compassion fatigue: Coping with secondary traumatic stress disorder in those who treat the traumatized. C. R. Fingley (Ed.), New York: Brunner/Mazel.
  16. Foster, B. J., & Chow, G. M., (2019). Development of the Sport Mental Health Continuum—Short Form (Sport MHC-SF). Journal of Clinical Sport Psychology, 13(4), 593-608. https://doi.org/10.1123/jcsp.2017-0057
  17. Frounfelker, R., Gilman, S. E., Betancourt, T. S., Aguilar-Gaxiola, S., Alonso, J., Bromet, E. J.,. & Kessler, R. C., (2018). Civilians in world war II and DSM-IV mental disorders: results from the world mental health survey initiative. Social Psychiatry And Psychiatric Epidemiology, 53, 207-219. https://doi.org/10.1007/s00127-017-1452-3
  18. Gustafsson, H., Skoog, T., Davis, P., Kenttä, G., & Haberl, P., (2015). Mindfulness and its relationship with perceived stress, affect, and burnout in elite junior athletes. Journal of Clinical Sport Psychology, 9(3), 263-281. https://doi.org/10.1123/jcsp.2014-0051
  19. Harker, R., Pidgeon, A. M., Klaassen, F., & King, S., (2016). Exploring resilience and mindfulness as preventative factors for psychological distress burnout and secondary traumatic stress among human service professionals. Work, 54(3), 631-637. DOI: 10.3233/WOR-162311
  20. Hopwood, T. L., & Schutte, N. S., (2017). A meta-analytic investigation of the impact of mindfulness-based interventions on post traumatic stress. Clinical Psychology Review, 57, 12-20. https://doi.org/10.1016/j.cpr.2017.08.002
  21. Hülsheger, U. R., Alberts, H. J. E. M., Feinholdt, A., & Lang, J. W. B., (2013). Benefits of mindfulness at work: The role of mindfulness in emotion regulation, emotional exhaustion, and job satisfaction. Journal of Applied Psychology, 98(2), 310–325. https://doi.org/10.1037/a0031313
  22. George, D., & Mallery, P., (2021). IBM SPSS statistics 27 step by step: A simple guide and reference. Routledge
  23. Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness-based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10(2), 144-156
  24. Karasar, N. (2016). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar İlkeler Teknikler. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık
  25. Kobayashi, Y., Oe, M., Ishida, T., Matsuoka, M., Chiba, H., & Uchimura, N., 2020. Workplace violence and its effects on burnout and secondary traumatic stress among mental healthcare nurses in Japan. International Journal Of Environmental Research And Public Health, 17(8), 2747
  26. Lundqvist, C., (2011). Well-being in competitive sports—The feel-good factor? A review of conceptual considerations of wellbeing. International Review of Sport and Exercise Psychology, 4(2), 109-127. https://doi.org/10.1080/1750984X.2011.584067
  27. Mancini, M. N., (2019). Development and Validation of the Secondary Traumatic Stress Scale in a Sample of Social Media Users (Doctoral dissertation, Cleveland State University)
  28. McCann, I. L., & Pearlman, L. A., (1990). Vicarious traumatization: A framework for understanding the psychological effects of working with victims. Journal of Traumatic Stress, 3, 131-149. https://doi.org/10.1007/BF00975140
  29. Myall, K., Montero-Marin, J., Gorczynski, P., Kajee, N., Sheriff, R. S., Bernard, R.,. & Kuyken, W. (2023). Effect of mindfulness-based programmes on elite athlete mental health: A systematic review and meta-analysis. British Journal of Sports Medicine, 57(2), 99-108
  30. O'Connor, M., O'Reilly, G., Murphy, E., Connaughton, L., Hoctor, E., & McHugh, L., (2021). Resilience mediates the cross-sectional relationship between mindfulness and positive mental health in early adolescence. Journal of Contextual Behavioral Science, 21, 171-175. https://doi.org/10.1016/j.jcbs.2021.07.003
