KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / TRT Akademi / 2026 / Cilt: 10 Sayı: 24

İdeolojik Bir Aile Kurgusu: Çin'de Tek Çocuk Politikası Posterlerinin Göstergebilimsel Analizi

An Ideological Construction of Family: A Semiotic Analysis of the One-Child Policy Posters in China

Mahmut Fevzi Cengiz(Necmettin Erbakan Üniversitesi)0000-0001-7398-3392
Sayfa
736–765
Yayın Tarihi
2025-05-29
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırma sonucu posterlerde çekirdek aile, modernleşme, bireysel refah, cinsiyet eşitliği ve ulusal kalkınma gibi kavramlar güçlü görsel ve dilsel kodlarla işlendiği tespit edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Devletlerin ideolojik söylemlerini görselleştirmek amacıyla kullandığı propaganda posterleri, yalnızca mesaj iletme araçları değil, toplumsal değerleri yeniden inşa eden ideolojik metinlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışma, Çin Halk Cumhuriyeti'nin 1979 yılında başlattığı Tek Çocuk Politikası (TÇP) kapsamında üretilmiş propaganda posterlerini, Roland Barthes’ın göstergebilimsel yaklaşımıyla analiz ederek, bu görsellerin modernleşme, aile yapısı ve cinsiyet rolleri üzerindeki ideolojik etkilerini ortaya koymaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırma sonucu posterlerde çekirdek aile, modernleşme, bireysel refah, cinsiyet eşitliği ve ulusal kalkınma gibi kavramlar güçlü görsel ve dilsel kodlarla işlendiği tespit edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Aile · Tek çocuk politikası · Propaganda

Özet

Devletlerin ideolojik söylemlerini görselleştirmek amacıyla kullandığı propaganda posterleri, yalnızca mesaj iletme araçları değil, toplumsal değerleri yeniden inşa eden ideolojik metinlerdir. Bu çalışma, Çin Halk Cumhuriyeti'nin 1979 yılında başlattığı Tek Çocuk Politikası (TÇP) kapsamında üretilmiş propaganda posterlerini, Roland Barthes’ın göstergebilimsel yaklaşımıyla analiz ederek, bu görsellerin modernleşme, aile yapısı ve cinsiyet rolleri üzerindeki ideolojik etkilerini ortaya koymaktadır. Çalışmada amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen on poster, düz anlam ve yan anlam düzeylerinde incelenmiştir. Araştırma sonucu posterlerde çekirdek aile, modernleşme, bireysel refah, cinsiyet eşitliği ve ulusal kalkınma gibi kavramlar güçlü görsel ve dilsel kodlarla işlendiği tespit edilmiştir. Bulgular, propaganda posterlerinin demografik politikaların ötesinde, kültürel kimlik ve kolektif bilinç inşasında merkezi bir rol üstlendiğini göstermektedir. Sonuç olarak, çalışma, propaganda posterlerinin yalnızca birer iletişim aracı değil, aynı zamanda ideolojik dönüşümün görsel taşıyıcıları olduğunu ortaya koymaktadır.

Abstract

Propaganda posters, utilized by states to visualize ideological discourses, function not merely as tools of communication but as ideological texts that reconstruct social values. This study analyzes propaganda posters produced within the framework of China's One-Child Policy (OCP), initiated in 1979, through Roland Barthes’ semiotic approach, aiming to uncover their ideological impacts on modernization, family structures, and gender roles. Ten posters, selected through purposive sampling, were examined at both denotative and connotative levels. The findings reveal that concepts such as the nuclear family, modernization, individual prosperity, gender equality, and national development are prominently conveyed through strong visual and linguistic codes. The study demonstrates that propaganda posters played a central role not only in supporting demographic policies but also in shaping cultural identity and constructing collective consciousness. Ultimately, the research highlights that propaganda posters served not only as communication tools but also as visual carriers of ideological transformation.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Cengiz, M. F. (2025). İdeolojik Bir Aile Kurgusu: Çin'de Tek Çocuk Politikası Posterlerinin Göstergebilimsel Analizi. TRT Akademi, Cilt: 10 Sayı: 24, 736–765. https://doi.org/10.37679/trta.1670216

