Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular, her iki eserin de saz semaisi formunun temel yapısını ve Sultan-ı Yegâh makamının temel seyir özelliklerini koruduğunu göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Türk müziğinde aynı makam ve form çerçevesinde bestelenen eserler, bestecilerin müzikal yaklaşımlarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmeye imkân sağlamaktadır. Bu araştırmanın temel problemi, farklı dönemlerde bestelenmiş aynı makam ve formdaki iki saz semaisi arasındaki benzerlik ve farklılıkların ortaya konulmasıdır. Araştırmanın amacı, Kanunî Hacı Arif Bey ile Göksel Baktagir’in Sultan-ı Yegâh makamındaki saz semailerini makamsal yapı, form yapısı ve melodik örgü bakımından karşılaştırmalı olarak incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Veriler doküman analizi yoluyla elde edilmiş, eserler önceden belirlenen ölçütler doğrultusunda karşılaştırmalı analiz tekniği kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular, her iki eserin de saz semaisi formunun temel yapısını ve Sultan-ı Yegâh makamının temel seyir özelliklerini koruduğunu göstermektedir. Bununla birlikte Kanunî Hacı Arif Bey’in eserinde motif tekrarlarına dayalı daha yalın ve dengeli bir melodik yapı öne çıkarken, Göksel Baktagir’in eserinde daha geniş ses alanı, daha çeşitli geçki kullanımı ve daha hareketli bir melodik örgü dikkat çekmektedir. Sonuç olarak aynı makam ve form çerçevesinde bestelenmiş bu iki eserin bestecilik anlayışları bakımından belirgin üslûp farklılıkları taşıdığı belirlenmiştir.
Abstract
The works composed within the same makam and form in Turkish music provide an opportunity to compare composers’ musical approaches. The main aim of this study is to identify the similarities and differences between two saz semai works composed in the same makam and form in different historical periods. The aim of this study is to conduct a comparative analysis of the Sultan-i Yegah saz semai works of Kanunî Hacı Arif Bey and Göksel Baktagir in terms of makam structure, formal structure, and melodic organization. The study employed a holistic multiple-case design within the qualitative research paradigm. The data were collected through document analysis, and the selected works were examined using comparative analysis based on predefined analytical criteria. The findings indicate that both compositions preserve the fundamental structure of the saz semai form as well as the essential characteristics of the Sultan-i Yegah makam. However, Hacı Arif Bey's composition is characterized by a more restrained and balanced melodic organization built on recurring motifs, whereas Baktagir's work exhibits a broader pitch range, a greater variety of transitions within the makam, and a more dynamic melodic organization. The findings further indicate that, despite being composed within the same makam and formal framework, the two works differ considerably in terms of compositional style.