Dergiler / Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi / 2014 / Cilt: 180 - Sayı: 180

İKİ TARİHSEL “ESKİ” KAVRAM, BİR SOSYO-KÜLTÜREL “YENİ” KİMLİK: MÜBADELE NEDİR, MÜBADİLLER KİMLERDİR?

TWO HISTORICAL “OLD” CONCEPTS, A SOCIO-CULTURAL “NEW” IDENTITY: WHAT IS THE POPULATION EXCHANGE, WHO ARE THE “EXCHANGEEES”?

Sayfa
49–84
Yayın Tarihi
2014-01-01
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede, “mübadele”, “göçmen”, “mülteci” ve “mübadil” kavramları irdelenmeye çalışılmış, “çok geç keşfedilen mübadil kimliği”ne dair değerlendirmeler gerçekleştirilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Eski Osmanlı toprakları, özellikle 19. yüzyıldan Cumhuriyet Dönemine değin, birçok nüfus hareketine ve göç çeşitlerine tanıklık etmiş, bunlardan biri olan Zorunlu Nüfus Mübadelesi ise modern Türkiye’nin toplum yapısını şekillendirmede büyük rol oynamıştır. 30 Ocak 1923 tarihinde, Lozan Görüşmeleri sürerken Türk ve Yunan temsilcilerince imzalanan bu Anlaşma, Türkiye ve Yunanistan’ın tarihleri boyunca çok kısa bir sürede maruz kaldıkları en büyük göç olayına sebebiyet vermiş ve bu karar uyarınca Türkiye ve Yunanistan’da doğup büyümüş yüz binlerce insan anayurtlarına veda etmiş, bu sayede de her iki ülke ulusal bazda daha fazla türdeş bir yapıya bürünmüştür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Mübadele göçmenlerinin yeni yerleşim yerlerine uyum süreci tamamlanmak üzere olmasına karşın, iki -tarihsel- kavram olarak Mübadele ve onun göçmenlerinin (mübadiller), düzgün ve net bir biçimde tanımlanmasına dair bir takım sorunlar bulunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede, “mübadele”, “göçmen”, “mülteci” ve “mübadil” kavramları irdelenmeye çalışılmış, “çok geç keşfedilen mübadil kimliği”ne dair değerlendirmeler gerçekleştirilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Mübadele · muhacir · mülteci

Özet

Eski Osmanlı toprakları, özellikle 19. yüzyıldan Cumhuriyet Dönemine değin, birçok nüfus hareketine ve göç çeşitlerine tanıklık etmiş, bunlardan biri olan Zorunlu Nüfus Mübadelesi ise modern Türkiye’nin toplum yapısını şekillendirmede büyük rol oynamıştır. 30 Ocak 1923 tarihinde, Lozan Görüşmeleri sürerken Türk ve Yunan temsilcilerince imzalanan bu Anlaşma, Türkiye ve Yunanistan’ın tarihleri boyunca çok kısa bir sürede maruz kaldıkları en büyük göç olayına sebebiyet vermiş ve bu karar uyarınca Türkiye ve Yunanistan’da doğup büyümüş yüz binlerce insan anayurtlarına veda etmiş, bu sayede de her iki ülke ulusal bazda daha fazla türdeş bir yapıya bürünmüştür. Mübadele göçmenlerinin yeni yerleşim yerlerine uyum süreci tamamlanmak üzere olmasına karşın, iki -tarihsel- kavram olarak Mübadele ve onun göçmenlerinin (mübadiller), düzgün ve net bir biçimde tanımlanmasına dair bir takım sorunlar bulunmaktadır. Mübadiller örneğin, kültür, etniklik, dil, günlük yaşam uygulamaları gibi konularda türdeş bir grup değillerdir. Bu makalede, “mübadele”, “göçmen”, “mülteci” ve “mübadil” kavramları irdelenmeye çalışılmış, “çok geç keşfedilen mübadil kimliği”ne dair değerlendirmeler gerçekleştirilmiştir.

Abstract

Especially from the 19th Century to the Republican period, ex- Ottoman territories have witnessed various population movements and kinds of migrations, one of which is the Obligatory Population Exchange that played an important role to shape the social structure in modern Turkey. This treaty signed on 30th January, 1923 by both Turkish and Greek delegations during the Lausanne Negotiations, is the greatest one as a kind of migration that Turkey and Greece have ever experienced just in a little time in history and due to this agreement, hundred thousands of people had to leave their country behind where they were born and grown up and thanks to it, both countries were more homogenized on a national basis. Even though the adaptation process of 1923 immigrants to their new environments is coming to an end, there are some problems in exact and proper identification of “the population exchange” and its immigrants that are “exchangees” as two - historical- concepts. For instance “exchangees” are not a homogenous group in terms of culture, ethnicity, linguistic, daily life, etc. In this study, the concepts of “population exchange”, “immigrant”, “refugee” and “exchangee” are trying to be explored, and “late-discovered exchangee identity” is evaluated.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SEPETÇİOĞLU, T. E. (2014). İKİ TARİHSEL “ESKİ” KAVRAM, BİR SOSYO-KÜLTÜREL “YENİ” KİMLİK: MÜBADELE NEDİR, MÜBADİLLER KİMLERDİR?. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 180 - Sayı: 180, 49–84. https://ajindex.com/articles/132927