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (40)

  1. Abudureyimu, H., & Hu, L. (2019). Gelenekselden Moderniteye Çin’in Aile Yapısındaki Değişimler ve Toplum Üzerindeki Etkileri. Medeniyet ve Toplum Dergisi, 3(2), 135-136.
  2. Barnes, A. J. (2020). Chinese Propaganda Posters at the British Library. Visual Resources. https://doi.org/10.1080/01973762.2020.1746498
  3. Barthes, R. (1972). Mythologies. New York: The Noonday Press.
  4. Barthes, R. (1977). Elements of Semiology (1st ed.). Hill and Wang.
  5. Bird, K. (1948). Propaganda Posters, Health Education Journal, 6(1), 9-13.
  6. Bouzida, F. (2014). The Semiology Analysis in Media Studies: Roland Barthes Approach. In Proceedings of SOCIOINT14-International Conference on Social Sciences and Humanities (pp. 1001–1002). İstanbul, Türkiye.
  7. Bykova, T. (2018). Propaganda Posters in the Soviet Political Post-War Discourse. The European Proceedings of Social & Behavioural Sciences EpSBS, 504. https://doi.org/10.15405/epsbs.2018.04.02.71
  8. Cameron, L., Erkal, N., Gangadharan, L., & Meng, X. (2013). Little Emperors: Behavioral Impacts of China’s One-child Policy. Science, 339(6122), 953–957. https://doi.org/10.1126/science.1230221
  9. Chambers, R. (2012). Art and Propaganda in an Age of War: The Role of Posters. AJOL, 54.
  10. Çakı, C. (2019). Mao Zedong'un Kült Liderlik Propagandasında Kullanılan Posterlerin Göstergebilimsel Analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(2), 189–210. https://doi.org/10.18037/ausbd.566789
  11. Çakı, C., & Dündar, G. (2019). Çin Halk Cumhuriyeti’nde Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı Döneminde (1953-1957) Kadınların Propaganda Posterlerindeki Sunumu. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 3(1), 13-37. https://doi.org/10.46452/baksoder.557506
  12. ChinesePosters.net. (2025). Population Policy, https://www.chineseposters.net. (Erişim Tarihi: 26.04.2025)
  13. Demir, O. (2016). Nüfus Politikaları ve Çin, Fransa ve Türkiye Örneklerinin Değerlendirilmesi. Social Sciences, 11(1), 42-43.
  14. Eken, B., & Taluğ, D. Y. (2023). The Visualization of Hate Speeches in Wartime Propaganda Posters. Art Time, 4(1), 30-31. https://doi.org/10.5152/Arttime.2023.1255441.
  15. Feng, W., Cai, Y., & Gu, B. (2012). Population, Policy, and Politics: How Will History Judge China’s One-Child Policy? Population and Development Review, 38, 115-129.
  16. Feng, X., Poston, D., & Wang, X. (2014). China’s One-child Policy and the Changing Family. Journal of Comparative Family Studies, 45(1), 18-19.
  17. Fu, Y., & Yan, C. (2017). The Way of Visual Persuasion In Chinese Propaganda Poster. Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 123, 312. https://doi.org/10.2991/icesame-17.2017.70
  18. Gazi, M. A., Çakı, C., Gülada, M. O., & Çakı, G. (2020). Çin Halk Cumhuriyeti Kültür Devrimi Sürecinde Okuma Alışkanlığının Propaganda Posterlerinde Sunumu. Türk Kütüphaneciliği, 34(3), 406–431. https://doi. org/10.24146/tk.778685
  19. Gietel-Basten, S., Han, X., & Cheng, Y. (2019). Assessing the Impact of the “One-child policy” in China: A Synthetic Control Approach. PLOS ONE, 14(11), 2. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0220170