  31. Roemer, L., Williston, S. K., & Rollins, L. G., (2015). Mindfulness and emotion regulation. Current Opinion in Psychology, 3, 52-57. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2015.02.006
  32. Schober, P., Boer, C., & Schwarte, L. A., (2018). Correlation coefficients: appropriate use and interpretation. Anesthesia ve Analgesia, 126(5), 1763-1768. Doi: 10.1213/ANE.0000000000002864
  33. Suresh, K. P., & Chandrashekara, S., (2012). Sample size estimation and power analysis for clinical research studies. Journal of Human Reproductive Sciences, 5(1), 7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3409926/
  34. T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı, 6 Şubat 2023. Tüm Ulusal Spor Organizasyonları İkinci Bir Açıklamaya Kadar Durduruldu https://gsb.gov.tr/haber-detay.html/967
  35. TCCB, 14 Şubat 2023. “Deprem felaketinin yaralarını milletimizle birlikte el ele vererek en kısa sürede saracağız”. https://www.tccb.gov.tr/haberler/410/142928/-deprem-felaketinin-yaralarini-milletimizle-birlikte-el-ele-vererek-en-kisa-surede-saracagiz-
  36. Teper, R., Segal, Z. V., & Inzlicht, M., (2013). Inside the mindful mind: How mindfulness enhances emotion regulation through improvements in executive control. Current Directions in Psychological Science, 22(6), 449-454. DOI: 10.1177/0963721413495869
  37. Thienot, E., Jackson, B., Dimmock, J., Grove, J. R., Bernier, M., & Fournier, J. F., 2014. Development and preliminary validation of the mindfulness inventory for sport. Psychology of Sport and Exercise, 15(1), 72-80. https://doi.org/10.1016/j.psychsport.2013.10.003
  38. Tingaz, E. O., 2020. Adaptation of the mindfulness inventory for sport into Turkish: A validity and reliability study. Spormetre The Journal of Physical Education and Sport Science, 18(1), 71–80. https://doi.org/10.33689/spormetre.642682
  39. Tingaz, E. O., 2022. Sporcu Ruh Sağlığı Sürekliliği-Kısa Formu: Türkçeye Uyarlanması ve Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 33(1), 43-52. https://doi.org/10.17644/sbd.948200
  40. TRT Haber Canlı [@trthabercanli]., 6 Şubat 2023. Artçı sarsıntılar devam ediyor, deprem anı Adana’da @trthaber canlı yayınına yansıdı. [Tweet]. Twitter
  41. Weinstein N., Brown, K. W. & Ryan R. M., 2009. Amulti- method examination of the effects of mindfulness on stres attribution, coping, and emotional well-being. Journal of Research in Personality, 43, 374-385. https://doi.org/10.1016/j.jrp.2008.12.008
  42. Yıldız, M. İ., Başterzi, A. D., Yıldırım, E. A., Yüksel, Ş., Aker, A. T., Semerci, B.,. & Hacıoğlu Yıldırım, M. (2023). Deprem sonrası erken dönemde koruyucu ve tedavi edici ruh sağlığı hizmeti-Türkiye Psikiyatri Derneği uzman görüşü. Turkish Journal of Psychiatry, 34(1) 39-49. https://doi.org/10.5080/u27305
  43. Frounfelker, R., Gilman, S. E., Betancourt, T. S., Aguilar-Gaxiola, S., Alonso, J., Bromet, E. J.,. & Kessler, R. C., (2018). Civilians in world war II and DSM-IV mental disorders: results from the world mental health survey initiative. Social Psychiatry And Psychiatric Epidemiology, 53, 207-219. https://doi.org/10.1007/s00127-017-1452-3
  44. Myall, K., Montero-Marin, J., Gorczynski, P., Kajee, N., Sheriff, R. S., Bernard, R.,. & Kuyken, W. (2023). Effect of mindfulness-based programmes on elite athlete mental health: A systematic review and meta-analysis. British Journal of Sports Medicine, 57(2), 99-108
  45. Yıldız, M. İ., Başterzi, A. D., Yıldırım, E. A., Yüksel, Ş., Aker, A. T., Semerci, B.,. & Hacıoğlu Yıldırım, M. (2023). Deprem sonrası erken dönemde koruyucu ve tedavi edici ruh sağlığı hizmeti-Türkiye Psikiyatri Derneği uzman görüşü. Turkish Journal of Psychiatry, 34(1) 39-49. https://doi.org/10.5080/u27305