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. BOA. HAT.39905-913 (03.Ca.1238) BOA. C.DH.64-3183 (10.Za.1249) BOA. HAT.531-26191 (25.Za.1250) TBMM. Zabıt Ceridesi, Cilt: 9, Devre: 2, İçtima: 49, (30.10.1340 / 1924), Meclis Matbaası: Ankara.
  2. AĞANOĞLU, H. Y. (2001) Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Balkanlar’ın Makûs Tarihi Göç, Kum Saati Yayınları:
  3. İstanbul.
  4. AKÇAM, T. (1995)
  5. Siyasi Kültürümüzde Zulüm ve İşkence, İletişim Yayınları,
  6. İstanbul.
  7. AKGÜN, S.K. (1986) “Birkaç Amerikan Kaynağından Türk-Yunan Mübadelesi Sorunu”, III. Askeri Tarih Semineri-Bildiriler, Tarih Boyunca Türk-Yunan İlişkileri (20 Temmuz 1974’de Kadar), Genelkurmay Basımevi: Ankara, s.244-257.
  8. AKKAYAN, T. (1979),
  9. Göç ve Değişme, İstanbul Üniversitesi Ede- biyat Fakültesi Yayınları:
  10. İstanbul.
  11. AKTAR, A. (2005/1) Türk Milliyetçiliği, Gayrimüslimler ve Ekonomik Dönüşüm, İletişim Yayınları: İstanbul. __________ (2005/2) “Nüfusun Homojenleştirilmesi ve Ekonomi- nin Türkleştirilmesi Sürecinde Bir Aşama: Türk-Yunan Nüfus Mübade- lesi, 1923-1924”, Ege’yi Geçerken - 1923 Türk-Yunan Zorunlu Nüfus Müba- delesi, Der. Renee Hirschoon, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları: İstan- bul, s.111-160.
  12. ALADAĞ, E. (1995), Andonia - Küçük Asya’dan Göç, Belge Yayınla- rı: İstanbul.
  13. ARI, K. (2000) Büyük Mübadele - Türkiye’ye Zorunlu Göç (1923-1925), Tarih Vakfı Yurt Yayınları: İstanbul. __________ (2008/1), “Göçmen ve Sığınmacı Eylemlerinin Kavramsal Tanımı Tarihsel Yönden Analizi”, Yalvaç Gelişim Dergisi, Yıl: 1, Sayı:1-2, Haziran 2008/Aralık 2008, s.39-50. __________ (2008/2), Türk Ticaret-i Bahriyesi ve Mübadele Gemileri, Deniz Ticaret Odası İzmir Şubesi Yayınları:
  14. İzmir.
  15. ARMUTÇU, E. (2004) “Yeni Giritliler”, Hürriyet/Pazar, 28.11.2004.
  16. ARSLAN, İ. (2013) Balkan Savaşlarının 100. Yılı Anısına - Elveda Rumeli Merhaba Rumeli, Kitap Yayınevi:
  17. İstanbul.
  18. AYDIN, M. (1988) “Türk-Yunan Sınırı ve Karasuları”, Ankara Üni- versitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, Sayı:9, s.1- 77. AYTAŞ, S. (2007),
  19. Bitmeyen Muhacirlik, Lozan Mübadilleri Vakfı Yayınları:
  20. İstanbul.
  21. BALTA, E. - MİLAS, H. (1996), “1923 Mübadelesinin Tarihsel So- runları Üzerine Düşünceler - Bir Destan ve Sözlü Tarih”, Tarih ve Top- lum, Cilt:25, Sayı:149, s.261-271.
  22. BALTSİOTİS, L. (2008) “Dilin Sınırı: Dil-Kültür Grupları ve Trak- ya’daki Azınlık Diller” (Çev.Seda Kostik), Meriç’in İki Yakası (Ed. Müfide Pekin-Konstantinos Tsitselikis), Lozan Mübadilleri Vakfı Yayınları: İs- tanbul, s.78-83.
  23. BARKAN, Ö. L. (1950), “Osmanlı İmparatorluğunda Bir İskân ve Kolonizasyon Metodu Olarak Sürgünler”, İstan