Dergiler / Verimlilik Dergisi / 2026 / Cilt: 60 Sayı: 2

İdari Personelin İş Yerindeki Enerji ve Kaynak Kullanım Davranışlarını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Determining the Factors Affecting Administrative Staff’s Energy and Resource Usage Behaviors in the Workplace

Gözde Güldür(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ)0009-0005-1222-329X
Özge Can Niyaz Altınok(ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ, ZİRAAT FAKÜLTESİ, TARIM EKONOMİSİ BÖLÜMÜ)0000-0002-4958-9931
Alptekin Mert Yılmaz(Kocaeli Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü)0000-0002-7062-4770
Sayfa
531–552
Yayın Tarihi
2026-04-20
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bulgular: Faktör analizi sonucunda, enerji ve kaynak kullanım davranışları yedi faktörde toplanmıştır: Elektrik Tasarruf Niyeti, Bilinç Düzeyi, Davranışsal Tutum, Enerji Tasarruf Davranışı, Subjektif Normlar, Bireysel Çaba ve Algılanan Davranış Kontrolü.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Amaç: Bu araştırmanın amacı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi merkez kampüsündeki idari personelin iş yerinde enerji ve kaynak kullanım davranışlarını etkileyen faktörleri belirlemektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yöntem: Araştırma kapsamında 408 idari personel ile yüz yüze anket yapılmış; elde edilen veriler güvenilirlik analizi, faktör analizi ve betimleyici istatistiklerle değerlendirilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bulgular: Faktör analizi sonucunda, enerji ve kaynak kullanım davranışları yedi faktörde toplanmıştır: Elektrik Tasarruf Niyeti, Bilinç Düzeyi, Davranışsal Tutum, Enerji Tasarruf Davranışı, Subjektif Normlar, Bireysel Çaba ve Algılanan Davranış Kontrolü.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Enerji Tasarrufu · İdari Personel · Davranışsal Etkenler

Özet

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi merkez kampüsündeki idari personelin iş yerinde enerji ve kaynak kullanım davranışlarını etkileyen faktörleri belirlemektir. Özellikle enerji maliyetlerini doğrudan karşılamayan personelin tutum ve davranışları incelenmiştir. Yöntem: Araştırma kapsamında 408 idari personel ile yüz yüze anket yapılmış; elde edilen veriler güvenilirlik analizi, faktör analizi ve betimleyici istatistiklerle değerlendirilmiştir. Bulgular: Faktör analizi sonucunda, enerji ve kaynak kullanım davranışları yedi faktörde toplanmıştır: Elektrik Tasarruf Niyeti, Bilinç Düzeyi, Davranışsal Tutum, Enerji Tasarruf Davranışı, Subjektif Normlar, Bireysel Çaba ve Algılanan Davranış Kontrolü. Bulgular, katılımcıların enerji kullanımı konusunda farkındalıklarının artırılabileceğini ortaya koymuştur. Özgünlük: Araştırma, üniversite idari personelinin enerji ve kaynak kullanımı davranışlarını çok boyutlu olarak inceleyen sınırlı sayıda çalışmadan biri olup, elde edilen sonuçlar kurum içi sürdürülebilirlik stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.

Abstract

Purpose: This study aims to identify the factors influencing energy and resource use behaviors of administrative staff at the central campus of Çanakkale Onsekiz Mart University, focusing on personnel who do not directly bear energy costs. Methodology: Data were collected through face-to-face surveys with 408 administrative staff members and analyzed using reliability analysis, factor analysis, and descriptive statistics. Findings: Factor analysis grouped energy and resource use behaviors into seven factors: Electricity Saving Intention, Consciousness, Behavioral Attitude, Energy Saving Behavior, Subjective Norms, Individual Effort, and Perceived Behavioral Control. Results indicate that participants’ awareness regarding energy consumption can be enhanced. Originality: This study contributes to the limited body of research examining the energy and resource use behaviors of university administrative staff in a multidimensional manner and provides insights for developing institutional sustainability strategies.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güldür, G., Altınok, Ö. C. N., Yılmaz, A. M. (2026). İdari Personelin İş Yerindeki Enerji ve Kaynak Kullanım Davranışlarını Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. Verimlilik Dergisi, Cilt: 60 Sayı: 2, 531–552. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1748401

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (32)

