Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBulgular: Sonuçlar, yıllık yağışın 500 mm'nin altına düşmesiyle ilişkili olarak, kuraklık yıllarında (2020 ve 2023) domates veriminde ~%17 ve biber veriminde ~%16'lık düşüşler olduğunu göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Amaç: Türkiye'nin Çanakkale ilinde sürdürülebilir sebze üretimi, yarı Akdeniz iklimindeki değişkenlik ve tekrarlayan kuraklıklarla bağlantılı su kıtlığı nedeniyle giderek daha fazla tehdit altındadır. Bu çalışma, küçük ölçekli sebze çiftçilerinin, özellikle domates ve biber üreticilerinin, su kaynaklı streslere nasıl uyum sağladığını incelemektedir. Tasarım/Metodoloji/Yaklaşım: Yağış eğilimleri, ürün verimi ve kurumsal raporları içeren 2018–2023 yıllarına ait ikincil verilere dayanan bu çalışma, çevresel kırılganlığı ve kurumsal duyarlılığı değerlendirmek için Uyum Kapasitesi Çerçevesi ve Kurumsal Uyum Teorisini uygulamaktadır. Bulgular: Sonuçlar, yıllık yağışın 500 mm'nin altına düşmesiyle ilişkili olarak, kuraklık yıllarında (2020 ve 2023) domates veriminde ~%17 ve biber veriminde ~%16'lık düşüşler olduğunu göstermektedir. Bu baskılara rağmen, yüksek yatırım maliyetleri, parçalanmış arazi yapısı ve yetersiz teknik destek nedeniyle çiftçilerin yalnızca %18–20'si modern sulama yöntemlerini benimsemektedir. Danışmanlık hizmetleri ve tarım sigortası, üreticilerin yalnızca küçük bir kısmına ulaşmaktadır. Buna karşılık, çiftçiler ekim takvimlerini değiştirme, gayri resmi su paylaşımı ve düşük teknolojili damla sulama gibi taban düzeyinde stratejiler benimsemektedir. Bu tepkiler, yukarıdan aşağıya tarım programları ile yerel tarım gerçekleri arasındaki uyumsuzluğu ortaya koymaktadır. Araştırmanın sınırlılıkları: Çalışma, il düzeyindeki ikincil verilere dayanmaktadır ve bu da bireysel çiftçi davranışlarının analizini sınırlamaktadır. Tutarsız veriler, analizi 2018–2023 yıllarıyla sınırlamıştır; bu da uzun vadeli iklim–verim ilişkilerini tam olarak yansıtmayabilir. Betimsel yaklaşım, nedensel çıkarımları sınırlamaktadır. Gelecekteki çalışmalar, daha sağlam bir çok değişkenli analiz için birincil verileri kullanmalıdır. Özgünlük: Bu çalışma, Akdeniz tarım bağlamında çevresel maruziyet, kurumsal boşluklar ve çiftçi öncülüğündeki yenilikleri birbirine bağlayarak alt ulusal uyum literatürüne katkıda bulunmaktadır. Çalışma, ademi merkeziyetçi, uyarlanabilir ve kapsayıcı politika yaklaşımlarına duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.
Abstract
Purpose: Sustainable vegetable production in Çanakkale Province, Türkiye, is increasingly threatened by water scarcity associated with semi-Mediterranean climate variability and recurrent droughts. This study investigates how smallholder vegetable farmers, particularly tomato and pepper producers, adapt to water-related stresses. Design/Methodology/Approach: Based on secondary data from 2018–2023 including rainfall trends, product yield, and institutional reports, the study applies the Adaptive Capacity Framework and Institutional Fit Theory to assess environmental vulnerability and institutional responsiveness. Findings: Results show yield declines of ~17% for tomatoes and ~16% for peppers during drought years (2020 and 2023), correlated with annual rainfall falling below 500 mm. Despite these pressures, only 18–20% of farmers adopt modern irrigation, constrained by high investment costs, fragmented landholdings, and insufficient technical support. Institutional support tools such as extension services and agricultural insurance reach only a small minority of producers. In response, farmers adopt grassroots-level strategies, including altered planting schedules, informal water-sharing, and low-tech drip irrigation. These responses highlight a mismatch between top-down agricultural programs and local farming realities. Research limitation: The study relies on provincial-level secondary data, limiting analysis of individual farmer behavior. Inconsistent data restricted the analysis to 2018–2023, which may not capture long-term climate–yield relationships. The descriptive approach limits causal inference. Future studies should use primary data for a more robust multivariate analysis. Originality: This study contributes to subnational adaptation literature by linking environmental exposure, institutional gaps, and farmer-led innovations within the Mediterranean agricultural context. It highlights the need for decentralized, adaptive, and inclusive policy approaches.