  20. Karaca, M., Gazi, M. A., & Çakı, C. (2020). Kore Savaşı Ekseninde ABD-Çin İlişkilerinin Çin Propaganda Posterleri Üzerinden Analizi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(2), 1142–1156.
  21. Koçakoğlu, M. A. (2019). Deng Xiaoping Sonrası Sloganlarla Çin’in Gelişimi. APAM Çin Çalışmaları I, 32-33.
  22. Landsberger, S. (1995). Chinese Propaganda Posters: From Revolution to Modernization. Routledge.
  23. Landsberger, S. (2012). All Work and No Play? Leisure in Chinese Propaganda Posters. Leiden University.
  24. Landsberger, S. R., Iskin, R. E., & Salsbury, B. (Eds.). (2019). Collecting Chinese Propaganda Posters. Bloomsbury Publishing. https://doi. org/10.5040/9781501338526.0020
  25. Lewis, R. M. (2004). The Planning, Design and Reception of British Home Front Propaganda Posters of the Second World War. University College Winchester, 1-2.
  26. Li, B., & Zhang, H. (2017). Does Population Control Lead to Better Child Quality? Journal of Comparative Economics, 45, 246-260.
  27. Li, H., Yi, J., & Zhang, J. (2011). Estimating the Effect of the One-Child Policy on the Sex Ratio Imbalance in China. Demography, 48, 1535-1537. https://doi. org/10.1007/s13524-011-0055-y.
  28. Mahaney, D. C. (2002). Propaganda Posters. OAH Magazine of History, 16(3), 41-46. https://doi.org/10.2307/25163525.
  29. Mazeree, N. S. Q., Ashaari, N., Ramli, N. M., & Zuri, N. A. Z. (2023). A Semiotic Analysis on Confession of a Shopaholic Trailer: Roland Barthes approach. LET: Linguistics, Literature and Language Teaching Journal, 13(2), 212-232.
  30. Powell, P., & Wong, J. (1997). Propaganda Posters from the Chinese Cultural Revolution. The Historian, 59(4), 778–781.
  31. Putri, A. F., Inayah, A., & Wageyono. (2022). A Semiotic Analysis of Aladdin Movie by Using Roland Barthes Theory. LUNAR, 6(2), 376-378.
  32. Ranta, M. (2020). Mao’s Homeworld(s) – A Comment on the Use of Propaganda Posters in Post-war China. Semiotica, 232, 53–78. https://doi.org/10.1515/ sem-2019-0054
  33. Sudbeck, K. (2012). The Effects of China’s One-Child Policy: The Significance for Chinese Women. Nebraska Anthropologist, 27, 43-45.
  34. Suglo, I. G. D. (2021). Visualizing Africa in Chinese Propaganda Posters 19501980. Journal of Asian and African Studies, 1–18. https://doi. org/10.1177/00219096211025807
  35. Sun, W., Gordon, J., & Pacey, A. (2016). From One to Two: The Effect of Women and the Economy on China’s One Child Policy. Human Fertility, 19(1), 1-2.
  36. Şakar, E. (2017). Nüfus Politikasının Eğitim Üzerindeki Etkisi. 3rd SCF International Conference, Antalya, 82-83.
  37. Türk, M. S., Avcı, Ö., & Baytimur, T. (2021). Çin Halk Cumhuriyeti’nde Sovyet Revizyonizmi’ne Karşı Kitapların Propaganda Amaçlı Kullanımı. Türk Kütüphaneciliği, 35(2), 159-182. https://doi.org/10.24146/tk.923450
  38. Wang, F., Gu, B., & Cai, Y. (2016). The End of China’s One-Child Policy. Studies in Family Planning, 47(1), 83-86. https://doi.org/10.1111/j.17284465.2016.00052.x
  39. Yang, J. (2007). China’s One-child Policy and Overweight Children. Social Science & Medicine, 64, 2043-2044.
  40. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.