  1. Boone Jr, H.N. ve Boone, D.A. (2012). “Analyzing Likert Data”, The Journal of Extension, 50(2), 48. https://doi.org/10.34068/joe.50.02.48
  2. Camacho, L.J., Banks, M., Sookhai, S. ve Concepción, E. (2025). “Redimensioning the Theory of Planned Behavior on Workplace Energy Saving Intention: The Mediating Role of Environmental Knowledge and Organizational Culture”, Sustainability, 17(8), 3574. https://doi.org/10.3390/su17083574
  3. Cattell, R.B. (1966). “The Scree Test for the Number of Factors”, Multivariate Behavioral Research, 1(2), 245-276.
  4. Costello, A.B. ve Osborne, J. (2005). “Best Practices in Exploratory Factor Analysis: Four Recommendations for Getting the Most from Your Analysis”, Practical Assessment, Research, and Evaluation, 10(7). https://doi.org/10.7275/jyj1-4868
  5. DeVellis, R.F. ve Thorpe, C.T. (2021). “Scale Development: Theory and Applications”, Sage Publications.
  6. Fabrigar, L.R., Wegener, D.T., MacCallum, R.C. ve Strahan, E.J. (1999). “Evaluating the Use of Exploratory Factor Analysis in Psychological Research”. Psychological Methods, 4(3), 272-299. https://doi.org/10.1037/1082-989X.4.3.272
  7. Field, A. (2024). “Discovering Statistics Using IBM SPSS Statistics”, Sage Publications.
  8. Gadenne, D., Sharma, B., Kerr, D. ve Smith, T. (2011)." The Influence of Consumers’ Environmental Beliefs and Attitudes on Energy", Energy Policy, 39(12), 7684-7694. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2011.09.002
  9. Gleick, P.H. (2003). “Global Freshwater Resources: Soft-Path Solutions for the 21st Century”, Science, 302(5650), 1524-1528. https://doi.org/10.1126/science.1089967
  10. Guo, S., Shi, L. ve Zhai, X. (2025). “Developing and Validating an Instrument for Teachers’ Acceptance of Artificial Intelligence in Education”, Education and Information Technologies, 30, 13439-13461. https://doi.org/10.1007/s10639-025-13338-6
  11. Hair, J.F. (2009). Multivariate Data Analysis. (Yedinci Basım). Pearson Prentice Hall.
  12. Hair, J.F., Black, W.C., Babin, B.J., Anderson, R.E. ve Tatham, R. L. (2019). Multivariate Data Analysis (8. Baskı). Cengage Learning.
  13. IEA. (2023). “World Energy Outlook 2023”, https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2023, (Erişim Tarihi: 23.06.2025).
  14. IPBES. (2019). “Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services”, https://files.ipbes.net/ipbes-web-prod-public-files/inline/files/ipbes_global_assessment_report_summary_for_policymakers.pdf, (Erişim Tarihi: 23.06.2025).
  15. IPCC. (2022). “Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Contribution of Working Group II to the Sixth Assessment Report”, https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/downloads/report/IPCC_AR6_WGII_FullReport.pdf, (Erişim Tarihi: 23.06.2025).
  16. Joshi, A., Kale, S., Chandel, S. ve Pal, D.K. (2015). “Likert Scale: Explored and Explained”, British Journal of Applied Science & Technology, 7(4), 396-403. https://doi.org/10.9734/BJAST/2015/14975
  17. Kaiser, H.F. (1960). “The Application of Electronic Computers to Factor Analysis”, Educational and Psychological Measurement, 20(1), 141-151.
  18. Likert, R. (1932). “A Technique for the Measurement of Attitudes”, Archives of Psychology, 140, 1-55.
  19. Puiu, S., Yilmaz, S. E., Udriștioiu, M.T., Raganova, J., Raykova, Z., Yildizhan, H. ve Ameen, A. (2025). “The Expanded Theory of Planned Behavior for Energy Saving among Academics in Romania, Bulgaria, Turkey, and Slovakia”, Scientific Reports, 15, 2772. https://doi.org/10.1038/s41598-025-86795-1
  20. Rockström, J., Steffan, W., Noone, K., Persson, Å., Chapin III, F.S., Lambin, E.F. ve diğerleri. (2009). “A Safe Operating Space for Humanity”, Nature, 461, 472-475. https://doi.org/10.1038/461472a
  21. Sorrell, S. (2015). “Reducing Energy Demand: A Review of Issues, Challenges and Approaches”, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 47, 74-82. https://doi.org/10.1016/j.rser.2015.03.002
  22. Steffen, W., Richardson, K., Rockström, J., Cornell, S.E., Fetzer, I., Bennet, E.M. ve diğerleri. (2015). “Planetary Boundaries: Guiding Human Development on a Changing Planet”, Science, 347(6223), 1259855. https://doi.org/10.1126/science.125985
  23. Steg, L. ve Vlek, C. (2009). “Encouraging Pro-Environmental Behaviour: An Integrative Review and Research Agenda”, Journal of Environmental Psychology, 29(3), 309-317. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2008.10.004
  24. Sulasminah, D. ve Meidina, T. (2025). “A Multidimensional Model of Pre-Writing Competence in Special Education Students: Validation Using Confirmatory Factor Analysis (CFA) Approach”, International Journal of Environment, Engineering and Education, 7(3), 222-234. https://doi.org/10.55151/ijeedu.v7i3.318
  25. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2022). “Kamu İstihdamı”, https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/02/1-Kamu-Sektoru-Istihdam-Sayilari-2022_10022023.xlsx, (Erişim Tarihi: 23.06.2025).
  26. Tabachnick, B.G. ve Fidell, L.S. (2013). “Using Multivariate Statistics”, (6th ed)., Pearson, Boston. MA.
  27. Tavakol, M. ve Dennick, R. (2011). “Making Sense of Cronbach's Alpha”, International Journal of Medical Education, 2, 53. https://doi.org/10.5116/ijme.4dfb.8dfd
  28. Tiberio, L., Kirchler, B., Massullo, C., Carrus, G., Haider, J., Kollmann, A. ve Caffaro, F. (2025). “Unveiling the Power of Social Norms Interventions: Investigating Energy Savings Behavior in an Italian Energy Cooperative”, Energy Research & Social Science, 122, 103989. https://doi.org/10.1016/j.erss.2025.103989
  29. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) (2026). “Enflasyon ve Fiyat”, https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=enflasyon-ve-fiyat-106, (Erişim Tarihi: 23.06.2025).
  30. UNEP (2019). “Global Environment Outlook – GEO-6: Healthy Planet, Healthy People”, https://www.unep.org/resources/global-environment-outlook-6, (Erişim Tarihi: 23.06.2015).
  31. Yamane, T. (1967). “Statistics: An Introductory Analysis”, (2nd ed.), Harper and Row, New York.
  32. Yılmaz, A.M. ve Niyaz Altınok, Ö.C. (2025). “Using the Theory of Planned Behavior to Explore Electricity-Saving Behaviors of Academic Staff in the Workplace”, Serüven Publishing. https://doi.org/10.5281/zenodo.17482338